Wskaźnik lakmusowy służy do orientacyjnego rozróżniania odczynu roztworu. W praktyce laboratoryjnej przyjmuje się:
- odczyn kwasowy → lakmus przyjmuje barwę czerwoną,
- odczyn obojętny → barwa pośrednia (brak "typowego" czerwonego),
- odczyn zasadowy → lakmus przyjmuje barwę niebieską.
Aby poprawnie rozwiązać zadanie, nie wystarczy rozpoznać użyte odczynniki "z nazwy". Trzeba ustalić, jaki odczyn ma roztwór końcowy w każdej probówce. O czerwonym zabarwieniu decyduje obecność nadmiaru jonów H3O+ (środowisko kwasowe). Jeśli w probówce zachodzi zobojętnianie (kwas + zasada) i reagentów jest stechiometrycznie "na równo", końcowy odczyn może być zbliżony do obojętnego i lakmus nie będzie czerwony.
Odpowiedź "4." jest poprawna, ponieważ zgodnie ze schematem doświadczenia w probówce 4 powstaje roztwór o odczynie kwasowym (nadmiar czynnika kwasowego w mieszaninie lub powstanie środowiska kwasowego w wyniku reakcji). Wtedy lakmus zmienia barwę na czerwoną.
Pozostałe numery są niepoprawne, ponieważ w tych probówkach schemat prowadzi do warunków, w których:
- roztwór jest zasadowy (nadmiar jonów OH−), więc lakmus barwi się w kierunku niebieskiego,
- albo roztwór jest obojętny (brak wyraźnego nadmiaru H3O+), więc nie uzyskuje się czerwonego zabarwienia lakmusu.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw dla każdej probówki odpowiedz sobie na pytanie: "Czy w roztworze po reakcji zostaje nadmiar kwasu, nadmiar zasady, czy żaden z nich?". Dopiero potem łącz to z barwą wskaźnika. To ogranicza typowy błąd polegający na wybieraniu numeru na podstawie samej nazwy odczynnika.
