Zapis na rysunku 10.00 mm ±0.02 mm oznacza, że rzeczywista średnica otworu może się różnić od nominalnej o maksymalnie 0.02 mm w górę lub w dół. Wyznaczamy więc granice tolerancji:
- dolna granica: 10.00 − 0.02 = 9.98 mm
- górna granica: 10.00 + 0.02 = 10.02 mm
W praktyce inżynierskiej taki zapis tworzy przedział domknięty, czyli wartości równe granicom (9.98 i 10.02) są dopuszczalne.
Sprawdzamy każdy wynik z tabeli:
- 10.02 mm – na górnej granicy, więc w tolerancji
- 10.01 mm – w tolerancji
- 10.03 mm – poza tolerancją (o 0.01 mm powyżej 10.02)
- 10.02 mm – w tolerancji
- 10.01 mm – w tolerancji
Mamy zatem sytuację: część pomiarów mieści się w tolerancji, ale co najmniej jeden pomiar ją przekracza. To oznacza, że otwór (jako cecha wymiarowa detalu) nie spełnia wymagania rysunku, bo w kontroli zgodności liczy się spełnienie wymagań, a nie "średnia" czy "większość" wyników.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Tak, wszystkie pomiary mieszczą się w tolerancji." – nie, bo wynik 10.03 mm jest poza zakresem [9.98; 10.02].
- "Nie, żaden z pomiarów nie mieści się w tolerancji." – nieprawda, bo 10.01 mm i 10.02 mm (w tym na granicy) są dopuszczalne.
- "Nie, ponieważ mikrometr nie jest odpowiednim narzędziem…" – dobór przyrządu może być dyskusyjny, ale z danych pomiarowych wynika niezgodność wymiaru; to właśnie tolerancja i wartości liczbowe rozstrzygają, czy otwór spełnia wymaganie.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz granice tolerancji i pamiętaj, że w typowej interpretacji wartości graniczne są akceptowalne.
