W pytaniu opisano przełożonego, który koncentruje władzę decyzyjną w swoich rękach, narzuca podwładnym zakres czynności, ogranicza ich wpływ na decyzje oraz posługuje się głównie naciskiem i bodźcami negatywnymi. Taki zestaw cech jest typowy dla stylu autokratycznego (autokrata).
Najważniejsze elementy rozpoznawcze stylu autokratycznego to:
- centralizacja decyzji – kierownik decyduje samodzielnie, a zespół ma głównie wykonywać polecenia,
- niska partycypacja – pracownicy nie są zapraszani do współtworzenia rozwiązań ani do konsultacji,
- dyrektywność – przełożony narzuca sposób działania i zakres obowiązków,
- kontrola i presja – częstsze używanie kar, upomnień, krytyki czy groźby konsekwencji zamiast pozytywnego wzmacniania,
- nieprzejrzysta ocena – gdy kryteria oceny nie są komunikowane, rośnie zależność pracownika od uznaniowych decyzji przełożonego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?
- "demokrata" kojarzy się ze stylem, w którym pracownicy uczestniczą w podejmowaniu decyzji, a kierownik raczej konsultuje i zachęca do współodpowiedzialności. To sprzeczne z brakiem dopuszczania podwładnych do decyzji.
- "liberał" w kontekście stylów kierowania bywa łączony z bardzo dużą swobodą pracowników i niską ingerencją przełożonego. Opis w pytaniu jest odwrotny: silne narzucanie zadań i kontrola.
- "doradca" sugeruje rolę wspierającą i konsultacyjną, gdzie przełożony pomaga, wskazuje rozwiązania i zwykle komunikuje oczekiwania. W pytaniu pojawia się dominacja i brak jasnych kryteriów oceny, co nie odpowiada podejściu doradczemu.
W praktyce styl autokratyczny może być skuteczny krótkoterminowo (np. przy presji czasu), ale długoterminowo często obniża motywację i zaangażowanie. Na egzaminie warto zapamiętać: autokrata = decyzje "od góry", polecenia, kontrola, mało partycypacji.
