W raporcie o ogólnej wydajności pracowników najczęściej potrzebujesz jednej liczby, która syntetycznie opisze poziom wyników całej grupy. Do tego celu służą miary tendencji centralnej.
Średnia (średnia arytmetyczna) jest standardowym wskaźnikiem "przeciętnego wyniku" – sumuje rezultaty wszystkich osób i odnosi je do liczby pracowników. Dzięki temu dobrze nadaje się do porównań między okresami (np. miesiąc do miesiąca) albo między działami, jeśli dane są zebrane w podobny sposób.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w tym ujęciu?
- Mediana pokazuje wartość środkową po uporządkowaniu wyników. Jest szczególnie użyteczna, gdy wyniki mają wartości skrajne (bardzo wysokie lub bardzo niskie), które mogłyby "zniekształcić" średnią. Jeśli pytanie dotyczy ogólnej oceny w sensie przeciętnego poziomu, standardowo wybiera się jednak średnią.
- Moda (dominanta) wskazuje wynik najczęściej występujący. To dobra miara, gdy interesuje Cię najpopularniejszy poziom (np. najczęstsza liczba obsłużonych spraw), ale nie zawsze oddaje "ogólny poziom", zwłaszcza gdy rozkład jest wielomodalny lub rozproszony.
- Rozstęp to różnica między wynikiem maksymalnym a minimalnym. Opisuje zróżnicowanie (rozrzut), a nie typowy poziom pracy. Może być dodatkiem do raportu (np. informacja o nierównościach w wynikach), ale nie zastępuje miary ogólnej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawiają się słowa "przeciętnie", "średnio", "ogólnie" i nie ma nacisku na wartości skrajne, najczęściej wybór pada na średnią. Gdy podkreślone są "odstające wyniki" lub "skrajności", wtedy rozważ medianę.
