KWALIFIKACJA MED2 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 24.
Przygotujesz pacjenta do badania wskaźnika higieny jamy ustnej według O'Leary'ego. W tym celu zabarwisz płytkę nazębną roztworem erytrozyny. Po przeprowadzeniu barwienia i instruktażu higieny jamy ustnej, u pacjenta zaobserwowano zabarwienie na 12 z 28 zębów. Jaki jest wskaźnik higieny jamy ustnej według O'Leary'ego dla tego pacjenta?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik w zadaniu liczony jest jako odsetek zębów z widoczną płytką po wybarwieniu. Obliczamy: 12/28 = 0,42857…, następnie mnożymy przez 100%, co daje 42,857…%. Po zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku otrzymujemy 42,9%.

Pełne wyjaśnienie:

W treści zadania podano liczbę zębów, na których po wybarwieniu erytrozyną zaobserwowano płytkę nazębną: 12, oraz liczbę ocenianych zębów: 28. Przy takim zapisie wskaźnik należy potraktować jako procent zębów z obecnością płytki w badanej puli.

Kroki obliczeń:

  1. Ułamek części do całości: 12/28.
  2. Wynik dzielenia: 0,428571…
  3. Zamiana na procent: 0,428571… × 100% = 42,8571…%
  4. Zaokrąglenie do jednego miejsca po przecinku: 42,9%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do obliczeń?

  • 57,1% to dopełnienie do 100% (100% − 42,9%), czyli odsetek zębów bez zabarwienia. To częsty błąd, gdy student nie upewni się, czy wskaźnik opisuje obecność czy brak płytki.
  • 30% nie wynika z żadnej poprawnej operacji na liczbach 12 i 28; zwykle bierze się z omyłkowego przyjęcia innej podstawy (np. 12/40) albo z błędnego zaokrąglenia.
  • 75% jest zbyt wysokie w stosunku do relacji 12 do 28; mogłoby się pojawić przy przypadkowym odwróceniu sensu danych lub przy podstawieniu niewłaściwej liczby całkowitej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się wartość oraz jej "dopełnienie" do 100%, zawsze sprawdź, co opisuje wskaźnik w treści (płytka obecna czy brak płytki) i wykonaj szybkie przybliżenie: 12 to nieco mniej niż połowa z 28, więc wynik powinien być nieco mniejszy niż 50%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy w zadaniu podano liczbę zębów z obecnością płytki i liczbę wszystkich ocenianych zębów, liczysz (zęby z płytką / wszystkie zęby) × 100%. Następnie zaokrąglasz zgodnie z poleceniem (np. do 0,1%). To typowe zadanie rachunkowe.
Bo 57,1% to dopełnienie do 100% (100% − 42,9%). Wiele osób automatycznie wybiera "drugą wartość", nie sprawdzając, czy wskaźnik opisuje obecność płytki czy brak płytki. Zawsze wróć do treści i znaczenia wyniku.
Erytrozyna to barwnik wskaźnikowy używany do uwidocznienia biofilmu/płytki na zębach. Po wybarwieniu pacjent i personel łatwiej widzą miejsca niedoczyszczone, co wspiera instruktaż higieny i motywację do poprawy techniki szczotkowania.
W praktyce spotyka się opisy odnoszące się do powierzchni zębów, ale w części zadań dydaktycznych bywa stosowane uproszczenie "na zęby", jeśli tak podano dane. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się tego, co jest w treści: jeśli są "12 z 28 zębów", liczysz procent zębów.
Użyj przybliżenia: połowa z 28 to 14. Skoro zabarwionych jest 12, wynik musi być nieco poniżej 50%. Dzięki temu od razu odrzucisz 75% i zwykle także 30%, a potem wykonasz dokładne dzielenie 12/28.
Najczęstsze to: odwrócenie ułamka (28/12), pomylenie znaczenia wskaźnika i wybranie dopełnienia do 100%, oraz błędne zaokrąglenie (np. do całości zamiast do jednego miejsca po przecinku). Warto zapisać działania krok po kroku.
Najczęściej podczas wizyty profilaktycznej lub higienizacyjnej, gdy celem jest ocena stanu higieny i wskazanie obszarów wymagających poprawy. Wybarwienie płytki jest też pomocne przed skalingiem/piaskowaniem, bo ułatwia rozmowę o nawykach i technice szczotkowania.
W uproszczonej interpretacji zadaniowej oznacza to, że około 43% ocenianych zębów miało widoczną płytkę po wybarwieniu. To sygnał, że technika lub dokładność oczyszczania jest niewystarczająca i warto wzmocnić instruktaż oraz kontrolę skuteczności na kolejnych wizytach.
Umożliwia porównanie wyników w czasie, ocenę skuteczności instruktażu i zabiegów higienizacyjnych oraz stanowi obiektywną informację kliniczną. W praktyce pomaga też w komunikacji z pacjentem: liczba i procent często lepiej motywują niż ogólne stwierdzenia.
W polskim zapisie liczbowym standardem jest przecinek (np. 42,9%). Jeśli polecenie nie wymaga innej dokładności, trzymaj się formatu odpowiedzi w zadaniu i zaokrąglaj do wskazanego miejsca. Spójny zapis zmniejsza ryzyko błędu formalnego.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wskaźnik w zadaniu liczony jest jako odsetek zębów z widoczną płytką po wybarwieniu."

Źródła:

  • O'Leary TJ, Drake RB, Naylor JE. The plaque control record. Journal of Periodontology, 1972, 43(1), s. 38.
  • Newman MG, Takei H, Klokkevold PR, Carranza FA (red.). Carranza's Clinical Periodontology, rozdziały dot. indeksów płytki nazębnej (wydanie zależne od posiadanego podręcznika).

Materiały:

  • Podręczniki z periodontologii omawiające wskaźniki płytki bakteryjnej
  • Materiały dydaktyczne z profilaktyki stomatologicznej dla higienistek stomatologicznych (skrypty uczelni/CKZ)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania ułamków na procenty (arkusze ćwiczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego