KWALIFIKACJA CHM5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 37.
Przyjrzyj się poniższej tabeli prezentującej różne rodzaje odpadów komunalnych i ich procentowy udział w składowisku.
Rodzaj odpadu Procentowy udział
Papier 25%
Szkło 15%
Plastik 30%
Metal 10%
Inne 20%
Podając plan działań mających na celu racjonalizację gospodarki odpadami na tym składowisku, który rodzaj odpadu powinieneś w pierwszej kolejności poddać recyklingowi?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw warto objąć recyklingiem frakcję o największym udziale w strumieniu odpadów, bo daje to najszybszy i największy efekt ograniczenia ilości odpadów kierowanych na składowisko. W tabeli najwyższy udział ma plastik (30%), więc to on powinien być priorytetem działań.

Pełne wyjaśnienie:

W planowaniu działań usprawniających gospodarkę odpadami często stosuje się proste kryterium priorytetu: najpierw zajmujemy się frakcją, która stanowi największą część strumienia. Dzięki temu nawet niewielka poprawa selektywnej zbiórki, sortowania i przekazania do recyklingu przynosi największą redukcję ilości odpadów pozostających na składowisku.

Z przedstawionej tabeli wynika, że największy procentowy udział ma plastik – 30%. Oznacza to, że to właśnie ta frakcja generuje największy "problem masy/objętości" i jednocześnie daje największy potencjał szybkiej poprawy wyników (mniej odpadów do składowania, lepsze wskaźniki odzysku, większa efektywność logistyki).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w tym zadaniu?

  • Szkło (15%) – choć jest dobrze recyklingowalne, w danych z tabeli jego udział jest wyraźnie mniejszy, więc priorytet "pierwszej kolejności" nie wynika z wielkości strumienia.
  • Metal (10%) – ma najmniejszy udział w zestawieniu (poza kategorią "Inne"), więc nawet pełne usprawnienie recyklingu metali dałoby mniejszy efekt całościowy niż działania dla dominującej frakcji.
  • Papier (25%) – to duży udział, ale nadal mniejszy niż plastik. Przy kryterium wyboru "w pierwszej kolejności" decyduje najwyższa wartość procentowa.

W praktyce technik ochrony środowiska może stosować także inne kryteria (np. ryzyko środowiskowe, koszty, możliwości technologiczne, czystość frakcji). Jednak w tym zadaniu jedyną podaną przesłanką jest udział procentowy w strumieniu, dlatego właściwy wybór to frakcja o wartości największej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, jaką część całego strumienia odpadów stanowi dana frakcja (np. plastik 30%). W zadaniach egzaminacyjnych taki udział służy do wyznaczania priorytetów: im większy udział, tym większy potencjalny efekt działań (zbiórki, sortowania, recyklingu).
Bo daje to najszybszy i największy efekt w skali całości. Usprawnienie recyklingu frakcji dominującej bardziej zmniejsza ilość odpadów kierowanych na składowisko niż praca nad frakcją rzadką, nawet jeśli ta rzadká jest "łatwiejsza" w recyklingu.
W praktyce liczą się też: ryzyko środowiskowe (np. substancje niebezpieczne), koszty zagospodarowania, dostępność instalacji, jakość i czystość frakcji, możliwość sprzedaży surowca wtórnego oraz wymogi organizacyjne gminy. W tym pytaniu jednak jedyną daną jest udział procentowy.
Szkło bywa dobrze recyklingowalne, ale priorytet zależy od przyjętego kryterium. Jeśli zadanie podaje tylko udziały procentowe, to priorytetem jest frakcja największa. Szkło (15%) w tej tabeli daje mniejszy efekt całościowy niż plastik (30%).
"Inne" zwykle oznacza mieszaninę różnych odpadów, których nie wyszczególniono osobno (np. tekstylia, odpady higieniczne, drobne frakcje). Taka kategoria utrudnia planowanie, bo nie wskazuje jednej technologii recyklingu. Dlatego w prostych zadaniach priorytetem bywa największa nazwana frakcja.
Najczęstsze błędy to: wybór "na czuja" (np. papier lub szkło) bez porównania liczb, pominięcie największej wartości, czytanie tylko pierwszych wierszy tabeli oraz mylenie priorytetu recyklingu z "najbardziej ekologiczną" frakcją niezależnie od jej udziału.
Porównaj wszystkie wartości procentowe i znajdź maksimum. Pomaga prosta zasada: najpierw patrzysz na dziesiątki (30% wygrywa z 25%, 20%, 15%, 10%), a dopiero potem na szczegóły. To minimalizuje ryzyko przeoczenia największej liczby.
Nie w sensie rachunków. Wystarcza odczyt i porównanie danych. Matematyka ogranicza się do rozumienia procentów i wskazania największej wartości. Dlatego kluczowa jest uważność oraz umiejętność pracy z tabelą.
To m.in. ograniczanie ilości odpadów trafiających na składowisko poprzez selektywną zbiórkę, lepsze sortowanie, kierowanie frakcji do recyklingu/odzysku, edukację mieszkańców i kontrolę jakości segregacji. W kontekście pytania chodzi o wybór frakcji, od której warto zacząć.
Ćwicz odczyt tabel i wykresów, ucz się podstawowych pojęć (frakcja, selektywna zbiórka, recykling, odzysk) i wykonuj zadania, w których trzeba ustalić priorytety na podstawie danych. Zwracaj uwagę na polecenia typu "w pierwszej kolejności", "największy udział", "najmniejszy udział".
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Najpierw warto objąć recyklingiem frakcję o największym udziale w strumieniu odpadów, bo daje to najszybszy i największy efekt ograniczenia ilości odpadów kierowanych na składowisko."

Źródła:

  • European Commission – Waste framework directive and waste hierarchy (opis hierarchii postępowania z odpadami): https://environment.ec.europa.eu/topics/waste-and-recycling/waste-framework-directive_en (accessed 2026-02-26)
  • EUR-Lex – Directive 2008/98/EC on waste (Waste Framework Directive), tekst aktu: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2008/98/oj (accessed 2026-02-26)
  • OECD – Municipal waste (definicje i ogólne informacje statystyczne/metodyczne dla odpadów komunalnych): https://data.oecd.org/waste/municipal-waste.htm (accessed 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki odpadami: morfologia odpadów komunalnych i hierarchia postępowania z odpadami
  • Raporty/opracowania o składzie morfologicznym odpadów komunalnych w Polsce (do ćwiczeń z interpretacji danych)
  • Dokumentacje instalacji MBP/sortowni (opisy frakcji i strumieni) jako przykłady praktyczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego