KWALIFIKACJA SPL4 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 17.
Przyjmij, że koszt jednostkowy transportu wynosi 2 zł za tonokilometr. Jaki będzie koszt przewiezienia ładunku o masie 15 ton na dystans 200 km?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt liczony stawką za tonokilometr oblicza się jako: stawka × masa × odległość. Najpierw wyznacz pracę przewozową: 15 t × 200 km = 3000 t·km. Następnie pomnóż przez 2 zł/t·km: 3000 × 2 = 6000 zł, więc koszt przewozu wynosi 6000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Stawka "2 zł za tonokilometr" oznacza koszt 1 t·km, czyli przewiezienia 1 tony ładunku na odległość 1 km. Aby policzyć koszt całkowity, trzeba najpierw obliczyć pracę przewozową w t·km, a dopiero potem przemnożyć ją przez stawkę.

Krok 1: praca przewozowa
Praca przewozowa = masa × odległość = 15 t × 200 km = 3000 t·km.

Krok 2: koszt całkowity
Koszt = stawka × praca przewozowa = 2 zł/t·km × 3000 t·km = 6000 zł.

Dlatego poprawny wynik to 6000 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "3000 zł" zwykle wynika z policzenia tylko 15 × 200 = 3000 i potraktowania tego jako kwoty w zł, czyli pominięcia stawki 2 zł/t·km.
  • "1500 zł" może być skutkiem pomylenia jednostek lub błędnego dzielenia (np. 3000/2) zamiast mnożenia przez stawkę.
  • "12000 zł" może wynikać z podwojenia wyniku z błędnego założenia (np. 15 × 200 × 4) albo z omyłki w mnożeniu 3000 × 2.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki. Jeśli stawka jest w zł/t·km, to po przemnożeniu przez t·km jednostki "skracają się", a zostają złote. Dodatkowo warto wykonać szybkie oszacowanie: 15×200=3000, a 3000×2 to około 6000, więc wynik powinien być rzędu kilku tysięcy, nie kilkuset.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (t·km) to miara pracy przewozowej: przewiezienie 1 tony na 1 km. Ułatwia porównywanie przewozów o różnej masie i długości trasy oraz rozliczanie kosztów, gdy stawka jest podana w zł/t·km.
Stosuje się prosty wzór: koszt = stawka × masa × odległość. Najpierw liczysz t·km (masa w tonach razy km), a potem mnożysz wynik przez stawkę w zł/t·km. Dzięki temu dostajesz koszt całkowity w zł.
Bo stawka jest "za jednostkę pracy" (t·km), a nie bezpośrednio za kurs. Najpierw musisz policzyć, ile pracy wykonano (t·km), a dopiero potem wycenić tę pracę stawką. To pomaga też kontrolować jednostki i unikać pomyłek.
Najczęściej: pominięcie jednego czynnika (masy lub odległości), potraktowanie t·km jako zł, pomylenie mnożenia z dzieleniem oraz błędy w rachunkach (np. 3000×2). Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku.
Nie. Oznacza koszt za połączenie tych dwóch wielkości: za przewiezienie 1 tony na 1 km. Dlatego do obliczeń potrzebujesz jednocześnie masy (t) i dystansu (km). Sama tona lub sam kilometr nie wystarczy do policzenia kosztu.
Stosuje się je, gdy chcemy uczciwie porównać i rozliczyć przewozy o różnych parametrach, np. w analizie kosztów floty, w planowaniu transportu masowego lub w raportowaniu pracy przewozowej. t·km dobrze pokazuje "skalę" wykonanej usługi.
Zrób oszacowanie rzędu wielkości: policz w przybliżeniu t·km (np. 15×200≈3000), a potem pomnóż przez stawkę (3000×2≈6000). Jeśli otrzymujesz np. kilkaset zł lub kilkadziesiąt tysięcy, to sygnał, że pomylono jednostki albo działanie.
Najpierw zamień kilogramy na tony: 1 t = 1000 kg. Dopiero potem podstaw do wzoru kosztu w zł/t·km. Jeśli tego nie zrobisz, wynik będzie 1000 razy zawyżony lub zaniżony, bo stawka odnosi się do ton, a nie do kilogramów.
Nie. "Koszt jednostkowy" oznacza koszt jednej jednostki rozliczeniowej (tu: 1 t·km). Koszt całkowity dopiero liczysz, mnożąc koszt jednostkowy przez liczbę jednostek (t·km). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytają o koszt jednostkowy czy całkowity.
Zależy od gałęzi transportu i analiz: spotyka się np. pasażerokilometr w przewozach osób, a w praktyce operacyjnej także rozliczenia "za kurs", "za kilometr" lub "za paletę". W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest dopasowanie wzoru do jednostki stawki.
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt liczony stawką za tonokilometr oblicza się jako: stawka × masa × odległość.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tonokilometr" — definicja jednostki pracy przewozowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tonokilometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Jednostki miar" — ogólne zasady interpretacji jednostek i iloczynów wielkości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_miary (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL): "Mnożenie liczb całkowitych" — zasady wykonywania mnożenia, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-multiply-divide (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy ekonomiki transportu i logistyki (rozdziały o kosztach i stawkach jednostkowych)
  • Słowniki/kompendia logistyczne wyjaśniające miary pracy przewozowej
  • Ćwiczenia rachunkowe z jednostkami (t, km, t·km) w zadaniach logistycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego