KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 33.
Przygotowujesz się do naprawy zasilacza komputerowego. Otrzymałeś informacje, że uszkodzony jest kondensator elektrolityczny. Który z poniższych katalogów będzie najbardziej odpowiedni do znalezienia odpowiedniej części zamiennikowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro uszkodzony element to kondensator elektrolityczny, właściwym miejscem do doboru zamiennika jest katalog kondensatorów. Pozostałe katalogi dotyczą innych grup elementów (tranzystorów, rezystorów i diod), więc nie pomogą znaleźć kondensatora o odpowiednich parametrach.

Pełne wyjaśnienie:

W naprawie elektroniki pierwszy krok do doboru części zamiennej to poprawna identyfikacja rodzaju elementu. W treści podano wprost, że uszkodzony jest kondensator elektrolityczny, czyli element z grupy kondensatorów. Dlatego najbardziej adekwatnym źródłem będzie katalog kondensatorów (w praktyce często: karta katalogowa/datasheet oraz katalog online dystrybutora z filtrami parametrów).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Katalog tranzystorów" dotyczy elementów półprzewodnikowych czynnych (BJT, MOSFET). To inna kategoria niż kondensatory, więc wyszukiwanie kondensatora w takim katalogu jest chybione.
  • "Katalog rezystorów" obejmuje elementy bierne o innej funkcji (ograniczanie prądu, dzielniki napięcia). Parametry rezystorów (rezystancja, moc, tolerancja) nie odpowiadają parametrom kondensatorów.
  • "Katalog diod" dotyczy złączy półprzewodnikowych (prostownicze, Zenera, Schottky). To również zupełnie inna grupa elementów.

Wskazówka praktyczna (ważna na egzamin i w serwisie): samo znalezienie kondensatora w katalogu to dopiero początek. Przy doborze zamiennika zwykle porównuje się m.in. pojemność, napięcie znamionowe, temperaturę pracy, w zasilaczach także ESR i prąd tętnień, a dodatkowo dopasowuje wymiary oraz raster wyprowadzeń. Jednak w tym pytaniu sprawdzana jest wyłącznie umiejętność wyboru właściwej kategorii katalogu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kondensator elektrolityczny to kondensator o dużej pojemności, zwykle spolaryzowany (ma "+" i "-"). Stosuje się go m.in. w zasilaczach do filtracji tętnień i magazynowania energii. Przy wymianie trzeba dobrać typ oraz parametry z datasheetu.
Najczęściej potrzebujesz: pojemności (µF), napięcia znamionowego (V), tolerancji, temperatury pracy oraz wymiarów. W zasilaczach impulsowych istotne bywają też ESR i dopuszczalny prąd tętnień. Te dane sprawdza się na elemencie i w datasheetach.
Rezystory i kondensatory to różne grupy elementów. Katalog rezystorów porządkuje produkty według rezystancji, mocy i tolerancji, a katalog kondensatorów według pojemności, napięcia i innych parametrów. Szukanie kondensatora w katalogu rezystorów nie pozwoli dobrać właściwej części.
Wejdź w kategorię kondensatorów (np. elektrolitycznych), a potem użyj filtrów: pojemność, napięcie, temperatura, wymiary i typ montażu. Następnie porównaj kilka pozycji z wymaganiami i sprawdź kartę katalogową producenta, żeby potwierdzić parametry kluczowe.
W większości przypadków tak: kondensatory elektrolityczne są spolaryzowane i mają oznaczenia biegunów. Błędne wlutowanie (odwrotna polaryzacja) może powodować szybkie uszkodzenie, nagrzewanie, a nawet rozszczelnienie. Dlatego przed uruchomieniem zawsze sprawdza się orientację.
Typowe objawy to: niestabilna praca zasilacza, problemy z uruchomieniem komputera, tętnienia napięć, piszczenie przetwornicy oraz wizualnie: wybrzuszenie, wyciek elektrolitu lub podniesiony "krzyżyk" na obudowie. Diagnoza wymaga też pomiarów (np. ESR).
Datasheetu używa się, gdy trzeba potwierdzić szczegółowe parametry (np. ESR, prąd tętnień, trwałość, charakterystyki temperaturowe). Katalog pomaga zawęzić wybór do danej grupy elementów, a datasheet producenta służy do weryfikacji, czy konkretny model spełnia wymagania układu.
Najczęściej myli się pojemność z napięciem, dobiera zbyt niskie napięcie znamionowe, ignoruje temperaturę pracy, nie sprawdza wymiarów oraz pomija wymagania dotyczące ESR i prądu tętnień w zasilaczach impulsowych. Częstym błędem jest też nieuwzględnienie polaryzacji przy montażu.
Niski ESR zmniejsza straty i nagrzewanie kondensatora przy tętnieniach prądu, co poprawia stabilność napięć i trwałość elementu. W zasilaczach impulsowych kondensatory pracują w trudnych warunkach, więc dobór modeli o odpowiednich parametrach (w tym ESR i ripple current) jest kluczowy.
Najprościej po filtrach i jednostkach: diody mają parametry takie jak prąd, napięcie wsteczne, typ obudowy i czas przełączania, a kondensatory filtruje się m.in. po pojemności (µF/nF/pF) i napięciu znamionowym. Nazwy kategorii zwykle wprost wskazują grupę elementów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 85% zdających egzamin. łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Skoro uszkodzony element to kondensator elektrolityczny, właściwym miejscem do doboru zamiennika jest katalog kondensatorów."

Źródła:

  • TME – kategoria: Kondensatory elektrolityczne (katalog/filtry produktów), https://www.tme.eu/pl/katalog/kondensatory-elektrolityczne_100217/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Digi-Key – Aluminum Electrolytic Capacitors (kategoria produktowa), https://www.digikey.com/en/products/filter/aluminum-electrolytic-capacitors/58 (dostęp: 2026-03-01)
  • Mouser Electronics – Aluminum Electrolytic Capacitors (kategoria produktowa), https://www.mouser.com/c/passive-components/capacitors/aluminum-electrolytic-capacitors/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Karty katalogowe (datasheet) kondensatorów elektrolitycznych i nauka czytania parametrów
  • Katalogi/filtry parametrów u dystrybutorów (np. pojemność, napięcie, ESR, temperatura)
  • Podstawy elektroniki: klasyfikacja i zastosowania elementów biernych i czynnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego