Dostępność farmaceutyczna odnosi się do tego, czy i jak substancja czynna uwalnia się z postaci leku w warunkach badania (zwykle in vitro). Wynik takiego badania nie jest pojedynczą liczbą "na końcu", tylko przebiegiem procesu w czasie, czyli profilem uwalniania.
Z tego powodu dwa główne parametry, które trzeba uwzględnić, to:
- czas – określa, kiedy pobierasz próbki lub odczytujesz wynik (np. kilka punktów czasowych). Bez osi czasu nie da się ocenić szybkości uwalniania ani porównać profili między seriami.
- stężenie (czasem raportowane jako ilość/procent uwolnionej substancji) – to wielkość ilościowa mówiąca, ile substancji czynnej znalazło się w medium w danym momencie. To właśnie ta wartość jest mierzona analitycznie i stanowi o "stopniu" uwolnienia.
Odpowiedzi zawierające temperaturę i/lub pH są kuszące, bo są ważnymi warunkami prowadzenia badania. Jednak nie są one "dwoma głównymi parametrami" opisującymi rezultat badania dostępności – nie tworzą profilu wyniku. Temperatura i pH to zmienne, które należy kontrolować i opisać w metodyce, ale same nie mówią, ile substancji uwolniło się z leku.
W praktyce w sprawozdaniu najczęściej przedstawia się wykres stężenie (lub % uwolnione) w funkcji czasu albo tabelę z punktami czasowymi i odpowiadającymi im stężeniami. To pozwala ocenić tempo i porównać uwalnianie między produktami lub seriami.
