KWALIFIKACJA HGT12 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 40.
Przychód z usług gastronomicznych wyniósł w danym miesiącu 30 000 zł, a koszty stałe i zmienne wyniosły odpowiednio 10 000 zł i 15 000 zł. Jaką rentowność sprzedaży usług gastronomicznych osiągnąłeś?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rentowność sprzedaży liczona jest jako (zysk/przychód)×100%. Zysk = 30 000 − 10 000 − 15 000 = 5 000 zł. Zatem 5 000/30 000 × 100% = 16,67%. Pozostałe wartości wynikają z użycia błędnego mianownika lub pominięcia części kosztów.

Pełne wyjaśnienie:

Rentowność sprzedaży (często rozumiana jako marża zysku) pokazuje, jaki procent przychodu pozostaje w firmie jako zysk po pokryciu kosztów. W zadaniu podano przychód oraz dwa rodzaje kosztów, więc najpierw trzeba policzyć wynik (zysk) na sprzedaży usług gastronomicznych.

Krok 1: Oblicz zysk
Zysk = przychód − koszty stałe − koszty zmienne
Zysk = 30 000 zł − 10 000 zł − 15 000 zł = 5 000 zł.

Krok 2: Oblicz rentowność sprzedaży
Rentowność sprzedaży = (zysk / przychód) × 100%
Rentowność = (5 000 / 30 000) × 100% = 0,1666… × 100% = 16,67%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 33,33% mogłoby wyjść przy innym, błędnie dobranym mianowniku (np. dzieleniu przez 15 000) albo przy pomyłce w odjęciu kosztów. To nie odpowiada definicji rentowności sprzedaży jako udziału zysku w przychodzie.
  • 50% to typowy skutek pominięcia części kosztów (np. odjęcia tylko kosztów zmiennych: 30 000 − 15 000 = 15 000, a potem 15 000/30 000 = 50%) albo innej mechanicznej operacji bez policzenia zysku.
  • 66,67% może wynikać z odwrócenia proporcji lub dzielenia przychodu przez koszt, co zmienia sens wskaźnika. Rentowność sprzedaży ma pokazywać udział zysku w przychodzie, a nie odwrotnie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór przed podstawieniem liczb i sprawdź, czy w mianowniku jest przychód. Zaokrąglaj dopiero wynik końcowy do dwóch miejsc po przecinku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz zysk: zysk = przychód − koszty stałe − koszty zmienne. Potem oblicz wskaźnik: rentowność sprzedaży = (zysk/przychód)×100%. Wynik podaj w procentach, zwykle z zaokrągleniem do 2 miejsc po przecinku.
Rentowność sprzedaży pokazuje, jaka część przychodu ze sprzedaży zostaje jako zysk po pokryciu kosztów. W gastronomii pomaga ocenić, czy sprzedaż (np. usług cateringowych lub restauracyjnych) jest opłacalna i jak zmiany kosztów wpływają na wynik.
Wskaźnik ma opisywać zyskowność sprzedaży, czyli ile z każdej złotówki przychodu stanowi zysk. Dzielenie przez koszty odpowiada innym miarom (np. relacji zysku do kosztów) i zmienia interpretację, więc prowadzi do innego, nieporównywalnego wyniku.
W zadaniach, gdzie podano koszty stałe i zmienne, zysk liczysz jako przychód pomniejszony o obie grupy kosztów. Koszty stałe (np. czynsz) i zmienne (np. surowce) razem tworzą koszty działalności w danym okresie.
W typowym ujęciu wskaźnikowym tak: oznacza to, że po odjęciu wskazanych w zadaniu kosztów pozostaje zysk stanowiący 16,67% przychodu. W praktyce firmy mogą liczyć różne warianty (np. na zysku operacyjnym lub netto), więc zawsze trzeba znać definicję używaną w zadaniu.
Najczęściej myli się mianownik (dzielenie przez koszty zamiast przychodu), pomija jedną kategorię kosztów (np. stałe), zapomina o mnożeniu przez 100% oraz źle zaokrągla. Pomaga zapis: zysk → podziel przez przychód → razy 100%.
Rentowność sprzedaży zwykle mieści się w przedziale od wartości ujemnych (strata) do kilkudziesięciu procent. Jeśli wychodzi ponad 100% albo bardzo wysoka wartość przy dużych kosztach, to sygnał błędu (np. odwrócenie ułamka lub dzielenie przez złą wielkość).
Jest ujemna, gdy koszty przewyższają przychód, czyli zysk jest ujemny (strata). Może to wynikać np. z niskiej sprzedaży poza sezonem, wysokich kosztów stałych, zbyt dużych strat surowców lub nieadekwatnych cen w menu.
W praktyce pojęcia bywają używane zamiennie, ale warto sprawdzić definicję w zadaniu. Marża często odnosi się do narzutu na koszt lub do różnicy między ceną a kosztem produktu, a rentowność sprzedaży to wskaźnik procentowy zysku w przychodzie.
Ćwicz schemat: 1) policz zysk z danych (przychód i koszty), 2) zastosuj właściwy wskaźnik, 3) przelicz na procent. Rób serię krótkich zadań z różnymi danymi i pilnuj, by nie mieszać przychodu z kosztem w mianowniku.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rentowność sprzedaży liczona jest jako (zysk/przychód)×100%."

Źródła:

  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl) – hasło: "Rentowność sprzedaży (ROS)" (opis i wzór), https://mfiles.pl/pl/index.php/Rentowno%C5%9B%C4%87_sprzeda%C5%BCy_(ROS) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (pl) – hasło: "Rentowność" (omówienie pojęcia i przykłady wskaźników), https://pl.wikipedia.org/wiki/Rentowno%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl) – hasło: "Marża zysku" (powiązanie z relacją zysku do przychodu), https://mfiles.pl/pl/index.php/Mar%C5%BCa_zysku - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów i analizy wskaźnikowej w gastronomii (podręcznik szkolny)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z obliczeń procentowych i wskaźników finansowych
  • Notatki z definicji: przychód, koszt, zysk, marża, rentowność

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego