Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2010



PYTANIE NR 33.
Przepis prawny, który znosi przepis dotychczas obowiązujący, to przepis
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepis derogacyjny to taki, który uchyla (znosi moc obowiązującą) wcześniejszy przepis. Przepis przyzwalający jedynie dopuszcza określone zachowanie, blankietowy odsyła do innych regulacji, a zakazujący ustanawia zakaz. Dlatego właściwe jest wskazanie przepisu derogacyjnego.

Pełne wyjaśnienie:

W prawie spotyka się różne rodzaje przepisów (i odpowiadających im norm), które pełnią odmienne funkcje. Kluczowe w tym pytaniu jest słowo "znosi" rozumiane jako uchyla wcześniejszą regulację albo pozbawia ją mocy obowiązującej.

Odpowiedź "derogacyjny" jest poprawna, ponieważ derogacja oznacza uchylenie przepisu dotychczas obowiązującego przez przepis późniejszy (np. w akcie nowelizującym albo w przepisach końcowych aktu prawnego). Taki przepis ma więc bezpośredni skutek: wcześniejsza regulacja przestaje obowiązywać w określonym zakresie.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisanego skutku:

  • "przyzwalający" dotyczy treści normy (pozwala na określone zachowanie, znosi zakaz w sensie potocznym), ale nie oznacza automatycznie uchylenia innego, wcześniejszego przepisu. Może współistnieć z innymi przepisami, a samo "przyzwolenie" nie jest równoznaczne z derogacją.
  • "blankietowy" to przepis, który nie zawiera pełnej treści regulacji i odsyła do innego aktu lub innego przepisu (np. określa obowiązek, ale szczegóły wskazuje gdzie indziej). Odesłanie nie jest uchyleniem; blankietowość mówi o konstrukcji przepisu, a nie o znoszeniu wcześniejszego prawa.
  • "zakazujący" ustanawia zakaz określonego zachowania. To również opis rodzaju normy (treści nakazu/zakazu), a nie mechanizmu uchylenia wcześniej obowiązującej regulacji.

W praktyce administracyjnej rozróżnienie to jest ważne przy informowaniu klienta, czy dana podstawa prawna nadal obowiązuje po zmianach. Jeśli przepis ma charakter derogacyjny, to wcześniejszy przepis (w całości lub części) przestaje być właściwą podstawą działania organu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przepis derogacyjny w prawie?
Przepis derogacyjny to przepis, którego skutkiem jest uchylenie (zniesienie mocy obowiązującej) wcześniejszego przepisu w całości lub w części. W praktyce oznacza to, że od wskazanego momentu nie należy już stosować uchylonej regulacji jako podstawy działania.
Dlaczego uchylenie przepisu nazywa się derogacją?
Derogacja to termin z języka prawniczego używany na określenie uchylenia normy lub przepisu przez regulację późniejszą. Pozwala precyzyjnie odróżnić "zmianę treści" od sytuacji, gdy przepis traci moc i nie powinien być dalej stosowany.
Jak odróżnić przepis derogacyjny od przepisu nowelizującego?
W praktyce oba mogą występować razem. Przepis nowelizujący zmienia brzmienie lub zakres regulacji, a przepis derogacyjny wprost uchyla wcześniejszy przepis (np. "traci moc…"). Warto szukać sformułowań o utracie mocy lub uchyleniu.
Co to jest przepis blankietowy i po co się go stosuje?
Przepis blankietowy nie zawiera pełnej treści regulacji, tylko odsyła do innych przepisów lub aktów, gdzie znajdują się szczegóły (np. warunki techniczne, wykazy, procedury). Stosuje się go, aby uniknąć powtarzania długich regulacji i utrzymać spójność systemu prawa.
Czy przepis przyzwalający może "znieść" zakaz?
Potocznie można tak mówić, ale w teorii prawa "przyzwalający" opisuje treść normy (zezwala na zachowanie), a "derogacyjny" opisuje skutek formalny wobec wcześniejszego przepisu (uchylenie). Zezwolenie nie musi automatycznie oznaczać uchylenia wcześniejszej regulacji.
Co oznacza przepis zakazujący w kontekście norm prawnych?
Przepis zakazujący ustanawia normę, która zabrania określonego zachowania. To kategoria dotycząca treści nakazu/zakazu, a nie relacji między przepisami w czasie. Może obowiązywać niezależnie od tego, czy inne przepisy są uchylane lub zmieniane.
Jakie słowa w ustawie wskazują, że przepis jest derogacyjny?
Najczęściej są to sformułowania typu "traci moc", "uchyla się", "przepis … przestaje obowiązywać". W zadaniach egzaminacyjnych to właśnie takie wyrażenia sugerują, że chodzi o funkcję uchylającą, czyli derogacyjną, a nie o nakaz czy zakaz.
Gdzie w akcie prawnym najczęściej są przepisy derogacyjne?
Często występują w przepisach końcowych albo w ustawie/rozporządzeniu zmieniającym (nowelizacji). Mogą też pojawiać się w przepisach przejściowych, gdy ustawodawca wygasza dotychczasowe regulacje. Na egzaminie warto zwracać uwagę na końcowe jednostki redakcyjne.
Czy uchylenie przepisu zawsze oznacza, że nie ma już żadnych zasad w tej sprawie?
Nie. Uchylenie oznacza, że konkretny przepis traci moc, ale w jego miejsce może wejść nowa regulacja albo zastosowanie będą miały inne, nadal obowiązujące przepisy. Dlatego przy obsłudze klienta ważne jest sprawdzenie, jaka norma aktualnie reguluje daną sytuację.
Jak przygotować się do pytań z teorii prawa na EKA.1?
Warto zrobić krótką ściągę pojęć: derogacja/uchylenie, nowelizacja, przepis blankietowy, normy: nakazująca, zakazująca, przyzwalająca. Następnie ćwiczyć na testach rozpoznawanie funkcji przepisu po użytych zwrotach ("uchyla się", "zakazuje się", "można").
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przepis derogacyjny to taki, który uchyla (znosi moc obowiązującą) wcześniejszy przepis."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Derogacja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Derogacja (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Norma prawna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Norma_prawna (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw teorii prawa (rozdziały o derogacji i rodzajach norm)
  • Słowniki i leksykony terminów prawniczych (hasła: derogacja, przepis blankietowy, norma zakazująca, norma przyzwalająca)
  • Materiały szkoleniowe do kwalifikacji EKA.1 z zakresu podstaw prawa w administracji
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego