KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 37.
Przy których wynikach tuczu, opisanych w tabeli, będzie największa opłacalność produkcji, przy stałej cenie mieszanki pełnodawkowej?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami dotyczącymi tuczu świń, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK ROLNIK -
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać największą opłacalność przy stałej cenie paszy, porównuje się FCR, czyli kg paszy na 1 kg przyrostu: FCR = dzienne spożycie (kg) / dzienny przyrost (kg). Najniższy FCR oznacza najniższy koszt 1 kg przyrostu. Z tabeli najniższy FCR wypada w wierszu 3.

Pełne wyjaśnienie:

Przy stałej cenie mieszanki pełnodawkowej o opłacalności tuczu decyduje przede wszystkim koszt paszy przypadający na jednostkę przyrostu masy. W praktyce opisuje to współczynnik wykorzystania paszy FCR (Feed Conversion Ratio):

FCR = średnie dzienne spożycie paszy (kg) / dzienny przyrost masy (kg).

Im niższy FCR, tym mniej paszy trzeba zużyć, aby uzyskać 1 kg przyrostu, a więc (przy tej samej cenie paszy) tym wyższa opłacalność.

Obliczamy FCR dla każdego wiersza. Uwaga na jednostki: przyrosty podano w gramach, więc przeliczamy na kilogramy.

  • Wiersz 1: 800 g = 0,80 kg; FCR = 3,0 / 0,80 = 3,75
  • Wiersz 2: 810 g = 0,81 kg; FCR = 2,9 / 0,81 ≈ 3,58
  • Wiersz 3: 790 g = 0,79 kg; FCR = 2,8 / 0,79 ≈ 3,54
  • Wiersz 4: 760 g = 0,76 kg; FCR = 2,7 / 0,76 ≈ 3,55

Najmniejszą wartość FCR ma wiersz 3 (około 3,54), więc tam koszt paszy na 1 kg przyrostu jest najniższy, a opłacalność najwyższa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1: ma najwyższe zużycie paszy na 1 kg przyrostu (największy FCR), więc jest najmniej opłacalna.
  • 2: ma wysoki przyrost dzienny, ale po przeliczeniu FCR jest wyższy niż w wierszu 3.
  • 4: ma najniższe pobranie paszy, jednak przyrost jest też niższy; po przeliczeniu FCR wypada minimalnie gorzej niż w wierszu 3.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o opłacalności przy stałej cenie paszy nie porównuj osobno przyrostu i pobrania, tylko zawsze przelicz je na wspólny wskaźnik (kg paszy / kg przyrostu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FCR to współczynnik wykorzystania paszy: ile kg paszy potrzeba na 1 kg przyrostu. Im niższy FCR, tym lepsza efektywność żywienia i zwykle niższy koszt produkcji, gdy cena paszy jest stała.
Najpierw zamień przyrost z gramów na kilogramy (np. 790 g = 0,79 kg). Potem policz iloraz: FCR = spożycie (kg) / przyrost (kg). Otrzymane wartości porównaj: najniższa oznacza najlepszą opłacalność.
Gdy cena paszy się nie zmienia, koszt 1 kg przyrostu jest wprost proporcjonalny do ilości paszy zużytej na ten przyrost. Niższy FCR to mniej kg paszy na 1 kg masy, czyli mniejszy koszt i większa marża.
Nie. Wysoki przyrost może iść w parze z dużym pobraniem paszy. O opłacalności przy stałej cenie paszy decyduje relacja: pasza/przyrost. Dlatego trzeba policzyć FCR, a nie wybierać "największy przyrost".
Nie zawsze. Niskie spożycie może oznaczać też niższe przyrosty. Dopiero przeliczenie na 1 kg przyrostu pokazuje efektywność. Wariant z najmniejszym spożyciem może mieć podobny lub nawet gorszy FCR niż wariant z nieco większym pobraniem.
Najczęstsze to: brak przeliczenia gramów na kilogramy, porównywanie tylko przyrostów albo tylko pobrania paszy, oraz pomijanie obliczeń FCR. Często też uczniowie mylą kierunek: wybierają najwyższy wskaźnik zamiast najniższego.
Nawet mała różnica FCR może dać duże oszczędności paszy w skali stada. Jeśli na każdy 1 kg przyrostu zużywasz o 0,2 kg paszy mniej, to przy setkach tuczników i dziesiątkach ton przyrostu robi się to wymierną oszczędnością kosztów.
FCR zależy m.in. od zdrowotności, mikroklimatu w budynku, dobrostanu, genetyki, jakości wody, systemu karmienia i stresu. Nawet dobra mieszanka nie da niskiego FCR, jeśli warunki utrzymania i profilaktyka są słabe.
Gdy wartości FCR są bardzo zbliżone (np. 3,54 vs 3,55), liczenie na skróty może dać złą kolejność. Warto liczyć z co najmniej dwoma miejscami po przecinku i porównywać wyniki na tej samej dokładności, bez zmiany jednostek.
Ćwicz przeliczanie jednostek (g↔kg), liczenie wskaźników (FCR, przyrost, zużycie), oraz interpretację ekonomiczną: co oznacza "stała cena paszy". Dobrą metodą jest robienie krótkiej tabeli z obliczonym FCR dla każdej opcji.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby wskazać największą opłacalność przy stałej cenie paszy, porównuje się FCR, czyli kg paszy na 1 kg przyrostu: FCR = dzienne spożycie (kg) / dzienny przyrost (kg)."

Źródła:

  • Wikipedia: Feed conversion ratio (FCR) – definicja i interpretacja wskaźnika, https://en.wikipedia.org/wiki/Feed_conversion_ratio (dostęp: 2026-02-24)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z produkcji trzody chlewnej (działy: żywienie, wyniki tuczu, wskaźniki efektywności)
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące żywienia i ekonomiki tuczu (arkusze kalkulacyjne FCR)
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczeń jednostek i wskaźników produkcyjnych w rolnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego