KWALIFIKACJA HGT10 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 34.
Przygotowujesz obiad dla 10 osób. Każda osoba zjada średnio 200g mięsa. Ile kilogramów mięsa musisz zakupić, biorąc pod uwagę, że około 25% mięsa ulegnie zmniejszeniu podczas gotowania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz łączną ilość mięsa dla 10 osób: 10 × 200 g = 2000 g, czyli 2 kg. Następnie dolicz ubytek 25% jako zapas: 25% z 2 kg to 0,5 kg. Razem do zakupu: 2 kg + 0,5 kg = 2,5 kg. Pozostałe odpowiedzi nie uwzględniają ubytku lub zawyżają ilość.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba zaplanować zakup mięsa na obiad dla 10 osób, przy założeniu, że jedna osoba zjada średnio 200 g mięsa, a podczas gotowania nastąpi około 25% ubytku masy.

Krok 1: obliczenie zapotrzebowania bez ubytku
10 osób × 200 g = 2000 g mięsa.

Krok 2: zamiana jednostek
2000 g = 2 kg (ponieważ 1000 g = 1 kg).

Krok 3: uwzględnienie ubytku 25%
Ubytek 25% oznacza, że w trakcie obróbki część masy "zniknie" (np. przez odparowanie wody i wytop tłuszczu). Aby nie zabrakło mięsa, dolicza się zapas odpowiadający 25% masy wyjściowej:
25% z 2 kg = 0,25 × 2 kg = 0,5 kg.

Krok 4: suma do zakupu
2 kg + 0,5 kg = 2,5 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2 kg – to ilość wynikająca wyłącznie z porcji 10 × 200 g. Nie uwzględnia ubytku podczas gotowania, więc może zabraknąć mięsa.
  • 3 kg – zawyża zakup w stosunku do zapasu 25% liczonego od 2 kg. Taka odpowiedź mogłaby wynikać z nadmiernego zaokrąglania lub przyjęcia zbyt dużego bufora.
  • 3,5 kg – jest jeszcze bardziej zawyżona i nie wynika z prostego przeliczenia 25% ubytku dla podanych danych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj obliczenia w tej samej jednostce (najpierw w gramach albo od razu w kilogramach), a procenty zamieniaj na ułamek dziesiętny (25% = 0,25). To ogranicza pomyłki rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeliczenie jest proste: 1000 g = 1 kg, więc 2000 g = 2 kg. W zadaniach z porcjowaniem najlepiej najpierw policzyć całość w gramach, a dopiero potem zamienić na kilogramy, żeby uniknąć błędów.
Ubytek 25% oznacza, że masa mięsa po obróbce będzie mniejsza niż przed obróbką, np. przez odparowanie wody i wytopienie tłuszczu. W obliczeniach szkolnych zwykle przyjmuje się, że trzeba doliczyć zapas odpowiadający temu ubytkowi.
Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny: 25% = 0,25. Następnie pomnóż: 0,25 × 2 kg = 0,5 kg. To jest ilość zapasu odpowiadająca ubytkowi 25% w zadaniu.
Najpierw liczysz porcje: 10 × 200 g = 2000 g = 2 kg. Potem doliczasz 25% zapasu na ubytek: 25% z 2 kg = 0,5 kg. Razem: 2 kg + 0,5 kg = 2,5 kg.
Najbezpieczniej policzyć podstawowe zapotrzebowanie (porcje dla wszystkich osób), a dopiero potem doliczyć procentowy zapas/ubytek. Dzięki temu masz jasną "bazę" (np. 2 kg), do której stosujesz procent (np. 25%).
Najczęstsze błędy to: pominięcie ubytku (zostaje 2 kg), pomylenie procentu z ułamkiem (25% jako 25), oraz zaokrąglanie "na oko" do 3 kg bez rachunku. Pomaga zapis kroków: baza → procent → suma.
W typowym zadaniu egzaminacyjnym nie, bo 2 kg to masa wynikająca z samych porcji bez uwzględnienia strat. Jeśli zadanie mówi o ubytku podczas gotowania, zwykle oczekuje się doliczenia zapasu, żeby po obróbce nie zabrakło produktu.
Najpierw ustal porcję na osobę i liczbę gości, potem dolicz bufor na ubytki (np. procentowo) oraz ewentualne dokładki. W praktyce warto też brać pod uwagę rodzaj mięsa i metodę obróbki, bo ubytki mogą się różnić.
W gramach wygodnie liczy się porcje na osobę (np. 200 g). W kilogramach wygodniej planuje się zakupy (np. 2,5 kg). Dobra metoda: policz całość w gramach, zamień na kg, a dopiero potem dodaj zapas procentowy.
Sprawdzenie "na rozsądek": 10 osób × 200 g to 2000 g, czyli 2 kg. Jeśli dochodzi ubytek, wynik powinien być większy niż 2 kg. To od razu eliminuje 2 kg, a pozostałe porównujesz z obliczonym zapasem (tu 0,5 kg).
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy (PL): Procenty (dział arytmetyka) – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): Kilogram – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały do powtórki z działań na procentach (poziom szkoły podstawowej/branżowej)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek masy (g, dag, kg)
  • Podstawy planowania produkcji gastronomicznej i porcjowania w małej gastronomii/agroturystyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego