W technologii półstałych postaci leku maści można klasyfikować m.in. według tego, w jakiej postaci występuje substancja czynna w podłożu. Wyróżnia się wówczas m.in. maści typu roztwór (substancja rozpuszczona), maści typu zawiesina (substancja stała zdyspergowana) oraz maści o charakterze emulsyjnym.
Dlaczego poprawna jest "maść kamforowa (Camphorae unguentum)"?
Kamfora jest substancją, która w praktyce recepturowej może tworzyć z podłożami maściowymi układ jednorodny, ponieważ ulega rozpuszczeniu w fazie lipofilowej. Taki preparat nie powinien wykazywać widocznych cząstek stałych i odpowiada definicji maści typu roztwór.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "maść cynkowa (Zinci oxidi unguentum)" – tlenek cynku jest ciałem stałym o bardzo ograniczonej rozpuszczalności w typowych podłożach maściowych; w praktyce tworzy układ dyspersyjny, czyli maść typu zawiesina. Charakterystyczne jest ryzyko "ziarnistości" przy niewłaściwym roztarciu.
- "maść borowa (Acidi borici unguentum)" – kwas borowy w klasycznych ujęciach recepturowych w maści często występuje jako faza stała rozproszona w podłożu; dlatego taki preparat najczęściej zalicza się do maści typu zawiesina, a nie roztworu.
- "maść siarkowa (Sulfuri unguentum)" – siarka jest substancją stałą, która w maści zasadniczo pozostaje zdyspergowana w podłożu. Otrzymuje się więc układ niejednorodny w sensie fizykochemicznym (zawiesina), mimo że wizualnie może wyglądać "jednolicie" po dobrym roztarciu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie maści występuje typowa substancja stała (tlenki, siarka) i nie ma podstaw, by uznać jej pełne rozpuszczenie w podłożu, najczęściej będzie to zawiesina. Jeżeli składnik jest znany z dobrej rozpuszczalności w podłożu lipofilowym (jak kamfora), łatwiej uzasadnić maść typu roztwór.
