"Próba olejowa" to praktyczna metoda diagnostyczna stosowana po stwierdzeniu zbyt niskiego ciśnienia sprężania w cylindrze. Jej sens polega na tym, że cienka warstwa oleju może tymczasowo poprawić szczelność między pierścieniami tłokowymi a gładzią cylindra.
Wykonanie wygląda typowo tak: najpierw mierzy się sprężanie "na sucho" (bez ingerencji), a następnie do badanego cylindra wprowadza się małą ilość oleju silnikowego i powtarza pomiar. Porównuje się wyniki.
- Gdy po dolaniu oleju sprężanie wyraźnie rośnie, oznacza to, że problem dotyczy głównie elementów zespołu tłokowo-cylindrowego: zużytych pierścieni, nadmiernego luzu/zużycia gładzi cylindra lub podobnych nieszczelności w tej strefie. Olej "doszczelnia" przeciek w czasie testu.
- Gdy po dolaniu oleju wynik prawie się nie zmienia, źródło spadku sprężania jest częściej poza pierścieniami: nieszczelne zawory (np. niedomykanie, wypalenie gniazda), nieszczelność uszczelki pod głowicą albo pęknięcia/ubytki w elementach komory spalania.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "ustalenie przyczyny spadku ciśnienia sprężania w cylindrze" — próba olejowa nie służy ocenie parametrów oleju, tylko różnicowaniu miejsca ucieczki ciśnienia.
Odpowiedzi o "kontroli wycieków z układu smarowania", "określeniu lepkości oleju" i "ocenie przydatności oleju do dalszej eksploatacji" dotyczą obsługi/diagnostyki oleju jako medium, a nie mechanicznej szczelności cylindra. W próbie olejowej olej jest jedynie narzędziem do krótkotrwałego uszczelnienia i interpretacji zmiany wyniku sprężania.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę "olej podnosi sprężanie = pierścienie/cylinder; brak zmiany = zawory/uszczelka". To pozwala szybko wybrać właściwą odpowiedź.
