Tętno to wyczuwalne, rytmiczne falowanie tętnic wynikające z pracy serca. W praktyce opieki (także środowiskowej) jest jednym z podstawowych parametrów życiowych, które pomagają szybko ocenić stan podopiecznego.
Dlaczego poprawne jest "60-100 uderzeń/min"?
Za prawidłowe tętno spoczynkowe u osoby dorosłej powszechnie przyjmuje się zakres 60–100 uderzeń na minutę. Ten przedział uwzględnia naturalne różnice osobnicze (wiek, kondycję, emocje, temperaturę, leki) i odpowiada temu, jak w medycynie opisuje się normę kliniczną dla dorosłych w spoczynku.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "90-110 uderzeń/min" obejmuje wartości przekraczające 100/min, które w spoczynku mogą wskazywać na tachykardię. Choć 90/min może być jeszcze prawidłowe u części osób, cały przedział nie opisuje normy.
- "55-60 uderzeń/min" zawiera wartości poniżej 60/min. U części osób (np. sportowców) takie tętno może występować fizjologicznie, ale jako ogólna norma dla dorosłych jest to zakres zbyt niski i zahaczający o bradykardię.
- "130-140 uderzeń/min" to tętno typowe raczej dla wysiłku, stresu, gorączki lub stanu chorobowego, a nie dla spoczynku u dorosłego.
Wskazówki praktyczne dla opiekunki środowiskowej
- Mierz tętno w spoczynku (po kilku minutach odpoczynku), najczęściej na tętnicy promieniowej na nadgarstku.
- Oceń nie tylko częstość, ale też regularność (czy odstępy są równe) i "siłę" tętna.
- Jeśli tętno w spoczynku jest wyraźnie poniżej 60/min lub powyżej 100/min, zwłaszcza gdy towarzyszą objawy (zawroty głowy, duszność, ból w klatce), należy poinformować personel medyczny lub postępować zgodnie z procedurą.
