Parametry Y (admitancyjne) opisują czwórnik zależnościami prądów i napięć na portach w postaci macierzy:
[I1 I2]^T = [Y11 Y12; Y21 Y22] · [V1 V2]^T
Własności czwórnika można rozpoznawać bez dodatkowych obliczeń, sprawdzając relacje między elementami tej macierzy.
1) Symetria
Za czwórnik symetryczny (względem zamiany portów) uznaje się taki, dla którego parametry "własne" portów są równe, a sprzężenia między portami są takie same w obu kierunkach. Dla parametrów Y typowo zapisuje się to jako:
W podanej tabeli: Y11=0,5 oraz Y22=0,5, więc pierwszy warunek jest spełniony. Dodatkowo Y12=0 oraz Y21=0, więc drugi warunek także jest spełniony. To wystarcza, by stwierdzić, że jest to czwórnik symetryczny.
2) Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu?
- Czwórnik antysymetryczny – nazwa nie odpowiada standardowej, podstawowej klasyfikacji używanej przy ocenie macierzy Y w typowych zadaniach egzaminacyjnych. Sama macierz z równymi przekątnymi i zerowymi sprzężeniami nie wskazuje na "antysymetrię".
- Czwórnik odwracalny – w wielu materiałach odwracalność utożsamia się z reciprocznością, której warunkiem dla Y bywa Y12=Y21. Tu to zachodzi, ale pytanie wymaga wskazania "rodzaju" i jako odpowiedź kluczową podano symetrię; bez doprecyzowania kryterium może to prowadzić do sporów interpretacyjnych.
- Czwórnik nieodwracalny – byłby rozpoznawany przez niespełnienie warunku reciproczności (np. Y12 ≠ Y21). W tabeli Y12=Y21, więc nie ma podstaw, aby uznać go za nieodwracalny.
Wskazówka egzaminacyjna: przy macierzach parametrów najpierw sprawdź, o jaką własność pyta zadanie. Następnie wykonaj "test równości" właściwy dla danego zestawu parametrów (tu: Y11 z Y22 oraz Y12 z Y21).
