KWALIFIKACJA CHM2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 19.
Przenośnik taśmowy transportuje mokry piasek na trasie pochylonej do poziomu pod kątem 25º. Co należy zrobić, aby ten sam przenośnik wykorzystać do transportu piasku suchego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suchy piasek ma zwykle mniejszą kohezję i słabszą "przyczepność" do taśmy niż mokry, dlatego przy dużym nachyleniu łatwiej się osypuje lub zsuwa.
Aby użyć tego samego przenośnika bez zmian konstrukcyjnych, trzeba zmniejszyć kąt pochylenia trasy, by utrzymać stabilny transport materiału.

Pełne wyjaśnienie:

W przenośniku taśmowym transport materiału na odcinku pochyłym jest ograniczony przede wszystkim przez możliwość zsuwania się/rozsypywania ładunku oraz przez warunki tarcia i przyczepności między materiałem a taśmą.

Piasek mokry (w typowych warunkach eksploatacyjnych) bywa bardziej spoisty: wilgoć zwiększa kohezję ziaren i ogranicza ich swobodne przemieszczanie. Dzięki temu materiał lepiej "trzyma się" na taśmie i można go prowadzić przy większym nachyleniu bez nadmiernego osypywania.

Piasek suchy jest zwykle bardziej sypki, mniej lepki i łatwiej się przemieszcza pod wpływem grawitacji. Przy tym samym kącie (tu 25°) rośnie ryzyko, że:

  • część materiału zacznie się zsuwać względem taśmy,
  • utworzy się zsyp i pojawią się straty/bałagan pod przenośnikiem,
  • wzrośnie pylenie i problemy porządkowe oraz BHP.

Dlatego najprostszym i najbardziej typowym działaniem, jeśli chcemy nadal użyć tego samego przenośnika (bez doposażania w zabieraki, taśmy z progami czy boczne fartuchy), jest zmniejszenie kąta pochylenia – czyli zbliżenie trasy do poziomu. To bezpośrednio zmniejsza składową siły ciężkości działającą w dół po taśmie i poprawia stabilność warstwy materiału.

Pozostałe propozycje nie rozwiązują istoty problemu: zwiększenie wysokości transportowania w pionie w praktyce oznaczałoby jeszcze większe wymagania (często większe nachylenie lub dłuższy odcinek), więc pogorszy warunki dla suchego piasku. Zwiększenie prędkości taśmy zwykle zwiększa wydajność, ale nie "przykleja" suchego materiału do taśmy; może nawet nasilić rozsyp i pylenie. Skrócenie długości trasy w poziomie nie gwarantuje zmniejszenia nachylenia odcinka pochyłego i nie jest bezpośrednim środkiem zapobiegającym zsuwaniu się urobku.

W praktyce, gdy nie można zmniejszyć nachylenia, stosuje się rozwiązania konstrukcyjne (np. taśmę z zabierakami lub przenośnik innego typu), ale w tej treści pytania testowana jest właśnie zasada: dla bardziej sypkiego (suchego) materiału zwykle potrzebujesz mniejszego nachylenia przenośnika taśmowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suchy piasek ma mniejszą spoistość (kohezję) i zwykle słabszą przyczepność do taśmy niż piasek wilgotny. Na odcinku pochyłym łatwiej się więc zsuwa lub osypuje, bo grawitacja szybciej "pokonuje" tarcie i stabilność warstwy materiału.
Kąt stoku naturalnego (często łączony z kątem zsypu) opisuje, pod jakim kątem materiał sypki tworzy stabilny stożek bez osuwania. Im materiał bardziej sypki i suchy, tym łatwiej się przemieszcza. Zbyt duże nachylenie przenośnika zwiększa ryzyko zsuwania się ładunku.
Typowe objawy to: osypywanie się piasku z taśmy na odcinku pochyłym, powstawanie "zsypu" na dole, nierównomierna warstwa na taśmie, wzrost zapylenia oraz częstsze zabrudzenia konstrukcji i strefy podsypu. Często spada też stabilność wydajności.
Zwykle nie rozwiązuje przyczyny problemu. Prędkość wpływa na wydajność, ale nie zwiększa przyczepności ziaren do taśmy. Przy zbyt dużym nachyleniu większa prędkość może wręcz nasilić rozsyp i pylenie oraz utrudnić kontrolę przepływu w strefie załadunku i zrzutu.
Stosuje się m.in. taśmy z zabierakami (progi/chevron), taśmy boczne i prowadzenia ograniczające osyp, a w trudnych przypadkach przenośniki kubełkowe lub inne rozwiązania do transportu pionowego/dużych nachyleń. To jednak wymaga ingerencji w układ, nie tylko zmiany nastaw.
Zmniejszenie kąta zwykle wystarcza, gdy problemem jest zsuwanie/rozsyp na pochyłości i masz możliwość zmiany geometrii trasy. Jeśli warunki technologiczne nie pozwalają zmniejszyć nachylenia lub materiał jest wyjątkowo sypki, wtedy rozważa się modyfikacje taśmy albo inny typ urządzenia.
Wilgotność może zwiększać kohezję i "lepkość" materiału, przez co ziarna mniej się przemieszczają względem siebie i taśmy. To często ułatwia transport na pochyłości. Jednocześnie nadmierna wilgoć może powodować przyklejanie do taśmy i oblepianie bębnów, więc w praktyce ocenia się oba ryzyka.
Najczęściej wybiera się odpowiedzi "zwiększające" parametr (prędkość, wysokość), bo brzmią jak poprawa pracy urządzenia. Tymczasem w transporcie na pochyłości kluczowe jest ograniczenie zsuwania się ładunku: liczą się tarcie, kohezja i geometria, a nie sama wydajność napędu.
Samo skrócenie odcinka poziomego nie musi zmieniać warunków na odcinku pochyłym, gdzie powstaje problem zsuwania. Jeśli wysokość podnoszenia zostaje taka sama, skrócenie długości może nawet wymuszać większe nachylenie. To działanie nie jest więc bezpośrednią odpowiedzią na utratę stabilności ładunku.
W praktyce analizuje się m.in. granulację, wilgotność, skłonność do pylenia i segregacji, sposób załadunku, wysokość zrzutu, szerokość taśmy, profil krążników (rynna), osłony przeciwpyłowe, a także czystość taśmy i bębnów. Te czynniki wpływają na stabilność strumienia i straty materiału.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Engineering ToolBox: Angle of Repose - https://www.engineeringtoolbox.com/angle-of-repose-d_541.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Martin Engineering: sekcja edukacyjna o podstawach przenośników taśmowych i problemach materiałów sypkich (m.in. osypywanie, kontrola materiału) - https://www.martin-eng.com/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Przenośnik taśmowy – opis zasady działania i zastosowań - https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_ta%C5%9Bmowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z transportu wewnętrznego i przenośników taśmowych (rozdziały o materiałach sypkich)
  • Karty materiałowe/charakterystyki surowców: wilgotność, granulacja, skłonność do zbrylania
  • Materiały producentów przenośników: zalecenia dot. nachyleń dla różnych materiałów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego