Doświadczenie z jodem zwykle pokazuje sublimację (przejście ze stanu stałego do gazowego) oraz resublimację (osadzanie się par bezpośrednio w postaci ciała stałego na chłodniejszej powierzchni). Jod jest charakterystyczny, bo jego pary mają wyraźną fioletową barwę, co ułatwia obserwację zjawiska.
Stwierdzenie "Sublimacja jodu zachodzi szybciej w niskiej temperaturze" nie pasuje do tego typu doświadczenia. Z punktu widzenia kinetyki procesów fizycznych, podniesienie temperatury zwiększa energię cząsteczek i ułatwia ich ucieczkę z powierzchni kryształu do fazy gazowej, więc sublimacja zachodzi szybciej przy wyższej temperaturze (np. podczas ogrzewania).
Pozostałe zdania są zgodne z typowymi obserwacjami:
- "Jod sublimuje, o czym świadczy pojawienie się w zlewce fioletowych par" – obecność fioletowych par jest klasycznym objawem powstawania fazy gazowej jodu.
- "Zdolność jodu do sublimacji i resublimacji wykorzystuje się do jego oczyszczania" – jest to standardowa metoda: lotna substancja przechodzi do par, a następnie osadza się jako czystszy resublimat na chłodniejszej części aparatury, podczas gdy część zanieczyszczeń pozostaje w miejscu ogrzewania.
- "Jod resublimuje, ponieważ na kolbie okrągłodennej pojawiają się fioletowe kryształki" – osad kryształów na chłodniejszej ściance odpowiada resublimacji (depozycji) par jodu. W praktyce kryształy bywają ciemne, ale istotą jest sam fakt ich osadzania się z fazy gazowej.
W zadaniach egzaminacyjnych warto pamiętać o prostej zasadzie: ogrzewanie przyspiesza sublimację, a chłodniejsza powierzchnia sprzyja resublimacji. To pozwala poprawnie interpretować obserwacje i wskazać zdanie nieadekwatne.
