KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 21.
Przyrząd pokazany na rysunku służy do pomiaru
Ilustracja przedstawia zestaw narzędzi służących do pomiaru luzu sumarycznego na kierownicy, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "luzu sumarycznego na kierownicy", ponieważ pokazany przyrząd służy do oceny luzu (jałowego ruchu) w układzie kierowniczym.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą parametrów geometrii kół (kąty i zbieżność), które mierzy się innymi przyrządami do ustawiania geometrii zawieszenia.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź to "luzu sumarycznego na kierownicy", ponieważ taki przyrząd jest używany do diagnostyki układu kierowniczego: pozwala określić, jaki jałowy ruch wykonuje kierownica zanim nastąpi wyraźna reakcja kół. W praktyce nadmierny luz może wskazywać na zużycie elementów takich jak przekładnia kierownicza, połączenia przegubowe, drążki kierownicze lub mocowania.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do geometrii kół, czyli nastawów ustawienia zawieszenia, które opisuje się kątami i zależnościami między kołami:

  • "kąta pochylenia kół" – to parametr kątowy ustawienia koła względem pionu; do jego oceny stosuje się przyrządy/stanowiska do pomiaru geometrii (urządzenia optyczne/laserowe lub czujniki pomiarowe), a nie przyrządy do badania luzów.
  • "kąta pochylenia zwrotnicy" – to również wielkość kątowa związana z konstrukcją i ustawieniem elementów zwrotnicy/układu skrętu; nie mierzy się jej przyrządem przeznaczonym do oceny luzu na kierownicy.
  • "zbieżności kół" – to różnica ustawienia kół w płaszczyźnie poziomej (zbieżnie/rozbieżnie). Pomiar wykonuje się urządzeniami do geometrii (przymiarami/stanowiskami), często poprzez odniesienie do obręczy kół lub czujników na kołach.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz przyrząd kojarzony z kontrolą luzów i oceny reakcji układu kierowniczego, szukaj odpowiedzi związanej z "luzem" (a nie z "kątem" lub "zbieżnością"). Parametry opisane jako kąt i zbieżność należą do geometrii zawieszenia i wymagają innego typu oprzyrządowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Luz sumaryczny na kierownicy to jałowy ruch kierownicy, przy którym koła jeszcze nie reagują skrętem. Wynika z sumy luzów w elementach układu kierowniczego (przekładnia, drążki, przeguby, mocowania). Zbyt duży luz pogarsza sterowność i bezpieczeństwo.
Zwykle jest to przyrząd przykładany do kierownicy lub umożliwiający odczyt jej przemieszczenia/obrotu względem punktu odniesienia. Cechą wspólną jest to, że mierzy "luz" (ruch jałowy), a nie kąty ustawienia kół. Kluczowe jest skojarzenie z diagnostyką układu kierowniczego.
W ciągnikach i pojazdach rolniczych duże obciążenia i praca w trudnych warunkach przyspieszają zużycie elementów układu kierowniczego. Pomiar luzu pozwala wcześnie wykryć usterki, ograniczyć ryzyko utraty kontroli nad pojazdem oraz zaplanować naprawę przed intensywnymi pracami polowymi.
Typowe objawy to "pływanie" pojazdu po drodze, opóźniona reakcja na ruch kierownicą, trudność w utrzymaniu toru jazdy oraz konieczność ciągłych korekt. Czasem pojawiają się stuki w okolicy układu kierowniczego. Objawy te wymagają diagnostyki, w tym oceny luzów.
Pomiar luzu ocenia stan układu kierowniczego (zużycie, luzy na połączeniach) i dotyczy jałowego ruchu. Pomiar zbieżności dotyczy geometrii ustawienia kół w płaszczyźnie poziomej i wpływa m.in. na zużycie opon. Do zbieżności używa się przyrządów/stanowisk do geometrii, a nie przyrządów do luzów.
Kontrolę wykonuje się okresowo w ramach przeglądów, po zauważeniu pogorszenia prowadzenia, po naprawach zawieszenia lub układu kierowniczego oraz przed sezonem intensywnej eksploatacji. Jest też wskazana po uderzeniu kołem w przeszkodę lub po pracy w warunkach powodujących szybkie zużycie przegubów.
Najczęściej są to zużyte końcówki drążków i przeguby, luzy w przekładni kierowniczej, wybite sworznie, zużyte tuleje i mocowania oraz luzy w połączeniach kolumny kierowniczej. W praktyce luz "sumuje się" z kilku miejsc, dlatego diagnoza powinna obejmować cały układ, nie tylko jeden element.
Tak, bo oba problemy mogą dawać objawy pogorszonego prowadzenia. Geometria (np. zbieżność) częściej wpływa na ściąganie i nierównomierne zużycie opon, a nadmierne luzy powodują opóźnioną reakcję i "pływanie". Na egzaminie warto rozdzielić: "luz" = układ kierowniczy, "kąt/zbieżność" = geometria.
Częsty błąd to automatyczne łączenie każdego przyrządu z kołem z geometrią (zbieżność, pochylenie), bez analizy tego, czy mierzy "kąt", czy "luz". Drugi błąd to pomijanie słów kluczowych w odpowiedziach. Pomaga strategia: najpierw ustal, czy mierzona jest wielkość kątowa, czy luz/przemieszczenie.
Warto nauczyć się, jakie wielkości są kątowe (pochylenie koła, elementy zwrotnicy) i jakie narzędzia je mierzą (stanowiska do geometrii). Dodatkowo zapamiętaj, że "zbieżność" dotyczy ustawienia kół w poziomie. Ćwicz na zdjęciach/rysunkach: dopasuj przyrząd do wielkości, którą realnie mierzy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki diagnostyki pojazdów (dział: układ kierowniczy, luzy i ich ocena)
  • Instrukcje serwisowe producentów ciągników/pojazdów (sekcja: kontrola luzu układu kierowniczego)
  • Materiały szkolne z geometrii kół i zawieszenia (zbieżność, pochylenie, wyprzedzenie sworznia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego