KWALIFIKACJA MEC3 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 26.
Przyczyną zbyt szybkiego zużycia łożysk tocznych wału szlifierki może być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak wyrównoważenia ściernicy powoduje niewyważenie układu wirującego, wzrost drgań i obciążeń dynamicznych działających na wał oraz łożyska. Takie cykliczne przeciążenia przyspieszają zmęczenie bieżni i elementów tocznych, co skraca trwałość łożysk w szlifierce.

Pełne wyjaśnienie:

W maszynach wirujących (takich jak szlifierki) bardzo częstą przyczyną przedwczesnego zużycia łożysk jest niewyważenie elementu wirującego. Odpowiedź "brak wyrównoważenia ściernicy" jest poprawna, ponieważ niewyważona ściernica generuje siły odśrodkowe, które okresowo obciążają wał i łożyska. Skutkiem są drgania oraz obciążenia dynamiczne, a te prowadzą do szybszego zmęczenia materiału bieżni, mikrouszkodzeń, wzrostu temperatury pracy i w konsekwencji skrócenia trwałości łożysk tocznych.

Pozostałe odpowiedzi nie są typowymi, bezpośrednimi przyczynami "zbyt szybkiego" zużycia łożysk w tym ujęciu:

  • "zbyt mała prędkość obrotowa szlifierki" – sama w sobie zwykle nie powoduje przyspieszonego zużycia łożysk; problemem bywa raczej niewłaściwe smarowanie, zanieczyszczenia, nadmierne obciążenie lub drgania. Niska prędkość może wpływać na warunki pracy smaru, ale bez dodatkowych czynników nie jest najbardziej prawdopodobną przyczyną szybkiej awarii.
  • "kilkustopniowe odchylenie szlifierki od poziomu" – w praktyce niewielkie odchylenie ustawienia nie musi generować dużych sił niszczących łożyska. Może pogarszać ergonomię lub pracę niektórych układów (np. odpływ, ustawienie osłon), lecz nie jest klasyczną, dominującą przyczyną szybkiego zmęczenia łożysk w porównaniu z niewyważeniem.
  • "praca szlifierki w pomieszczeniu o wilgotności powietrza do 80%" – sama informacja o wilgotności (bez wskazania kondensacji, zalewania, korozji, zanieczyszczeń, niewłaściwego magazynowania smaru) nie przesądza o szybkim zużyciu łożysk. Wilgoć może sprzyjać korozji i degradacji smaru, ale w pytaniu podano warunek, który nie opisuje wprost mechanizmu uszkodzenia.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: niewyważenie = drgania = przeciążenia dynamiczne łożysk. Jeśli wśród odpowiedzi pojawia się niewyważenie ściernicy/wirnika/koła, jest to częsta i technicznie uzasadniona przyczyna przyspieszonego zużycia łożysk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niewyważenie ściernicy oznacza nierównomierny rozkład masy elementu wirującego. Podczas obrotu powstają dodatkowe siły odśrodkowe, które wywołują drgania całej szlifierki i zwiększają obciążenia działające na wał oraz łożyska.
Niewyważenie powoduje cykliczne obciążenia dynamiczne i wibracje. Łożysko pracuje wtedy w gorszych warunkach: rośnie temperatura, pojawiają się mikrouszkodzenia bieżni i elementów tocznych oraz szybsze zmęczenie materiału, co skraca trwałość.
Typowe objawy to wyraźne drgania i "bicie" podczas pracy, pogorszenie jakości szlifowania (falowanie, ślady drgań), nietypowy hałas oraz szybsze nagrzewanie się opraw łożysk. Często problem nasila się wraz ze wzrostem obrotów.
Najczęściej są to: niewyważenie elementów wirujących (np. ściernicy), niewspółosiowość, nadmierne obciążenie, zanieczyszczenia (pył ścierny), błędy montażu, niewłaściwe smarowanie oraz uszkodzenia uszczelnień dopuszczające brud do łożyska.
Zwykle nie jest to główna przyczyna szybkiego zużycia. Niska prędkość może pogarszać warunki pracy smaru w pewnych układach, ale do przedwczesnej awarii częściej prowadzą drgania, zanieczyszczenia, przeciążenia lub błędy montażowe.
Niewielkie odchylenie zwykle nie jest dominującą przyczyną szybkiego zużycia łożysk. Może jednak pośrednio pogarszać pracę urządzenia (np. ustawienie osłon, stabilność). Kluczowe dla łożysk są przede wszystkim drgania, obciążenia i czystość smaru.
Wilgoć może sprzyjać korozji i degradacji smaru, szczególnie gdy dochodzi do kondensacji lub wnikania wody do oprawy. Sama informacja o podwyższonej wilgotności nie przesądza o awarii; większe znaczenie ma szczelność, zanieczyszczenia i stan smarowania.
Pomaga poprawny montaż i wyważanie ściernicy, kontrola bicia i drgań, sprawdzanie stanu opraw oraz dokręceń, dbałość o uszczelnienia przeciw pyłowi ściernemu i regularne smarowanie zgodnie z zaleceniami producenta urządzenia.
Zużyte łożysko często daje charakterystyczny szum, chrobotanie lub narastający hałas zależny od obrotów, a także wzrost temperatury oprawy. Dla porównania luzy mechaniczne lub osprzęt mogą powodować stuki. Pomocna jest kontrola drgań i luzów.
Warto szukać odpowiedzi związanych z mechanizmem uszkodzeń: drgania (niewyważenie), zanieczyszczenia, smarowanie, montaż i przeciążenia. Jeśli jedna opcja bezpośrednio zwiększa obciążenia dynamiczne łożysk, zwykle jest najbardziej trafna.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Brak wyrównoważenia ściernicy powoduje niewyważenie układu wirującego, wzrost drgań i obciążeń dynamicznych działających na wał oraz łożyska."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn (rozdziały: łożyska, drgania maszyn)
  • Materiały szkoleniowe producentów łożysk dotyczące diagnostyki uszkodzeń i przyczyn awarii
  • Instrukcje obsługi/DTR szlifierek: wymagania dot. montażu i wyważania ściernic

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego