KWALIFIKACJA ELE10 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 4.
Przyrząd Natężenie prądu (A) Napięcie (V)
Przyrząd 1 5 10
Przyrząd 2 10 20
Na podstawie powyższej tabeli, który przyrząd ma większą rezystancję?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję wyznacza się z prawa Ohma: R = U/I.
Dla przyrządu 1: 10 V / 5 A = 2 Ω.
Dla przyrządu 2: 20 V / 10 A = 2 Ω.
Oba przyrządy mają więc identyczną rezystancję, mimo że wartości U i I są różne.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodach prądu stałego dla elementu o charakterze rezystancyjnym obowiązuje zależność wynikająca z prawa Ohma: U = R · I, a po przekształceniu R = U/I. Aby porównać rezystancje dwóch przyrządów na podstawie tabeli, trzeba policzyć iloraz napięcia i natężenia dla każdego z nich.

Dla danych "Przyrząd 1": napięcie 10 V oraz prąd 5 A. Rezystancja wynosi więc 10/5 = 2 Ω. Dla danych "Przyrząd 2": napięcie 20 V oraz prąd 10 A, zatem rezystancja to 20/10 = 2 Ω. Ponieważ obie wartości są równe, poprawny wniosek brzmi: oba mają taką samą rezystancję.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Wskazanie wyłącznie "Przyrząd 1" albo "Przyrząd 2" wynika zwykle z błędnego skrótu myślowego, że większe napięcie oznacza większą rezystancję. To nieprawda, bo rezystancja zależy od relacji U do I, a nie od samego U. Odpowiedź "Nie można określić na podstawie tych danych" też jest błędna, bo podano komplet danych potrzebnych do wyznaczenia R: napięcie i prąd dla każdego przypadku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w tabeli rosną jednocześnie U i I, zawsze sprawdź, czy rosną proporcjonalnie. Jeśli tak, iloraz U/I pozostaje stały, a rezystancja jest taka sama.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja (opór elektryczny) opisuje, jak bardzo element obwodu "przeciwstawia się" przepływowi prądu. Jednostką jest om (Ω). W prostych zadaniach szkolnych wyznacza się ją najczęściej z prawa Ohma jako R = U/I, gdzie U jest w woltach, a I w amperach.
Wystarczy policzyć iloraz R = U/I osobno dla każdego wiersza tabeli. Następnie porównujesz otrzymane wartości w omach. Jeśli oba ilorazy są równe, rezystancje są takie same; jeśli jeden iloraz jest większy, ten przyrząd ma większą rezystancję.
Bo rezystancja zależy od relacji między napięciem i prądem, a nie od samego napięcia. Jeżeli wraz ze wzrostem napięcia rośnie też prąd w tej samej proporcji, to iloraz U/I się nie zmienia, więc rezystancja pozostaje taka sama.
Wtedy, gdy dla obu przypadków iloraz U/I jest identyczny. Przykładowo: 10 V i 5 A daje 2 Ω, a 20 V i 10 A także daje 2 Ω. Liczby mogą być różne, ale jeśli są proporcjonalne, wynik rezystancji będzie taki sam.
Najczęściej uczniowie porównują "gołe" wartości z tabeli (np. większe U) zamiast policzyć U/I. Drugi typ błędu to pomylenie wzoru i wstawienie I/U. Trzeci: nieuwzględnienie jednostek i brak sprawdzenia, czy wynik ma sens (Ω).
Nie. Sama wartość prądu nie określa rezystancji, bo prąd zależy również od napięcia zasilania. Do obliczenia R z prawa Ohma potrzebujesz co najmniej dwóch informacji: napięcia U i natężenia I (albo innych równoważnych danych, np. U i moc).
Sprawdź, czy oba parametry zmieniły się tym samym mnożnikiem. Jeśli napięcie wzrosło 2 razy (np. 10→20 V) i prąd też wzrósł 2 razy (np. 5→10 A), to zależność jest proporcjonalna. Wtedy rezystancja (U/I) pozostaje stała.
Bo wiele zadań egzaminacyjnych ukrywa brak danych, a tu tabela wygląda "zbyt prosto". Jednak jeśli podano U i I dla każdego przypadku, to są to dokładnie dane potrzebne do R=U/I. Warto nauczyć się rozpoznawać minimalny zestaw danych do obliczeń.
W praktyce wykonuje się pomiary napięcia i prądu (np. multimetrem lub miernikami tablicowymi) i ocenia, czy zmiany U powodują przewidywalne zmiany I. Dla obciążeń rezystancyjnych stosunek U/I powinien być w przybliżeniu stały, co ułatwia diagnostykę.
Zapisz wzór, policz wynik dla obu wierszy i dopiero wtedy wybieraj odpowiedź. Dobrą praktyką jest szybkie sprawdzenie proporcji (czy U i I zmieniły się tak samo), a potem potwierdzenie obliczeniem U/I. To minimalizuje ryzyko "zgadywania po większych liczbach".
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Rezystancję wyznacza się z prawa Ohma: R = U/I.Dla przyrządu 1: 10 V / 5 A = 2 Ω.Dla przyrządu 2: 20 V / 10 A = 2 Ω.Oba przyrządy mają więc identyczną rezystancję, mimo że wartości U i I są różne."

Źródła:

  • Halliday, Resnick, Walker, "Podstawy fizyki", tom 2 (Elektryczność i magnetyzm), rozdział: prąd elektryczny i prawo Ohma, wydania PWN (treść o zależności U=RI).
  • Robert L. Boylestad, "Wprowadzenie do analizy obwodów", rozdział o prawie Ohma i rezystancji (zależność R=U/I).
  • Jerzy Hickiewicz (red.), "Elektrotechnika. Teoria i zasady", rozdziały o obwodach prądu stałego i prawie Ohma (definicje wielkości U, I, R).

Materiały:

  • Podręcznik z elektrotechniki: dział o prawie Ohma i wielkościach elektrycznych
  • Zbiory zadań z obwodów prądu stałego (proste obliczenia U, I, R)
  • Instrukcje stanowiskowe z pomiarów: użycie amperomierza i woltomierza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego