KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 37.
Przykładem zajęć z muzykoterapii aktywnej dla mieszkańców domu pomocy społecznej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Muzykoterapia aktywna polega na czynnym tworzeniu lub współtworzeniu muzyki przez uczestników (np. gra, śpiew, improwizacja rytmiczna). Dlatego poprawna jest odpowiedź "gra na instrumentach". Pozostałe propozycje opisują słuchanie muzyki, czyli formę receptywną/bierną, a nie aktywną.

Pełne wyjaśnienie:

Muzykoterapia dzieli się często na podejście aktywne oraz receptywne (bierne). W podejściu aktywnym uczestnik nie jest tylko odbiorcą bodźców dźwiękowych, ale wykonuje muzykę lub wprost wchodzi z nią w interakcję: gra na prostych instrumentach perkusyjnych, śpiewa, powtarza rytmy, improwizuje, akompaniuje grupie. Taka forma jest szczególnie cenna w pracy z mieszkańcami domu pomocy społecznej, bo łączy stymulację emocjonalną z aktywizacją ruchową i społeczną.

Odpowiedź "gra na instrumentach" spełnia kryterium aktywności: mieszkaniec wykonuje działanie, podejmuje wysiłek, koordynuje ruchy i współpracuje z innymi. To może wspierać m.in. poczucie sprawczości, koncentrację, pamięć roboczą oraz integrację w grupie.

Pozostałe propozycje są przykładami kontaktu z muzyką, ale bez elementu wykonawczego:

  • "słuchanie muzyki w grupie" – nadal jest to odbiór (receptywnie), mimo że odbywa się wspólnie i może mieć walory integracyjne.
  • "słuchanie muzyki przed snem" – opisuje raczej higienę snu/relaksację niż aktywną formę terapii.
  • "słuchanie muzyki relaksacyjnej" – to typowy przykład metody receptywnej, ukierunkowanej na obniżenie napięcia, a nie na wykonanie muzyki.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: aktywna = robię muzykę, a receptywna = słucham muzyki. Jeśli w odpowiedzi pojawia się działanie wykonawcze (gra/śpiew/rytm), zwykle będzie to wariant aktywny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Muzykoterapia aktywna to forma pracy, w której podopieczni czynnie tworzą muzykę, np. grają na instrumentach, śpiewają lub wykonują rytmy. Celem bywa aktywizacja, poprawa nastroju, trening uwagi i integracja grupy, a nie tylko relaks przez słuchanie.
Muzykoterapia receptywna polega głównie na słuchaniu muzyki (np. relaksacyjnej, dobranej do celu). Aktywna wymaga działania wykonawczego (gra, śpiew, rytmika). Różnica dotyczy roli uczestnika: odbiorca vs wykonawca.
Gra na instrumentach oznacza, że uczestnik wykonuje muzykę: uruchamia ruch, koordynację i uwagę, często współpracuje z grupą. To spełnia kryterium "aktywności" w muzykoterapii, w przeciwieństwie do samego słuchania nagrań.
Najczęściej wybiera się proste instrumenty o łagodnym brzmieniu i małym ryzyku urazu, np. tamburyn, marakasy, janczary, bębenek obręczowy. Dobór powinien uwzględniać sprawność dłoni, słuch, nadwrażliwość na dźwięk i zasady bezpieczeństwa.
Nie – samo słuchanie muzyki (nawet wspólne) jest zwykle formą receptywną. Może mieć wartość terapeutyczną (rozmowa o emocjach, wspomnienia), ale nie spełnia warunku aktywnego wykonywania muzyki, który jest kluczowy w muzykoterapii aktywnej.
Receptywna bywa lepsza, gdy celem jest wyciszenie, redukcja napięcia, ułatwienie zasypiania lub gdy stan zdrowia ogranicza aktywność (ból, duże zmęczenie). Nadal trzeba obserwować reakcje podopiecznego i dostosować głośność oraz rodzaj muzyki.
Najczęstszy błąd to uznawanie każdej "muzycznej" aktywności za aktywną muzykoterapię. W praktyce "aktywna" wymaga wykonawstwa (gra/śpiew/rytm). Drugim błędem jest sugerowanie się słowami "relaksacyjna" lub "przed snem" zamiast analizą, czy uczestnik działa.
Warto zapamiętać prostą zasadę: aktywna = robię muzykę, receptywna = słucham muzyki. Przećwicz przykłady: gra na instrumentach, śpiew i rytmika vs słuchanie nagrań. Zwracaj uwagę na czasownik w odpowiedzi: "gra", "śpiewa", "wykonuje" wskazuje na aktywną.
Typowe cele to aktywizacja psychoruchowa, podtrzymanie sprawności manualnej, trening koncentracji, poprawa nastroju oraz integracja społeczna. Dodatkowo wspólne muzykowanie może wspierać komunikację niewerbalną i budować poczucie przynależności do grupy.
Nie. Aktywna oznacza czynny udział, ale forma może być cicha i dostosowana do możliwości mieszkańców: delikatne instrumenty, krótkie ćwiczenia rytmiczne, śpiew w umiarkowanej głośności, praca indywidualna. Kluczowe jest bezpieczeństwo i komfort podopiecznych.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Muzykoterapia aktywna polega na czynnym tworzeniu lub współtworzeniu muzyki przez uczestników (np. gra, śpiew, improwizacja rytmiczna)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło "Muzykoterapia" – opis podziału na muzykoterapię aktywną i receptywną: https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzykoterapia (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z terapii zajęciowej i metod aktywizacji osób starszych
  • Wprowadzenia/kompendia z muzykoterapii (podział na podejście aktywne i receptywne)
  • Scenariusze zajęć terapeutycznych dla DPS opracowywane przez terapeutów zajęciowych (z opisem celów i metod)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego