KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 17.
Przy wykonywaniu zdjęć plenerowych ustalono parametry ekspozycji:
— liczba przysłony 5,6
— czas naświetlania 1/125 s Które parametry należy zastosować w tych samych warunkach oświetleniowych, aby uzyskać większą głębię ostrości przy zachowaniu prawidłowej ekspozycji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zwiększyć głębię ostrości, trzeba przymknąć przysłonę (większa liczba f). Zmiana z f/5,6 na f/8 to około 1 działka mniej światła, więc dla zachowania tej samej ekspozycji należy wydłużyć czas o 1 działkę: z 1/125 s do ok. 1/60 s.
Dlatego poprawne są ustawienia f/8 i 1/60 s.

Pełne wyjaśnienie:

Głębia ostrości rośnie, gdy przymykamy przysłonę, czyli ustawiamy większą liczbę f (np. z f/5,6 na f/8). Dzieje się tak, ponieważ mniejszy otwór przysłony ogranicza stożek promieni i zwiększa zakres odległości odwzorowanych jako "wystarczająco ostre".

Jednocześnie przysłona wpływa na ekspozycję: po przymknięciu do f/8 przez obiektyw wpada mniej światła. W tych samych warunkach oświetleniowych, aby nadal uzyskać prawidłową ekspozycję, trzeba to skompensować innym parametrem, najczęściej czasem naświetlania (zakładamy, że ISO pozostaje bez zmian).

Przejście z f/5,6 na f/8 to w praktyce zmniejszenie ilości światła o około 1 działkę (1 EV). Żeby wyrównać ekspozycję, należy więc wydłużyć czas o 1 działkę: z 1/125 s do około 1/60 s. Taki zestaw daje tę samą jasność zdjęcia, ale większą głębię ostrości.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "f/5,6 i 1/60 s" – czas jest dłuższy, ale przysłona nie została przymknięta, więc głębia ostrości nie wzrośnie (zmieni się tylko ekspozycja).
  • "f/2 i 1/1000 s" – przysłona jest bardziej otwarta, więc głębia ostrości będzie mniejsza. Dodatkowo zmienia się równowaga ekspozycji w innym kierunku.
  • "f/16 i 1/125 s" – przysłona mocno przymknięta zwiększy GO, ale bez wydłużenia czasu ekspozycja stanie się zbyt ciemna (w tych samych warunkach światła). W praktyce przy f/16 trzeba by znacząco wydłużyć czas lub podnieść ISO.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń, czy odpowiedź spełnia cel artystyczno-techniczny (tu: większa GO), a dopiero potem sprawdź, czy drugi parametr kompensuje ekspozycję w przeciwną stronę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Głębia ostrości to zakres odległości w kadrze, który jest odwzorowany jako akceptowalnie ostry. Zależy głównie od przysłony, ogniskowej i dystansu do fotografowanego obiektu. Większa głębia ostrości ułatwia uzyskanie ostrego pierwszego i dalszego planu.
Im większa liczba f (np. f/8 zamiast f/5,6), tym przysłona jest bardziej przymknięta i zwykle rośnie głębia ostrości. Im mniejsza liczba f (np. f/2), tym tło łatwiej się rozmywa, a zakres ostrości jest płytszy.
Przymknięcie przysłony wpuszcza mniej światła do aparatu, więc przy niezmienionym ISO zdjęcie byłoby ciemniejsze. Aby zachować tę samą ekspozycję w tych samych warunkach oświetleniowych, wydłuża się czas naświetlania (lub podnosi ISO).
Ustawienia dają tę samą ekspozycję, gdy zmiany parametrów kompensują się w przeciwnych kierunkach o tę samą liczbę "działek" (EV). Jeśli przysłonę przymkniesz o 1 działkę, czas trzeba wydłużyć o 1 działkę albo ISO zwiększyć o 1 działkę.
Typowe pełne kroki przysłony to m.in. f/2, f/2.8, f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/16. Przejście o jeden taki krok zmienia ilość światła o 1 EV. W praktyce aparaty często pozwalają też na kroki połówkowe i 1/3 EV.
Nie zawsze. W krajobrazie większa głębia ostrości zwykle pomaga, ale w portrecie w plenerze często celowo wybiera się mniejszą głębię ostrości, by odseparować model od tła. Dobór zależy od zamiaru i od tego, co ma być czytelne w kadrze.
Najczęstsze błędy to: mylenie, że mniejsza liczba f oznacza większą głębię ostrości, brak kompensacji ekspozycji po zmianie przysłony oraz dobieranie zbyt długiego czasu, co powoduje poruszenie. Warto myśleć "przysłona na GO, czas na ruch".
Gdy wydłużenie czasu grozi poruszeniem (np. fotografujesz z ręki, jest wiatr lub obiekt się rusza), często lepiej podnieść ISO. To pozwala zachować krótszy czas, ale kosztem większego szumu. W praktyce dobiera się kompromis do sceny.
Dłuższa ogniskowa (teleobiektyw) zwykle daje płytszą głębię ostrości przy tych samych warunkach kadrowania, a krótsza ogniskowa (szeroki kąt) ułatwia uzyskanie dużej głębi ostrości. Dlatego w plenerze do krajobrazu często wybiera się szeroki kąt i przysłonę f/8–f/11.
Ćwicz na prostych parach: zmień przysłonę o 1 działkę i od razu dobierz czas o 1 działkę w przeciwną stronę. Warto zapamiętać ciągi czasów (np. 1/60–1/125–1/250) i przysłon (f/5.6–f/8–f/11). Potem sprawdzaj, czy spełniasz cel (GO lub zamrożenie ruchu).
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby zwiększyć głębię ostrości, trzeba przymknąć przysłonę (większa liczba f)."

Źródła:

  • Cambridge in Colour, "Exposure Tutorial" (sekcje o zależności przysłona–czas i EV), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/camera-exposure.htm (dostęp: 2026-02-28)
  • Cambridge in Colour, "Depth of Field Tutorial" (wpływ przysłony na głębię ostrości), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/depth-of-field.htm (dostęp: 2026-02-28)
  • Nikon Learn & Explore, "Aperture" (podstawy przysłony i wpływ na ekspozycję/GO), https://www.nikonusa.com/learn-and-explore/a/tips-and-techniques/aperture (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Poradniki o trójkącie ekspozycji i krokach EV (tabele przysłon i czasów)
  • Materiały o głębi ostrości (wpływ ogniskowej, dystansu i przysłony)
  • Ćwiczenia praktyczne w trybie M i A/Av: seria zdjęć z kompensacją czasu dla różnych przysłon

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego