KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Przykładem dokumentacji kartograficznej nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja kartograficzna obejmuje materiały przedstawiające przestrzeń geograficzną, np. mapy, plany i atlasy. "Atlas nieba", "mapa turystyczna" oraz "plan miasta" mają charakter kartograficzny. "Opis techniczny maszyny do pisania" jest dokumentacją techniczną (opisową), a nie kartograficzną.

Pełne wyjaśnienie:

Dokumentacja kartograficzna to taka, której istotą jest kartograficzne przedstawienie przestrzeni (układ obiektów w terenie, ich położenie i relacje). W praktyce archiwalnej do tej grupy zalicza się m.in. mapy, plany oraz atlasy (czyli zbiory map).

Odpowiedź "opis techniczny maszyny do pisania" jest poprawna, ponieważ jest to dokument o charakterze technicznym i opisowym: zawiera informacje o budowie, parametrach, zasadach działania lub obsługi urządzenia. Nie przedstawia on przestrzeni geograficznej ani układu obiektów w terenie, więc nie spełnia kryterium kartograficzności.

Pozostałe propozycje są błędne, bo stanowią typowe przykłady dokumentacji kartograficznej:

  • "atlas nieba" – mimo że dotyczy sfery niebieskiej, nadal jest to forma atlasu/map nieba, czyli przedstawienie przestrzenne.
  • "mapa turystyczna" – klasyczna mapa tematyczna wykorzystywana w turystyce, jednoznacznie kartograficzna.
  • "plan miasta" – plan to szczegółowe przedstawienie fragmentu przestrzeni (zwykle w dużej skali), zaliczane do materiałów kartograficznych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się negacja ("nie jest"), najpierw wyobraź sobie definicję pojęcia (tu: materiały pokazujące przestrzeń), a dopiero potem porównaj z odpowiedziami. To zmniejsza ryzyko pominięcia słowa "nie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To materiały, które przedstawiają przestrzeń w sposób kartograficzny, np. mapy, plany, szkice sytuacyjne czy atlasy. W archiwum wyróżnia się je, bo wymagają specyficznego opisu, przechowywania (formaty) i często innych zasad udostępniania niż dokumentacja aktowa.
Kartograficzna pokazuje przestrzeń i położenie obiektów (mapa/plan/atlas). Techniczna opisuje konstrukcję, parametry lub sposób działania obiektu/urządzenia (instrukcja, opis techniczny, dokumentacja wykonawcza). Kluczowe jest pytanie: "czy to przedstawienie terenu czy opis rzeczy?".
Plan miasta to szczegółowe przedstawienie przestrzeni (ulice, obiekty, układ komunikacji) w określonej skali i z użyciem symboli. Spełnia więc podstawową cechę kartografii: odwzorowuje rzeczywistość przestrzenną na płaszczyźnie według zasad mapowych.
Tak, ponieważ atlas (również nieba) jest zbiorem map przedstawiających rozmieszczenie obiektów w przestrzeni. Choć nie dotyczy geografii Ziemi, nadal wykorzystuje kartograficzne zasady odwzorowania i oznaczeń, więc w typologii dokumentów traktuje się go jako materiał kartograficzny.
Zwykle nie będą nią dokumenty czysto opisowe lub instruktażowe, np. opis techniczny urządzenia, instrukcja obsługi, specyfikacja parametrów. Nawet jeśli zawierają rysunki, to nie odwzorowują terenu ani układu przestrzennego, więc nie zalicza się ich do kartografii.
Najczęściej spotkasz mapy ogólnogeograficzne i tematyczne, plany miast, plany sytuacyjne, szkice, atlasy oraz inne materiały prezentujące przestrzeń. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle występują proste przykłady: "mapa", "plan", "atlas".
Najczęstszy błąd to przeoczenie słowa "nie" i zaznaczenie odpowiedzi, która pasuje do definicji. Pomaga technika: podkreśl negację, a potem sformułuj w głowie zadanie jako "wskaż element spoza grupy" i dopiero wtedy analizuj odpowiedzi.
Tak, bo to rodzaj mapy tematycznej: przedstawia teren oraz informacje przydatne w turystyce (szlaki, atrakcje, punkty orientacyjne). Może mieć różne skale i dodatki, ale jej rdzeniem jest odwzorowanie przestrzeni, więc należy do dokumentacji kartograficznej.
Zasady opisu zależą od przyjętego systemu, ale zwykle zwraca się uwagę na tytuł, datowanie, skalę, zasięg terytorialny, technikę wykonania, format i stan zachowania. W nauce do egzaminu skup się na rozpoznaniu rodzaju dokumentu (mapa/plan/atlas) i jego cechach.
Ułóż krótką ściągę kategorii: kartograficzna (mapa/plan/atlas), techniczna (opis, instrukcja, projekt), fotograficzna (zdjęcia), audiowizualna (nagrania). Ćwicz na przykładach: weź nazwę dokumentu i zdecyduj, czy przedstawia przestrzeń, opisuje obiekt, czy rejestruje obraz/dźwięk.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Dokumentacja kartograficzna obejmuje materiały przedstawiające przestrzeń geograficzną, np. mapy, plany i atlasy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące podziału dokumentacji i postaci materiałów
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych/techników o dokumentacji nieaktowej (w tym kartograficznej)
  • Słowniki i leksykony archiwistyczne (hasła: dokumentacja kartograficzna, dokumentacja techniczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego