KWALIFIKACJA SPL5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Przejazd z ładunkiem z Bydgoszczy do Torunia na odległość 50 km zajmuje kierowcy 1 godzinę. Ile wynosi prędkość eksploatacyjna pojazdu, jeżeli czynności ładunkowe trwają 0,5 godziny i podróż powrotna do bazy w Bydgoszczy trwa 1 godzinę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość eksploatacyjna dotyczy całego cyklu: jazda z ładunkiem, czynności ładunkowe i powrót. Droga łącznie to 50 km + 50 km = 100 km. Czas łącznie to 1 h + 0,5 h + 1 h = 2,5 h. Zatem v = 100/2,5 = 40 km/godz., co odpowiada wskazanej odpowiedzi.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć prędkość eksploatacyjną, czyli prędkość wynikającą z realizacji całego cyklu przewozowego, a nie tylko z samej jazdy "na odcinku". W praktyce transportowej do czasu cyklu zalicza się zarówno czas przejazdu, jak i postoje/operacje konieczne do wykonania zlecenia (np. załadunek/rozładunek), a także przejazdy związane z obsługą kursu (tu: powrót do bazy).

1) Ustalenie drogi całkowitej
Przejazd z ładunkiem: 50 km.
Powrót do bazy w Bydgoszczy oznacza przejazd z Torunia do Bydgoszczy, czyli kolejne 50 km.
Droga całkowita: 50 km + 50 km = 100 km.

2) Ustalenie czasu całkowitego
Czas przejazdu z ładunkiem: 1 h.
Czynności ładunkowe: 0,5 h.
Czas podróży powrotnej: 1 h.
Czas całkowity: 1 h + 0,5 h + 1 h = 2,5 h.

3) Obliczenie prędkości
Korzystamy z zależności: v = s / t.
v = 100 km / 2,5 h = 40 km/godz.

Dlatego odpowiedź "40 km/godz." jest poprawna.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "50 km/godz." odpowiada policzeniu tylko odcinka 50 km w 1 h, czyli prędkości przejazdu z ładunkiem, bez uwzględnienia operacji ładunkowych i powrotu.
  • "33 km/godz." może wynikać z błędnego przyjęcia, że cały cykl to 3 h (np. omyłkowe "zaokrąglenie" 0,5 h do 1 h) lub z innego nieprawidłowego sumowania czasów.
  • "66 km/godz." sugeruje zaniżenie czasu cyklu (np. nieuwzględnienie powrotu lub postoju) i przez to zawyżenie prędkości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się postoje (załadunek/rozładunek) i odcinki "do bazy", najpierw zawsze zbuduj tabelkę: droga całkowita i czas całkowity. Dopiero potem licz v = s/t. To ogranicza pomyłki rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prędkość eksploatacyjna to prędkość liczona dla całego cyklu pracy pojazdu, czyli z uwzględnieniem nie tylko jazdy, ale też postojów i czynności operacyjnych (np. załadunku/rozładunku) oraz przejazdów "technicznych", np. powrotu do bazy.
Najpierw zsumuj drogę całkowitą w cyklu (wszystkie odcinki przejazdu), potem zsumuj czas całkowity (jazda + postoje operacyjne). Na końcu zastosuj wzór: v = s/t. W zadaniach egzaminacyjnych to zwykle wystarcza.
Bo podczas załadunku/rozładunku pojazd i kierowca są "zajęci realizacją zlecenia", mimo że nie pokonują kilometrów. Pominięcie tego czasu zawyża wynik i prowadzi do prędkości typowej dla samej jazdy, a nie dla realnej obsługi transportu.
Jeśli zadanie opisuje cykl: wyjazd, wykonanie operacji i powrót do bazy, to powrót jest częścią cyklu i należy go uwzględnić zarówno w drodze, jak i w czasie. W przeciwnym razie liczysz prędkość tylko dla "pojedynczego przejazdu".
Najczęściej: (1) dzielenie 50 km przez 1 h bez czytania pytania, (2) pomijanie postoju 0,5 h, (3) nieuwzględnienie drogi powrotnej, (4) błędne sumowanie czasu (np. 0,5 h traktowane jak 5 minut), (5) liczenie tylko dla trasy z ładunkiem.
0,5 godziny to połowa godziny, czyli 30 minut. W zadaniach możesz liczyć w godzinach (2,5 h) albo w minutach (150 min), ale trzymaj się jednej jednostki w całym rachunku. Mieszanie godzin i minut to częste źródło pomyłek.
Prędkość średnia w fizyce to droga całkowita / czas całkowity dla rozpatrywanego ruchu. Prędkość eksploatacyjna jest tym samym rachunkiem, ale dla cyklu eksploatacji w transporcie, gdzie czas obejmuje też postoje i czynności operacyjne związane z realizacją przewozu.
Zwykle nie. Prędkość eksploatacyjna uwzględnia dodatkowe czasy (postoje, operacje), więc jest mniejsza lub równa prędkości wynikającej z samej jazdy. Większy wynik najczęściej oznacza, że pominęto część czasu albo części drogi.
Potrzebujesz: (1) wszystkich odcinków drogi w cyklu (np. do klienta i z powrotem), (2) czasu jazdy na każdym odcinku, (3) czasu czynności operacyjnych (załadunek/rozładunek, oczekiwanie), ewentualnie innych postojów, jeśli są podane w treści.
Ćwicz schemat: tabela drogi i czasu dla cyklu, a potem v = s/t. Rozwiązuj zadania z kursów: prędkość techniczna/eksploatacyjna, czasy operacyjne, planowanie kursów. Na egzaminie czytaj polecenie pod kątem słów: "powrót", "postoje", "czynności ładunkowe".
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Prędkość eksploatacyjna dotyczy całego cyklu: jazda z ładunkiem, czynności ładunkowe i powrót."

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw fizyki (ruch jednostajny: v = s/t, prędkość średnia)
  • Materiały dydaktyczne z organizacji transportu drogowego (czas cyklu, postoje operacyjne)
  • Zbiory zadań z obliczeń transportowych dla technika spedytora (prędkości, czasy, odległości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego