KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 21.
Przyczyną szarpania pojazdu podczas ruszania jest uszkodzenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szarpanie podczas ruszania najczęściej wynika z nierównomiernego przenoszenia momentu przez sprzęgło. Uszkodzona lub zwichrowana tarcza sprzęgła, zabrudzona okładzina albo osłabione sprężyny tłumiące powodują okresowe "łapanie" i "puszczanie" napędu, co jest odczuwane jako drgania i szarpnięcia.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas ruszania sprzęgło przez chwilę pracuje w poślizgu, a moment obrotowy jest przenoszony stopniowo. Jeżeli tarcza sprzęgła jest uszkodzona (np. ma nierówną powierzchnię cierną, jest zwichrowana, ma zużyte lub zatłuszczone okładziny albo uszkodzone sprężyny tłumiące), docisk nie przekazuje momentu w sposób płynny. Wtedy pojawiają się cykliczne zmiany siły tarcia: napęd na moment "chwyta", po czym "odpuszcza", co kierowca odbiera jako szarpanie i drgania nadwozia.

Odpowiedź "tarczy sprzęgła." pasuje do objawu, bo to właśnie tarcza (wraz z okładzinami i elementami tłumiącymi) odpowiada za równomierne przenoszenie momentu w fazie ruszania.

Pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym wyjaśnieniem tego konkretnego zjawiska:

  • "synchronizatora." – synchronizator wpływa głównie na płynność zmiany biegów (wyrównanie prędkości obrotowych elementów skrzyni). Jego usterki częściej dają zgrzyty, trudności włączania przełożenia lub "wyskakiwanie" biegu, a nie typowe szarpanie w momencie ruszania na już włączonym biegu.
  • "przekładni głównej." – uszkodzenia przekładni głównej zwykle objawiają się hałasem (wycie), luzem lub udarami w różnych warunkach jazdy. Nie są one typową pierwszą przyczyną drgań wynikających z niepłynnego załączania sprzęgła.
  • "mechanizmu różnicowego." – problemy mechanizmu różnicowego częściej ujawniają się podczas skrętu, przy zmianach obciążenia lub poprzez hałasy/luzy. Szarpanie ściśle podczas ruszania bardziej wskazuje na element, który w tym momencie przechodzi przez poślizg, czyli sprzęgło.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się fraza "podczas ruszania", najpierw analizuj elementy odpowiedzialne za płynne załączanie napędu (sprzęgło, koło zamachowe, poduszki zespołu napędowego), a dopiero potem elementy skrzyni i mostu napędowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odczuwalne drgania i nierówne przyspieszanie w chwili puszczania pedału sprzęgła. Najczęściej wynika z tego, że moment obrotowy nie jest przenoszony płynnie, tylko "skokowo" (napęd raz chwyta, raz puszcza), co przenosi się na nadwozie.
Tarcza jest elementem ciernym i w fazie ruszania pracuje w poślizgu. Gdy okładziny są nierówne, zwichrowane, zatłuszczone albo sprężyny tłumiące są zużyte, tarcie zmienia się w czasie. Skutkiem jest nierównomierne "łapanie" sprzęgła i szarpanie.
Problemy z tarczą sprzęgła najczęściej widać przy ruszaniu: drgania, szarpanie, czasem zapach spalenizny. Usterki synchronizatora kojarzą się bardziej ze zmianą biegów: zgrzyty, opór przy włączaniu przełożenia lub trudność w redukcji, a nie z drganiami przy puszczaniu sprzęgła.
Gdy szarpanie występuje także przy stałej prędkości, przy skręcie lub pojawia się wyraźny hałas z przekładni, przyczyną mogą być luzy w układzie napędowym, przeguby, poduszki silnika lub inne elementy. Sama fraza "podczas ruszania" jednak najczęściej kieruje diagnostykę na sprzęgło.
Poza tarczą warto brać pod uwagę docisk sprzęgła, koło zamachowe (w tym dwumasowe), łożysko oporowe oraz poduszki zespołu napędowego. W praktyce usterki tych elementów mogą dawać podobny efekt: brak płynności załączania, wibracje i szarpnięcia w momencie startu.
Może powodować udary przy zmianach obciążenia, ale typowo częściej daje hałas (wycie) i objawy zależne od prędkości jazdy. Szarpanie wyraźnie związane z puszczaniem sprzęgła jest zwykle bardziej "sprzęgłowe" niż wynikające z przekładni głównej.
Problemy mechanizmu różnicowego często ujawniają się hałasem, luzami oraz zmianą dźwięku podczas skręcania lub przy nagłych zmianach obciążenia. Nie jest to najtypowsza przyczyna drgań występujących dokładnie w momencie ruszania, gdy sprzęgło przechodzi przez poślizg.
Częsty błąd to kojarzenie "szarpania" wyłącznie ze skrzynią biegów i wybór synchronizatora, mimo że pytanie dotyczy ruszania. Inny błąd to wskazanie elementów mostu napędowego (przekładnia główna, dyferencjał), choć ich objawy zwykle nie są najsilniejsze właśnie podczas puszczania sprzęgła.
Oceniamy płynność ruszania na 1. biegu, przy różnych obrotach i obciążeniach (np. lekko pod górę). Szukamy powtarzalnych drgań w chwili "łapania" sprzęgła. Ważne jest też sprawdzenie, czy objaw znika po całkowitym załączeniu sprzęgła i podczas jazdy ze stałą prędkością.
W praktyce często wymienia się zestaw (tarcza i docisk, a zwykle także łożysko oporowe), bo elementy współpracują i zużywają się razem. Dokładna decyzja zależy od oceny stanu części po demontażu, ale na egzaminie kluczowe jest skojarzenie objawu szarpania przy ruszaniu z tarczą sprzęgła.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Szarpanie podczas ruszania najczęściej wynika z nierównomiernego przenoszenia momentu przez sprzęgło."

Materiały:

  • Podręczniki do nauki zawodu: budowa i eksploatacja układu przeniesienia napędu
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki: symptomy usterek sprzęgła i skrzyni biegów
  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów dotyczące demontażu i oceny sprzęgła

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego