KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 2.
Przemianę termodynamiczną, podczas której objętość czynnika się nie zmienia, nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemiana izochoryczna to proces termodynamiczny, w którym objętość V pozostaje stała (V = const). Dlatego, gdy w treści jest warunek "objętość czynnika się nie zmienia", poprawną nazwą jest izochoryczna. Pozostałe odpowiedzi dotyczą stałej temperatury, ciśnienia lub braku wymiany ciepła.

Pełne wyjaśnienie:

W termodynamice nazwy wielu przemian wynikają bezpośrednio z tego, która wielkość w procesie pozostaje stała albo jaki jest warunek wymiany energii. W pytaniu podano jednoznaczny warunek: objętość czynnika się nie zmienia, czyli w całym przebiegu procesu mamy V = const.

Z tego powodu poprawna odpowiedź to: przemiana izochoryczna (czasem mówi się też: proces przy stałej objętości).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Izotermiczna oznacza stałą temperaturę (T = const). W takiej przemianie objętość może się zmieniać, a warunkiem rozpoznawczym nie jest V, tylko T.
  • Izobaryczna oznacza stałe ciśnienie (p = const). To także inny warunek niż podany w treści; przy p = const objętość zwykle zmienia się wraz z temperaturą.
  • Adiabatyczna oznacza, że nie zachodzi wymiana ciepła z otoczeniem (Q = 0). To warunek energetyczny, a nie "stałość objętości". W adiabacie objętość może się zmieniać (np. podczas sprężania/rozprężania).

Wskazówka egzaminacyjna: zwróć uwagę na przedrostek izo- (stały) i dopasuj, co jest stałe: chora → objętość, terma → temperatura, bary → ciśnienie. Jeśli w treści jest informacja o braku wymiany ciepła, dopiero wtedy wybierasz adiabatyczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przemiana izochoryczna to proces, w którym objętość V jest stała (V = const). W praktyce oznacza to, że układ nie wykonuje pracy objętościowej p·dV, bo dV = 0, ale mogą zmieniać się np. ciśnienie i temperatura.
Szukaj sformułowań typu: "objętość nie zmienia się", "stała objętość", "V = const". To jednoznaczny sygnał izochory. Nie sugeruj się innymi wielkościami, jeśli warunek stałości dotyczy wyraźnie objętości.
Izotermiczna oznacza stałą temperaturę (T = const), a izochoryczna stałą objętość (V = const). To różne ograniczenia procesu: w izotermie objętość zwykle się zmienia, a w izochorze temperatura może się zmieniać.
Izobaryczna to proces przy stałym ciśnieniu (p = const), natomiast izochoryczna jest przy stałej objętości (V = const). W izobarze typowo zachodzi zmiana objętości wraz z temperaturą, a w izochorze objętość jest zablokowana.
Nie. Adiabatyczna oznacza brak wymiany ciepła z otoczeniem (Q = 0). Objętość w adiabacie może się zmieniać, np. podczas sprężania lub rozprężania. To warunek energetyczny, a nie geometryczny (V).
Na wykresie p-V (ciśnienie–objętość) izochora to linia pionowa, bo objętość jest stała, a zmienia się ciśnienie. To szybki sposób rozpoznania procesu na rysunku: pionowo = V const.
W izochorze (V = const) mogą zmieniać się m.in. ciśnienie i temperatura. W idealizowanym opisie, jeśli doprowadzasz energię (np. ciepło), zwykle rośnie temperatura i wraz z nią ciśnienie, przy niezmiennej objętości.
Najczęściej myli się, która wielkość jest stała: V (izochoryczna), p (izobaryczna), T (izotermiczna). Pomaga zapamiętać rdzenie słów: chora–objętość, bary–ciśnienie, terma–temperatura.
W klasycznym ujęciu pracy objętościowej W = ∫ p dV. Jeśli V jest stałe, to dV = 0, więc taka praca nie występuje. To nie znaczy, że nie ma zmian energii wewnętrznej—mogą one wynikać np. z dopływu/odpływu ciepła.
Ucz się mapowania "warunek → nazwa": V=const → izochoryczna, p=const → izobaryczna, T=const → izotermiczna, Q=0 → adiabatyczna. Rozwiązuj krótkie testy rozpoznawania po jednym zdaniu z treści oraz ćwicz identyfikację na wykresach p-V.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Przemiana izochoryczna to proces termodynamiczny, w którym objętość V pozostaje stała (V = const)."

Źródła:

  • Moran M.J., Shapiro H.N., Boettner D.D., Bailey M.B., "Fundamentals of Engineering Thermodynamics", rozdział: Basic Concepts of Thermodynamics (definicje procesów izochorycznych/izotermicznych/izobarycznych/adiabatycznych)
  • Çengel Y.A., Boles M.A., "Thermodynamics: An Engineering Approach", rozdział: Properties of Pure Substances / Energy Analysis of Closed Systems (opisy procesów: constant volume/constant pressure/isothermal/adiabatic)

Materiały:

  • Podręcznik z termodynamiki technicznej (rozdział o przemianach gazowych)
  • Tablice i wykresy p-V oraz T-s do identyfikacji przemian
  • Notatki/lekcje z fizyki: gaz doskonały i podstawowe procesy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego