W zatruciu lekami u osoby przytomnej najważniejsze jest wezwanie pomocy medycznej (112/999) oraz zabezpieczenie funkcji życiowych, czyli stała ocena stanu chorego: czy jest przytomny, czy oddycha prawidłowo, czy nie narastają objawy (senność, splątanie, wymioty, duszność, drgawki). W praktyce oznacza to pozostanie z poszkodowanym, zapewnienie spokoju, kontrolę oddechu i gotowość do rozpoczęcia RKO, jeśli doszłoby do zatrzymania oddechu/krążenia.
Odpowiedź "wezwaniu pomocy medycznej i zabezpieczeniu funkcji życiowych" jest właściwa, bo działania w zatruciach mają być prowadzone bezpiecznie i zgodnie z priorytetami ratunkowymi. Dodatkowo warto zabezpieczyć opakowanie leku i przekazać ratownikom informacje: nazwa preparatu, dawka, liczba tabletek, czas przyjęcia, masa ciała i choroby współistniejące.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ:
- "podaniu węgla aktywowanego bez konsultacji lekarskiej" – decyzja o węglu zależy od rodzaju leku, czasu od zatrucia i stanu pacjenta; samodzielne podanie może być groźne, zwłaszcza gdy pojawia się senność lub ryzyko wymiotów i aspiracji.
- "prowokacji wymiotów" – obecnie jest to działanie odradzane w zatruciach lekami, bo zwiększa ryzyko zachłyśnięcia treścią żołądkową i uszkodzeń dróg oddechowych, a nie stanowi bezpiecznej metody "odtruwania".
- "podaniu dużej ilości mleka" – to popularny mit. Mleko nie jest uniwersalnym antidotum i może nasilać wchłanianie niektórych substancji lub wywołać wymioty, zwiększając ryzyko powikłań.
Wskazówka egzaminacyjna: w zatruciach w pierwszej pomocy wybieraj odpowiedź, która zawiera wezwanie pomocy i ocenę/ochronę podstawowych funkcji życiowych, a unikaj opcji proponujących "domowe odtruwanie".
