KWALIFIKACJA GIW12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 26.
Przy których obrotach rotora (obr/min) wiskozymetru Fann przedstawionego na ilustracji należy przeprowadzić odczyt wartości naprężeń stycznych dla określenia lepkości pozornej i granicy płynięcia płuczki wiertniczej?
Ilustracja przedstawia wiskozymetr Fann, urządzenie używane do pomiaru lepkości płynów, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do określenia lepkości pozornej i granicy płynięcia w praktyce polowej wykorzystuje się standardowe odczyty naprężeń stycznych z wiskozymetru Fann przy 600 oraz 300 obr/min. Ta para prędkości stanowi podstawę do wyznaczania parametrów reologicznych płuczki w prostych zależnościach obliczeniowych.

Pełne wyjaśnienie:

Wiskozymetr rotacyjny typu Fann służy do wyznaczania parametrów reologicznych płuczki na podstawie odczytu naprężeń stycznych (wskazań aparatu) przy zadanych prędkościach obrotowych rotora. W rutynowej kontroli płuczki na wiertni kluczowe są odczyty wykonywane przy 600 oraz 300 obr/min, ponieważ na ich podstawie wyznacza się podstawowe parametry opisujące zachowanie płuczki podczas przepływu.

Odpowiedź "300 i 600" jest właściwa, bo te dwie prędkości są standardem do szybkiej oceny zachowania płynu przy wyższych szybkościach ścinania i do dalszego wnioskowania o lepkości oraz o oporach związanych z płynięciem. W praktyce pomiarowej właśnie te dwa odczyty są traktowane jako podstawowy zestaw do obliczeń i porównań w raportach płuczkowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "100 i 300" – obejmuje prędkość, która może występować w niektórych sekwencjach pomiarowych, ale nie jest typową parą bazową do wyznaczania podstawowych parametrów w standardowej procedurze opartej na 600/300.
  • "3 i 100" – prędkość 3 obr/min jest używana raczej do obserwacji zachowania przy bardzo małych szybkościach ścinania (np. oceny żeli), a nie jako element podstawowej pary do wyznaczania parametrów związanych z lepkością pozorną i granicą płynięcia.
  • "600 i 800" – 800 obr/min nie jest typową prędkością odniesienia w standardowych odczytach dla tego typu wiskozymetrów; zestaw zawiera wartość niestandardową, przez co nie pasuje do klasycznej procedury interpretacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie dotyczy "lepkości pozornej" i "granicy płynięcia" wyznaczanych na podstawie odczytu naprężeń, najczęściej chodzi o parę odczytów z najwyższych standardowych biegów, czyli 600 i 300 obr/min.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wiskozymetr Fann mierzy odpowiedź płuczki na ścinanie: aparat generuje ruch obrotowy i pozwala odczytać wartość związaną z naprężeniem stycznym przy danej prędkości. Z serii odczytów wnioskuje się o właściwościach reologicznych, ważnych dla pompowania i transportu zwiercin.
W podstawowej praktyce polowej za kluczowe uznaje się odczyty przy 600 i 300 obr/min. To one stanowią bazę do wyznaczania głównych parametrów reologicznych używanych w raportach i do porównań jakości płuczki między zmianami i etapami wiercenia.
Ponieważ jest to najczęściej stosowany zestaw prędkości odniesienia w procedurach terenowych dla wiskozymetrów rotacyjnych. Para 600/300 pozwala szybko ocenić zachowanie płynu przy wyższych szybkościach ścinania i powiązać wyniki z parametrami używanymi do nadzoru płuczkowego.
Zwykle nie. Niskie prędkości, takie jak 3 obr/min, wykorzystuje się raczej do oceny zachowania płuczki przy bardzo małych szybkościach ścinania (np. tendencji do żelowania). Do podstawowych parametrów reologicznych standardowo używa się odczytów 600/300.
Częste błędy to: mylenie prędkości odczytu z "najlepszą" prędkością urządzenia, dobieranie niestandardowych obrotów, pomijanie faktu, że pytanie dotyczy pary odczytów, oraz mieszanie celów pomiaru (żele vs parametry reologiczne przepływu). Pomaga zapamiętanie pary 600/300.
Lepkość i ogólnie reologia wpływają na zdolność płuczki do unoszenia i transportu zwiercin, szczególnie w odcinkach o mniejszym przepływie lub przy przestojach. Zbyt niska lepkość może pogarszać wynoszenie, a zbyt wysoka zwiększa opory pompowania i ryzyko strat ciśnienia.
Najczęściej wykonuje się go cyklicznie w trakcie wiercenia (np. w ramach kontroli zmianowej) oraz po istotnych zmianach składu płuczki, parametrów wiercenia lub problemach w otworze. Regularne odczyty pozwalają szybko wychwycić trend pogarszania właściwości płynu.
Lepkość pozorna opisuje "ogólny" opór płuczki przeciw płynięciu w zadanych warunkach, a granica płynięcia odnosi się do składowej oporu związanej z inicjacją i podtrzymaniem przepływu. Oba parametry są użyteczne, ale informują o nieco innych aspektach zachowania płynu w obiegu.
Można wykonywać odczyty także przy innych dostępnych prędkościach, jeśli procedura tego wymaga (np. do pełniejszej charakterystyki reologii). Jednak w typowych zadaniach egzaminacyjnych i w podstawowym nadzorze terenowym punktem odniesienia są odczyty 600/300, bo są standardem porównawczym.
Pomaga reguła "6–3": dwa najwyższe standardowe biegi używane jako baza do parametrów reologicznych to 600 i 300 obr/min. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się wartości typu 3, 100 czy 800, zwykle dotyczą innych celów pomiaru lub są niestandardowe.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcja obsługi wiskozymetru rotacyjnego Fann (procedura odczytów przy różnych prędkościach)
  • Materiały szkoleniowe z technologii płuczek wiertniczych (reologia i interpretacja odczytów)
  • Zalecenia branżowe dotyczące badań polowych właściwości płuczek (praktyka pomiarowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego