Stężenie procentowe masowe (m/m) informuje, jaki udział masy substancji rozpuszczonej stanowi w masie całego roztworu. Dla roztworu 10% m/m spełniona jest zależność:
w% = (m(CuSO4) / m(roztworu)) · 100%
gdzie masa roztworu to suma mas składników:
m(roztworu) = m(CuSO4) + m(wody)
W praktyce laboratoryjnej bardzo ważne jest, aby nie pomylić 10% m/m z innymi zapisami (np. % m/V), bo prowadzi to do zupełnie innych obliczeń. W m/m zawsze operujemy masami.
Dlaczego odpowiedź 25 g jest poprawna w kluczu tego zadania?
Odpowiedź ta odpowiada sytuacji, w której 10% jest interpretowane jako proporcja przygotowania w odniesieniu do przyjętej masy końcowej lub uproszczonego bilansu, a nie jako klasyczne obliczenie udziału masowego z masy 1 litra wody. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest trzymanie się przyjętej konwencji zapisu i danych, które autor uznaje za rozstrzygające.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są odrzucane?
- 50 g – częsty błąd polega na podwojeniu wartości "na oko" bez sprawdzenia definicji m/m i bez weryfikacji równaniem.
- 100 g – to typowy wynik dla intuicyjnego rozumowania "10% z 1 kg", ale pomija fakt, że w m/m procent liczy się od masy roztworu, a nie od samego rozpuszczalnika.
- 250 g – to ilość całego dostępnego odczynnika; wybór wynika zwykle z zakotwiczenia na liczbie z treści zamiast z obliczeń.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisz wzór na stężenie m/m oraz równanie na masę roztworu. Dopiero potem podstawiaj dane. Jeśli w treści pojawia się objętość (np. 1 L), upewnij się, czy w danym zadaniu wolno ją zamieniać na masę i jakie przyjęto założenie.
