KWALIFIKACJA EKA6 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 29.
Przygotowujesz umowę sprzedaży samochodu. Który z poniższych podmiotów nie może być stroną tej umowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stroną umowy sprzedaży może być podmiot mający zdolność do czynności prawnych. Pełnoletni, osoba prawna i jednostka organizacyjna mogą skutecznie składać oświadczenia woli. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie ma takiej zdolności, więc nie może samodzielnie zawrzeć umowy.

Pełne wyjaśnienie:

W umowie sprzedaży kluczowe jest, aby strona mogła skutecznie złożyć oświadczenie woli, czyli miała zdolność do czynności prawnych. Zasadą jest, że osoba fizyczna nabywa pełną zdolność do czynności prawnych z chwilą uzyskania pełnoletności (art. 12 KC).

Poprawna odpowiedź: "Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie". Zgodnie z art. 13 § 1 KC taka osoba nie ma zdolności do czynności prawnych. Skutek praktyczny jest taki, że nie może ona samodzielnie zawrzeć ważnej umowy sprzedaży; czynność dokonana przez osobę bez zdolności do czynności prawnych jest co do zasady nieważna (art. 14 KC).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Osoba prawna – co do zasady ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych (art. 33 KC), więc może być stroną umowy (działa przez swoje organy lub pełnomocników).
  • Osoba pełnoletnia – z chwilą pełnoletności uzyskuje pełną zdolność do czynności prawnych (art. 12 KC), a więc może zawierać umowy, w tym umowę sprzedaży samochodu.
  • Jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej – w wielu przypadkach może mieć zdolność prawną na podstawie art. 33(1) KC, a zatem może występować w obrocie i być stroną umów w zakresie przewidzianym przepisami.

Wskazówka egzaminacyjna: nie wolno utożsamiać stanu zdrowia lub niepełnosprawności z brakiem zdolności do czynności prawnych. Decyduje kryterium formalne: pełnoletniość oraz ewentualne orzeczenie sądu o ubezwłasnowolnieniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zdolność do skutecznego składania oświadczeń woli, czyli np. podpisania umowy tak, aby wywołała skutki prawne. W praktyce oznacza to, że strona może samodzielnie zawrzeć umowę i odpowiada za jej treść. Brak tej zdolności powoduje, że umowa może być nieważna.
Ponieważ nie ma zdolności do czynności prawnych. Skoro nie może skutecznie złożyć oświadczenia woli, nie może być stroną umowy w sensie samodzielnego zaciągnięcia zobowiązań. W konsekwencji podpisanie umowy przez taką osobę co do zasady nie wywoła skutków, których oczekują strony.
Nie. Sama niepełnosprawność (w tym intelektualna) jest kategorią medyczną i nie przesądza o zdolności do czynności prawnych. O tym decyduje status prawny, np. pełnoletność oraz ewentualne orzeczenie sądu o ubezwłasnowolnieniu. Bez ubezwłasnowolnienia osoba może mieć pełną zdolność.
Zdolność prawna to możliwość bycia podmiotem praw i obowiązków (np. posiadania własności). Zdolność do czynności prawnych to możliwość samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej przez czynności, np. zawarcie umowy. W biurze najczęściej weryfikuje się tę drugą.
Tak. Osoba prawna (np. spółka) może zawierać umowy, ale działa przez swoje organy albo pełnomocników. W praktyce trzeba sprawdzić, kto jest uprawniony do reprezentacji (np. zgodnie z dokumentami rejestrowymi) i czy podpisuje umowę we właściwym zakresie umocowania.
W wielu przypadkach tak, jeżeli przepisy przyznają jej zdolność prawną (np. na podstawie art. 33(1) KC). W praktyce oznacza to, że taki podmiot może występować w obrocie i zawierać umowy w zakresie przewidzianym dla danej formy organizacyjnej. Trzeba ustalić, kto ją reprezentuje.
Co do zasady pełnoletni ma pełną zdolność do czynności prawnych, ale wyjątkiem jest sytuacja, gdy sąd orzekł ubezwłasnowolnienie (całkowite lub częściowe). Wtedy zakres samodzielnego działania jest ograniczony albo wyłączony. W zadaniach egzaminacyjnych decyduje właśnie ten formalny status.
Najczęściej myli się stan zdrowia z ubezwłasnowolnieniem, zakładając automatycznie brak możliwości zawarcia umowy. Drugi błąd to przekonanie, że "brak osobowości prawnej" zawsze oznacza brak możliwości bycia stroną umowy. Warto pamiętać, że prawo rozróżnia pojęcia i przewiduje wyjątki.
Podstawowo weryfikuje się tożsamość i pełnoletność (dokument tożsamości) oraz umocowanie do reprezentacji podmiotu (np. dokumenty rejestrowe, pełnomocnictwo). Jeśli pojawia się informacja o ubezwłasnowolnieniu, należy przerwać procedurę i ustalić właściwego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna.
Ucz się definicji: strona umowy, oświadczenie woli, zdolność prawna i do czynności prawnych. Przećwicz rozpoznawanie podmiotów (osoba fizyczna, prawna, jednostka organizacyjna) oraz skutków ubezwłasnowolnienia. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa-klucze: "pełnoletni", "ubezwłasnowolniony".
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stroną umowy sprzedaży może być podmiot mający zdolność do czynności prawnych.

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, art. 12 (pełnoletność a pełna zdolność do czynności prawnych), Dz.U. 2023 poz. 1610
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, art. 13 § 1 (ubezwłasnowolnienie całkowite), Dz.U. 2023 poz. 1610

Materiały:

  • Kodeks cywilny – dział dotyczący osób fizycznych (zdolność prawna i do czynności prawnych)
  • Podręczniki/opracowania do kwalifikacji EKA.6 z zakresu sporządzania dokumentów i podstaw prawa w pracy biurowej
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z zakresu umów cywilnoprawnych i weryfikacji stron umowy

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego