Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 4



PYTANIE NR 30.
Przyjrzyj się poniższej tabeli przedstawiającej dane dotyczące rozmieszczenia gatunków drzew w określonym obszarze: 


GatunekIlość


Dąb120


Sosna80


Buk150
Na podstawie tych danych, jakiego typu mapę tematyczną najprawdopodobniej sporządzisz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mapa proporcjonalna (kartodiagram) służy do prezentacji wielkości bezwzględnych dla kategorii, np. liczby obiektów danego typu. W tabeli podano liczebność gatunków drzew, więc naturalnie przedstawia się je diagramami o wielkości proporcjonalnej do wartości. Izolinie dotyczą zjawisk ciągłych, a przepływy – ruchu między miejscami.

Pełne wyjaśnienie:

W danych wejściowych występują kategorie (gatunki drzew) oraz przypisana im liczebność (ilość). To typowy przypadek zmiennej dyskretnej (gatunek) z wartością bezwzględną (liczba sztuk). Najbardziej adekwatną metodą prezentacji na mapie tematycznej jest mapa proporcjonalna, czyli rozwiązanie z rodziny kartodiagramów: wielkość symbolu/diagramu (np. koła, słupka) jest proporcjonalna do wartości liczbowej.

Dlaczego ta metoda pasuje najlepiej?

  • Umożliwia szybkie porównanie wielkości między kategoriami (np. buk 150 vs dąb 120).
  • Nie wymaga istnienia zjawiska ciągłego w przestrzeni – wystarczy zestawienie ilości dla obszaru/jednostki odniesienia.
  • Jest czytelna dla danych z tabeli zliczeń/inwentaryzacji, typowych dla opracowań środowiskowych i gospodarczych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Mapa izolinii dotyczy zjawisk ciągłych (np. wysokość, ciśnienie, temperatura), gdzie można wyznaczać linie jednakowych wartości. Liczebność gatunków nie tworzy wprost pola ciągłego do interpolacji.
  • Mapa choropleth (kartogram) najczęściej przedstawia natężenie lub wskaźniki odniesione do powierzchni/liczby ludności (np. gęstość, odsetek). Sama liczba sztuk bez normalizacji bywa myląca, bo większy obszar zwykle "ma więcej".
  • Mapa przepływów służy do pokazywania kierunku i wielkości ruchu/transportu między miejscami (np. dojazdy, migracje, przewozy). W tabeli nie ma relacji "skąd–dokąd", więc metoda nie odpowiada strukturze danych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj typ danych: ciągłe (izolinie), przepływy (strzałki), wartości względne w jednostkach (kartogram) lub wartości bezwzględne (kartodiagram/proporcjonalna).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest mapa proporcjonalna w kartografii tematycznej?
Mapa proporcjonalna to mapa, na której wielkość symbolu (np. koła lub słupka) jest proporcjonalna do prezentowanej wartości liczbowej. Stosuje się ją do danych bezwzględnych, np. liczby obiektów w kategorii lub w danej jednostce przestrzennej.
Jakie dane najlepiej nadają się do mapy proporcjonalnej?
Najlepiej pasują dane ilościowe bezwzględne, np. liczba drzew, budynków, zdarzeń, punktów pomiarowych. Kluczowe jest to, że porównujesz "ile", a nie "jaki odsetek" lub "jaką gęstość", więc symbole mogą rosnąć wraz z wartością.
Dlaczego mapa izolinii nie pasuje do tabeli z liczbą drzew?
Izolinie wymagają zjawiska ciągłego w przestrzeni (np. wysokości, temperatury), aby można było wyznaczyć linie jednakowych wartości. Liczba drzew danego gatunku to zliczenie kategorialne, a nie pole ciągłe, więc izolinie zwykle nie są właściwym wyborem.
Co to jest kartogram i czym różni się od mapy proporcjonalnej?
Kartogram (często nazywany choropleth) pokazuje wartości w jednostkach odniesienia przez wypełnienie pola kolorem/tonacją. Zwykle stosuje się wskaźniki względne (np. gęstość, procent). Mapa proporcjonalna używa symboli o rozmiarze zależnym od wartości bezwzględnej.
Kiedy stosuje się mapę przepływów?
Mapę przepływów stosuje się, gdy dane opisują ruch między miejscami: kierunek i natężenie (np. migracje, dojazdy, transport). Musi istnieć relacja "skąd–dokąd". Sama tabela z liczebnościami (np. ile drzew gatunku) nie zawiera informacji o przepływie.
Jak rozpoznać na egzaminie, że potrzebny jest kartodiagram?
Jeśli w zadaniu masz kategorie (np. typy obiektów) i podane są ich liczby, a pytanie dotyczy przedstawienia tych wielkości na mapie, to najczęściej chodzi o kartodiagram lub mapę proporcjonalną. Szukaj słów: "liczba", "ilość", "zliczenie", "sztuki".
Czy do kartogramu wolno używać wartości bezwzględnych?
W praktyce jest to ryzykowne, bo większa jednostka przestrzenna zwykle ma większe wartości bezwzględne, co zniekształca porównania. Dlatego kartogram kojarzy się przede wszystkim z wartościami względnymi (np. na km², na 1000 mieszkańców), które lepiej porównują jednostki o różnej wielkości.
Jakie są najczęstsze błędy przy wyborze typu mapy tematycznej?
Najczęstsze błędy to: wybór izolinii "bo są liczby", mimo że dane nie są ciągłe; wybór kartogramu dla wartości bezwzględnych bez normalizacji; mylenie mapy proporcjonalnej z mapą przepływów; oraz ignorowanie tego, czy dane opisują kategorie, wskaźniki czy relacje między miejscami.
Jak w geodezji i GIS wykorzystuje się mapy tematyczne z danymi liczbowymi?
W geodezji i GIS mapy tematyczne wspierają opracowania analityczne: inwentaryzacje obiektów, zestawienia zasobów, raporty środowiskowe i planistyczne. Dane liczbowe często przedstawia się kartodiagramami, aby czytelnie porównać wielkości między klasami lub obszarami.
Jak przygotować się do pytań o mapy tematyczne na egzaminie zawodowym?
Ćwicz dopasowanie: zjawisko ciągłe → izolinie, wskaźniki względne w jednostkach → kartogram, wartości bezwzględne → kartodiagram/proporcjonalna, relacje skąd–dokąd → przepływy. Warto też analizować legendy i przykłady atlasów, bo forma prezentacji jest kluczowa.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Mapa proporcjonalna (kartodiagram) służy do prezentacji wielkości bezwzględnych dla kategorii, np. liczby obiektów danego typu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kartografii tematycznej (kartogram, kartodiagram, izolinie)
  • Zadania ćwiczeniowe: dobór typu mapy do rodzaju danych (ciągłe/dyskretne, względne/bezwzględne)
  • Przykłady atlasów tematycznych i legend prezentujących diagramy proporcjonalne
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego