KWALIFIKACJA LES2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 25.
Przygotuj plan przebudowy dla drzewostanu na siedlisku lasu mieszanego świeżego (LMśw), który składa się z 70% sosny, 20% dębu i 10% brzozy:
Sosna Dąb Brzoza
70% 20% 10%
Jakie działania powinieneś podjąć?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na siedlisku LMśw docelowy skład gatunkowy (GTD) zakłada mniejszą dominację sosny niż na siedliskach borowych.
Dlatego właściwy kierunek przebudowy to obniżenie udziału sosny do ok. 60–68% i zwiększenie domieszki gatunków liściastych, takich jak dąb i brzoza.

Pełne wyjaśnienie:

Przebudowa drzewostanu polega na zmianie składu gatunkowego lub struktury tak, aby drzewostan lepiej odpowiadał warunkom siedliskowym i celom gospodarki leśnej. Kluczowe jest tu to, że docelowy skład nie jest uniwersalny – wynika z Gospodarczego Typu Drzewostanu (GTD) przyjętego dla konkretnego typu siedliskowego lasu.

Dla lasu mieszanego świeżego (LMśw) w typowych ujęciach hodowlanych sosna nie powinna mieć tak skrajnie wysokiego udziału jak na siedliskach borowych. W materiałach opisujących LMśw wskazuje się, że udział sosny wynosi ok. 60–68%, a pozostałą część powinny stanowić gatunki liściaste w większej domieszce. Z tego powodu poprawne działanie to takie, które zmniejsza sosnę z 70% do wskazanego zakresu i jednocześnie zwiększa udział dębu i brzozy, czyli gatunków liściastych odpowiednich jako domieszka na siedlisku mieszanym.

  • Odpowiedź "Zmniejszyć udział sosny do około 60–68% i zwiększyć udział dębu oraz brzozy." jest poprawna, bo bezpośrednio realizuje kierunek zgodny z wymaganiami siedliska LMśw: sosna pozostaje gatunkiem głównym, ale rośnie znaczenie liściastych.
  • Odpowiedź "Zwiększyć udział sosny do ponad 90%..." jest nieprawidłowa, ponieważ taki udział jest charakterystyczny raczej dla siedlisk borowych, a nie dla LMśw, gdzie zakłada się większą domieszkę liściastych.
  • Odpowiedź "Zmniejszyć udział sosny do około 40%..." jest zbyt radykalna w drugą stronę: w LMśw sosna nadal zwykle pozostaje ważnym gatunkiem głównym, a nie jedynie mniejszościowym składnikiem.
  • Odpowiedź "Zmienić proporcje na około 33% dla każdego z gatunków..." jest błędna, bo równe udziały brzmią intuicyjnie "sprawiedliwie", ale nie wynikają z GTD i nie odzwierciedlają typowej roli sosny jako gatunku głównego w LMśw.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się przebudowa, zawsze szukaj informacji o siedlisku (Bśw, BMśw, LMśw, Lśw). Bez tego nie da się poprawnie określić kierunku docelowego składu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przebudowa drzewostanu to zaplanowana zmiana składu gatunkowego lub struktury drzewostanu za pomocą zabiegów gospodarczych, aby lepiej pasował do siedliska i celów gospodarki leśnej. W praktyce oznacza to stopniowe zmniejszanie udziału gatunków mniej właściwych i wzmacnianie gatunków docelowych.
Bo docelowy skład gatunkowy wynika z warunków siedliska (żyzność, wilgotność itp.). Ten sam skład wyjściowy może wymagać innej przebudowy na Bśw niż na LMśw czy Lśw. Bez wskazania siedliska nie da się jednoznacznie ustalić właściwego kierunku przebudowy.
GTD to Gospodarczy Typ Drzewostanu, czyli przyjęty dla danego typu siedliskowego kierunek docelowego składu gatunkowego (gatunki główne i domieszki). GTD pomaga planować odnowienia i przebudowy tak, aby drzewostan był zgodny z siedliskiem i celami zagospodarowania.
LMśw to las mieszany świeży. W takim siedlisku sosna zwykle nie powinna dominować tak silnie jak na siedliskach borowych, a istotna jest większa domieszka liściastych. Dlatego typowy kierunek przebudowy to obniżanie udziału sosny i zwiększanie udziału gatunków liściastych.
Tak, sosna może pozostać gatunkiem głównym, ale jej udział jest zwykle niższy niż na siedliskach borowych. W praktyce dąży się do tego, by obok sosny był wyraźny udział gatunków liściastych, co poprawia zgodność ze siedliskiem i stabilność drzewostanu.
Udział sosny >90% jest typowy raczej dla siedlisk borowych, gdzie sosna jest najlepiej przystosowana do uboższych warunków. Na LMśw warunki sprzyjają większej domieszce liściastych, więc tak wysoka dominacja sosny nie odpowiada typowemu kierunkowi GTD dla siedliska mieszanego.
Najczęściej: ignorowanie siedliska i wybór "ładnych" proporcji (np. 33/33/33), przenoszenie zasad z borów na lasy mieszane oraz zakładanie, że przebudowa zawsze oznacza maksymalne zwiększanie liściastych. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze wiąż skład z typem siedliska.
Przebudowę planuje się i realizuje, gdy drzewostan nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej lub jest niezgodny z siedliskiem. W praktyce dzieje się to w ramach urządzania lasu i działań hodowlanych, a zabiegi rozkłada się często na wiele lat, aby zmiana składu była stopniowa.
Stosuje się m.in. odpowiednie cięcia (tworzenie warunków świetlnych), odnowienie naturalne lub sztuczne, wprowadzanie domieszek przy odnowieniach oraz ochronę młodego pokolenia (np. przed zgryzaniem). Dobór zabiegów zależy od wieku drzewostanu i możliwości odnowieniowych na siedlisku.
Tak, w polskich realiach przebudowa może wynikać z obowiązków gospodarowania lasem i powinna być prowadzona zgodnie z planowaniem urządzania lasu. W kontekście nauki do egzaminu warto pamiętać, że działania przebudowy nie są "dowolne", tylko powiązane z dokumentacją urządzeniową i warunkami siedliskowymi.
info

Statystycznie 39% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach, art. 13 ust. 1 pkt 4, Dz.U. 2024 poz. 530
  • Encyklopedia Leśna (Lasy Państwowe) – hasło "Gospodarczy typ drzewostanu (GTD)", encyklopedia.lasy.gov.pl (dostęp: 2026-03-14)
  • Encyklopedia Leśna (Lasy Państwowe) – hasło "Przebudowa drzewostanu", encyklopedia.lasy.gov.pl (dostęp: 2026-03-14)

Materiały:

  • Encyklopedia Leśna – hasła dotyczące GTD, przebudowy drzewostanu i typów siedliskowych
  • Materiały dydaktyczne z hodowli lasu dla technika leśnika (siedliska i dobór składu)
  • Tekst ustawy o lasach w zakresie obowiązków przebudowy i planowania gospodarowania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego