KWALIFIKACJA BUD9 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 37.
Przepustnice odcinające zabezpieczające przed grawitacyjnym przepływem powietrza w wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła montuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepustnice odcinające w układzie z rekuperacją mają odciąć kanały, aby przy wyłączonej centrali nie powstawał niekontrolowany, grawitacyjny przepływ powietrza. Dlatego montuje się je w przewodzie czerpnym i wyrzutowym na odcinkach między centralą a czerpnią oraz wyrzutnią, a nie w odgałęzieniach czy w przegrodach pożarowych.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacją) spotyka się różne typy przepustnic, a ich funkcja determinuje miejsce montażu. W tym pytaniu chodzi o przepustnice odcinające, których zadaniem jest całkowite zamknięcie przepływu, gdy centrala nie pracuje. To ogranicza niepożądany, grawitacyjny (naturalny) przepływ powietrza przez kanały i wymiennik.

Odpowiedź "w przewodach czerpnym i wyrzutowym między centralą a czerpnią oraz wyrzutnią" jest właściwa, ponieważ te dwa przewody łączą centralę z elementami zewnętrznymi budynku (czerpnią i wyrzutnią). Właśnie w tych ciągach montuje się automatyczne przepustnice odcinające (często z siłownikiem i sprężyną powrotną), aby po wyłączeniu wentylatorów kanały były zamknięte.

Pozostałe propozycje opisują inne rozwiązania, ale dotyczą innych funkcji:

  • "w odgałęzieniach kanałów nawiewnych i wywiewnych…" – to typowa lokalizacja przepustnic regulacyjnych (balansujących), które służą do nastawienia strumieni w gałęziach instalacji, a nie do odcięcia całego ciągu czerpnego/wyrzutowego.
  • "w przejściach kanałów przez ściany i stropy oddzielenia pożarowego" – to miejsce montażu przepustnic przeciwpożarowych, których celem jest zachowanie podziału na strefy pożarowe, a nie eliminacja przepływu grawitacyjnego przy postoju centrali.
  • "wyłącznie w centrali wentylacyjnej…" – w praktyce odcięcie realizuje się w kanałach czerpnym i wyrzutowym; samo umieszczenie elementu "w centrali" nie spełnia typowego celu zabezpieczenia przewodów zewnętrznych i nie jest uniwersalną zasadą montażu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się hasło "odcięcie" i "przepływ grawitacyjny przy wyłączonej centrali", myśl o przewodach czerpnym i wyrzutowym. Jeśli jest mowa o wyrównaniu strumieni, to zwykle odgałęzienia. Jeśli o strefach pożarowych, to przegrody oddzielenia pożarowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przepustnica odcinająca to element montowany w kanale, który może całkowicie zamknąć przepływ powietrza. W instalacjach z rekuperacją stosuje się ją m.in. po to, aby po wyłączeniu centrali nie występował niekontrolowany (grawitacyjny) przepływ powietrza przez kanały.
Gdy centrala jest wyłączona, różnice temperatur i ciśnień mogą wywołać przepływ grawitacyjny przez kanały oraz wymiennik. Przepustnice odcinające zamykają przewody czerpny i wyrzutowy, ograniczając "samoczynne" przewietrzanie, wychładzanie pomieszczeń i niepożądane straty energii.
Typowo montuje się je w przewodzie czerpnym oraz przewodzie wyrzutowym, na odcinku pomiędzy centralą wentylacyjną a czerpnią i wyrzutnią. To właśnie te ciągi łączą urządzenie z powietrzem zewnętrznym i tam najczęściej trzeba zapewnić skuteczne odcięcie.
Przepustnica odcinająca służy do zamknięcia przepływu (np. przy postoju centrali). Przepustnica regulacyjna służy do nastawiania i wyrównywania strumieni w gałęziach instalacji. Różnią się więc celem oraz typową lokalizacją: regulacyjne częściej montuje się w odgałęzieniach kanałów.
Przepustnice regulacyjne montuje się podczas wykonywania instalacji, gdy trzeba zrównoważyć (zbalansować) przepływy w poszczególnych odcinkach i odgałęzieniach. Ułatwiają uzyskanie projektowanych strumieni na nawiewnikach i wywiewnikach, szczególnie w rozbudowanych układach kanałowych.
Przepustnice przeciwpożarowe stosuje się w miejscach, gdzie kanały przechodzą przez przegrody oddzielenia pożarowego (np. ściany lub stropy). Ich zadaniem jest ograniczenie rozprzestrzeniania ognia i dymu między strefami. Nie są to elementy przeznaczone do likwidacji przepływu grawitacyjnego przy postoju centrali.
Zwykle nie. Odgałęzienia to typowe miejsce dla przepustnic regulacyjnych, bo tam koryguje się strumienie w gałęziach. Przepustnice odcinające, które mają zabezpieczać przed przepływem grawitacyjnym w rekuperacji, lokalizuje się najczęściej w ciągach czerpnym i wyrzutowym.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamianie wszystkich przepustnic z jednym miejscem montażu, wybieranie regulacyjnych zamiast odcinających do ochrony przed przepływem grawitacyjnym oraz pomijanie konieczności dostępu serwisowego (np. do siłownika). Skutkiem bywa pogorszenie działania i większe straty energii.
Zwróć uwagę na słowa kluczowe: "odcięcie", "zamknięcie", "grawitacyjny przepływ" sugerują przepustnicę odcinającą; "regulacja", "wyrównanie strumieni" wskazują na regulacyjną; "oddzielenie pożarowe", "strefa pożarowa" dotyczą przepustnicy przeciwpożarowej.
Ucz się schematu instalacji: czerpnia–centrala–nawiew/wywiew–wyrzutnia oraz funkcji osprzętu kanałowego. Ćwicz rozróżnianie: co służy do regulacji, co do odcięcia, a co do ochrony pożarowej. Pomaga też analizowanie opisów z dokumentacji technicznej central i osprzętu.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Przepustnice odcinające w układzie z rekuperacją mają odciąć kanały, aby przy wyłączonej centrali nie powstawał niekontrolowany, grawitacyjny przepływ powietrza."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, § 152, Dz.U. 2022 poz. 1225
  • PN-EN 1751:2014, Wentylacja budynków — Urządzenia końcowe — Badania aerodynamiczne przepustnic i klap (wymagania/klasy szczelności)
  • Wytyczne SPW – Rekuperacja (cytat z kontekstu: automatyczne przepustnice odcinające w ciągu przewodów czerpnego i wyrzutowego)

Materiały:

  • Teksty i rysunki poglądowe z dokumentacji techniczno-ruchowej central wentylacyjnych/rekuperatorów (sekcje o osprzęcie kanałowym)
  • Norma PN-EN 1751:2014 (wymagania i badania przepustnic wentylacyjnych)
  • Wytyczne branżowe dotyczące rekuperacji (np. wytyczne montażu przepustnic odcinających na czerpni i wyrzutni)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego