KWALIFIKACJA ROL10 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 9.
Przyjrzyj się poniższej tabeli przedstawiającej różne typy gleb i ich podatność na degradację. Wybierz typ gleby, który jest najbardziej podatny na degradację przez erozję wodną.
Typ gleby Podatność na degradację
Gleba gliniasta Średnia
Gleba piaszczysta Niska
Gleba ilasta Wysoka
Gleba próchniczna Niska
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli należy wskazać typ gleby o najwyższej podatności na degradację przez erozję wodną.
Jedyną pozycją oznaczoną jako "Wysoka" jest "Gleba ilasta", więc to ona jest najbardziej podatna według przedstawionych danych. Pozostałe typy mają "Średnia" lub "Niska".

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga odczytania informacji z tabeli: w jednej kolumnie podano typ gleby, a w drugiej podatność na degradację (w kontekście erozji wodnej). Aby wybrać poprawną odpowiedź, trzeba znaleźć wiersz z najwyższą oceną podatności, czyli z wartością "Wysoka".

W przedstawionych danych taka ocena pojawia się tylko raz: przy pozycji "Gleba ilasta". To oznacza, że według tabeli właśnie ten typ gleby jest najbardziej podatny na degradację przez erozję wodną. Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ mają niższą ocenę podatności:

  • "Gleba gliniasta" ma w tabeli podatność "Średnia", więc nie jest wskazana jako najbardziej podatna.
  • "Gleba piaszczysta" ma podatność "Niska", więc w danych jest oceniona jako mniej zagrożona.
  • "Gleba próchniczna" ma podatność "Niska", więc również nie spełnia kryterium "najbardziej podatna".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy zadanie zawiera tabelę, najpierw ustal, jakiego ekstremum szukasz (najwyższa/najniższa wartość), a dopiero potem porównuj wpisy. Unika się wtedy błędu polegającego na wyborze odpowiedzi "z pamięci" zamiast na podstawie danych w zadaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Erozja wodna to proces zmywania i przemieszczania cząstek gleby przez wodę (np. opady, spływ powierzchniowy). Prowadzi do ubytku warstwy próchnicznej, pogorszenia żyzności i zamulania rowów oraz cieków. W rolnictwie ogranicza się ją m.in. przez okrywę roślinną i właściwą uprawę.
Najpierw znajdź kolumnę opisującą "podatność". Następnie porównaj wartości i wybierz najwyższą kategorię (np. "Wysoka"). Dopiero potem odczytaj z tego samego wiersza nazwę typu gleby. To prosta procedura: najwyższa podatność → odpowiadający typ gleby.
Bo uczeń często wybiera odpowiedź na podstawie skojarzeń ("piaski = erozja") zamiast sprawdzić kolumnę z danymi. Dodatkowo wzrok może przeskoczyć do niewłaściwego wiersza lub kolumny. Pomaga stosowanie zasady: najpierw odczyt wartości, potem nazwa, na końcu weryfikacja wiersza.
Ryzyko rośnie m.in. na stokach, przy braku roślinności okrywowej, po intensywnej uprawie pozostawiającej glebę odsłoniętą, oraz przy nawalnych opadach. Znaczenie ma też struktura gleby, zagęszczenie i zdolność wsiąkania wody. Dlatego działania przeciwerozyjne łączy się z doborem upraw i technologii.
Degradacja to pogorszenie właściwości gleby: spadek zawartości próchnicy, zniszczenie struktury, ubytek warstwy ornej, gorsza retencja wody i składników pokarmowych. Skutkiem są niższe plony i większe nakłady na nawożenie oraz poprawę stanowiska. Ochrona gleby to element organizacji produkcji rolniczej.
Nie. Erozja wodna jest powodowana przez wodę (opady, spływ), a wiatrowa przez wiatr unoszący cząstki gleby, zwykle na terenach suchych i odsłoniętych. W praktyce stosuje się różne metody ograniczania: dla wiatru ważne są zadrzewienia i pasy ochronne, dla wody m.in. uprawa konturowa i okrywa roślinna.
Stosuje się np. utrzymanie roślin okrywowych, pozostawianie resztek pożniwnych, uprawę wzdłuż warstwic, ograniczanie intensywnej orki na stromych zboczach, pasy roślinności oraz właściwe zmianowanie. Dobór działań zależy od nachylenia terenu, rodzaju gleby i systemu produkcji.
Częste są: mylenie nazw typów gleb (np. "ilasta" vs "gliniasta"), odpowiadanie z pamięci zamiast na podstawie danych w tabeli, oraz nieuwzględnienie słów kluczowych typu "najbardziej"/"najmniej". Pomaga podkreślenie polecenia i sprawdzenie, czy wybrano rzeczywiście skrajną wartość.
Szczególnie po intensywnych opadach, roztopach oraz po zabiegach pozostawiających glebę odkrytą (np. po orce). Warto wtedy sprawdzić spływy, bruzdy erozyjne, zamulenie rowów i odkryte fragmenty profilu glebowego. Wczesna reakcja ogranicza straty gleby i składników pokarmowych.
Ucz się definicji i rozróżnienia typów erozji, poznaj podstawowe metody ochrony gleby oraz ćwicz zadania z tabelami i opisami sytuacji polowej. Dobrą strategią jest tworzenie krótkich notatek: przyczyna → skutek → działanie zapobiegawcze. To ułatwia szybkie rozwiązywanie testów.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pozostałe typy mają "Średnia" lub "Niska"."

Źródła:

  • FAO, "Soil Erosion: the greatest challenge to sustainable soil management" (opis problemu erozji gleb) – https://www.fao.org/soils-portal/soil-management/soil-erosion/en/ (dostęp: 2026-03-01)
  • IUNG-PIB (Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB), materiały informacyjne o degradacji i ochronie gleb (sekcje dot. erozji) – https://www.iung.pl/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z gleboznawstwa i ochrony gleb dla szkół rolniczych (działy: erozja, degradacja)
  • Materiały IUNG-PIB dotyczące zagrożeń degradacją gleb i ochrony zasobów glebowych
  • Publikacje i poradniki FAO o ochronie gleb i ograniczaniu erozji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego