KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 21.
Przynależności zespołowej fotografiinie ustala się na podstawie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przynależność zespołową ustala się przede wszystkim na podstawie informacji o twórcy i pochodzeniu (np. ewidencji/rejestru oraz znaków wytwórcy, jak pieczęć). Dedykacja opisuje relację adresata lub okoliczność podarowania, ale zwykle nie stanowi wiarygodnej podstawy do przypisania fotografii do zespołu archiwalnego.

Pełne wyjaśnienie:

Przynależność zespołowa fotografii oznacza przypisanie jej do właściwego zespołu archiwalnego, czyli do materiałów wytworzonych przez określonego twórcę (instytucję, osobę, firmę) w toku jego działalności. W praktyce archiwalnej kluczowe jest ustalenie proweniencji – kto wytworzył dokument i w jakim kontekście powstał.

Odpowiedź "dedykacji." jest poprawna, ponieważ dedykacja (np. wpis: "Dla … na pamiątkę…") dotyczy treści i okoliczności przekazania lub relacji między osobami, ale nie musi wskazywać twórcy ani przynależności do konkretnego zespołu. Dedykacja może być tropem badawczym, lecz sama w sobie bywa wtórna, subiektywna, a nawet dodana po czasie, więc nie jest podstawowym kryterium ustalania przynależności zespołowej.

Pozostałe odpowiedzi wskazują elementy, które mogą wspierać przypisanie do zespołu:

  • "rejestru fotografii." – ewidencja/rejestr może dokumentować wpływ, pochodzenie, sposób wytworzenia lub przekazania, a więc dostarczać danych o twórcy i historii jednostki.
  • "pieczęci firmowej twórcy." – znak wytwórcy (np. pieczęć) jest typową cechą proweniencyjną, która może potwierdzać przynależność do dokumentacji danej instytucji.
  • "wartości dokumentalnej." – ocena wartości (informacyjnej/dowodowej) jest istotna w decyzjach archiwalnych, choć dotyczy bardziej kwalifikacji i przydatności niż samego "kto wytworzył". Mimo to jest bliższa pracy archiwisty niż dedykacja, bo odnosi się do oceny dokumentu jako materiału archiwalnego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy przynależności zespołowej, szukaj odpowiedzi związanych z twórcą, ewidencją, znakami własnościowymi i pochodzeniem, a ostrożnie traktuj elementy czysto treściowe (dedykacje, pozdrowienia), które nie przesądzają o proweniencji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przypisanie dokumentu (np. fotografii) do właściwego zespołu archiwalnego, czyli do materiałów wytworzonych przez konkretnego twórcę. Oparta jest głównie na proweniencji: kto wytworzył, w jakiej działalności i w jakim obiegu dokument powstał.
Najczęściej analizuje się dane ewidencyjne (rejestry, spisy wpływów), znaki wytwórcy i własnościowe (pieczęcie, sygnatury), kontekst organizacyjny oraz powiązania z inną dokumentacją. Celem jest potwierdzenie twórcy i historii jednostki.
Dedykacja mówi zwykle, komu coś podarowano lub jakie były okoliczności, ale nie musi wskazywać twórcy ani tego, w jakim urzędowym/instytucjonalnym procesie fotografia powstała. Może być dopisana później i bywa myląca jako dowód proweniencji.
Pomocne są m.in. dane o twórcy lub jednostce przekazującej, numer ewidencyjny, data wpływu, opis okoliczności powstania/pozyskania oraz powiązania z innymi jednostkami. Takie informacje dokumentują pochodzenie i ułatwiają zachowanie poszanowania zespołu.
Często tak, bo pieczęć jest znakiem identyfikującym instytucję i może potwierdzać związek z działalnością konkretnego twórcy. Trzeba jednak uważać na wtórne użycia pieczęci i zawsze w miarę możliwości konfrontować ją z ewidencją lub innymi źródłami.
To ocena znaczenia fotografii jako dokumentu: jej wartości informacyjnej, dowodowej i historycznej. Pomaga zdecydować o kwalifikacji, sposobie opracowania i zabezpieczeniu. Nie jest jednak prostym "wskaźnikiem twórcy", więc nie zastępuje ustalania proweniencji.
Zespół łączy wspólny twórca i kontekst wytworzenia (proweniencja). Zbiór bywa tworzony sztucznie według tematu lub kryterium kolekcjonera (np. "fotografie miasta"), niezależnie od twórców. Na egzaminie to rozróżnienie często decyduje o poprawnej odpowiedzi.
Może pomóc w identyfikacji osób, miejsc, dat lub relacji, czyli w opisie treści i kontekstu. Bywa też wskazówką do dalszych kwerend. Nie powinna jednak być jedyną podstawą przypisania do zespołu, jeśli brak potwierdzenia w ewidencji lub cechach proweniencyjnych.
Częste jest mylenie treści z pochodzeniem (np. dedykacja jako "dowód"), ignorowanie ewidencji oraz przecenianie elementów opisowych kosztem proweniencji. Warto pamiętać: pytanie o zespół zwykle kieruje do twórcy, rejestrów i znaków instytucji.
Ćwicz na przykładach: porównuj fotografie z pieczęciami, sygnaturami i wpisami z rejestru. Układaj krótkie reguły: "twórca i ewidencja najpierw, treść pomocniczo". Pomaga też praca z przykładami opisów archiwalnych i analizą proweniencji.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Przynależność zespołową ustala się przede wszystkim na podstawie informacji o twórcy i pochodzeniu (np. ewidencji/rejestru oraz znaków wytwórcy, jak pieczęć)."

Źródła:

  • International Council on Archives (ICA): ISAD(G) – General International Standard Archival Description, Second Edition, Ottawa 2000
  • ISO 15489-1:2016 Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki: zasada proweniencji i zasada poszanowania zespołu
  • Standardy opisu archiwalnego (ogólne) oraz przykłady opisów jednostek fotograficznych
  • Ćwiczenia z analizy cech proweniencyjnych (pieczęcie, adnotacje, sygnatury, rejestry)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego