KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 15.
Przyrząd przedstawiony na rysunku służy do
Ilustracja przedstawia narzędzie mechaniczne, które jest używane w kontekście techniki mechanicznej, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ściągacz łożysk służy do bezpiecznego zdejmowania łożysk osadzonych na wale lub w oprawie. Działa przez wytworzenie kontrolowanej siły osiowej (zwykle śrubą pociągową), dzięki czemu można zdemontować łożysko bez uderzania i bez uszkadzania wału oraz gniazda.

Pełne wyjaśnienie:

Przyrząd służący do ściągania łożysk to typowy ściągacz używany w mechanice i utrzymaniu ruchu do demontażu elementów osadzonych z pasowaniem (np. na wale). Jego istotą jest wytworzenie kontrolowanej, osiowej siły wyciągającej – najczęściej poprzez dokręcanie śruby pociągowej, która "odpycha" się od końca wału, a ramiona/haki ciągną demontowany element.

Dlaczego "ściągania łożysk" pasuje do takiego przyrządu? Ponieważ łożyska (zwłaszcza pierścień wewnętrzny na wale) bywają osadzone ciasno i próby zdejmowania przez podważanie lub uderzanie mogą prowadzić do:

  • uszkodzenia bieżni i elementów tocznych,
  • zadziorów na wale,
  • przekoszenia i pęknięcia opraw,
  • urazów (nagłe "strzelenie" elementu).

Rozwiązaniem jest właśnie ściągacz, który przenosi obciążenie w sposób przewidywalny i osiowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "ściągania pokryw zaworów" – pokrywy zaworów (w typowych konstrukcjach) zdejmuje się po odkręceniu elementów złącznych i odspojeniu uszczelki; nie wymaga to ściągacza przeznaczonego do elementów wciskanych.
  • "montażu tulei prowadzących" – tuleje prowadzące zwykle się wciska lub wprasowuje (prasa, odpowiedni trzpień, tuleja montażowa), a nie "ściąga". Narzędzia montażowe mają inną geometrię pracy (docisk), a nie wyciąganie hakami.
  • "montażu elementów tocznych" – elementy toczne (kulki/wałeczki) montuje się w procesie wytwarzania łożyska, a w warsztacie najczęściej wymienia się całe łożysko. Ściągacz nie służy do składania koszyka i elementów tocznych.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu narzędzia z rysunku zwróć uwagę na kierunek działania siły. Jeśli konstrukcja "ciągnie" element z wału/gniazda (haki/ramiona + śruba pociągowa), to zwykle jest to narzędzie do demontażu, a nie do montażu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz do łożysk to narzędzie do demontażu łożysk osadzonych na wale lub w oprawie. Umożliwia zdjęcie elementu przez wytworzenie kontrolowanej siły osiowej (najczęściej śrubą), co zmniejsza ryzyko uszkodzenia wału, gniazda i samego łożyska.
Ramiona/haki chwytają łożysko (zwykle za pierścień), a śruba pociągowa opiera się o koniec wału lub trzpień. Dokręcanie śruby powoduje narastanie siły, która wysuwa łożysko osiowo. Dzięki temu demontaż jest równomierny i bez gwałtownych uderzeń.
Uderzenia mogą przenieść obciążenia przez bieżnie i elementy toczne, powodując wgniecenia i mikropęknięcia. Często powstają też zadziory na wale i przekoszenia. Ściągacz pozwala prowadzić siłę w osi i w sposób kontrolowany, co ogranicza uszkodzenia i poprawia bezpieczeństwo.
Najczęściej widać: ramiona/haki chwytające zdejmowany element, belkę lub jarzmo łączące ramiona oraz śrubę pociągową służącą do wytworzenia siły. Właśnie taki układ rozpoznawczy odróżnia ściągacz od narzędzi montażowych.
Zewnętrzny stosuje się, gdy można złapać element od zewnątrz (np. za pierścień/koło). Wewnętrzny używa się, gdy dostęp jest tylko od środka (np. łożysko w otworze/oprawie bez "krawędzi" do podparcia). Dobór zależy od geometrii, dostępu i sposobu osadzenia.
Nie. Montaż tulei prowadzących wykonuje się zwykle przez wciskanie lub wprasowanie z użyciem prasy i odpowiednich trzpieni/tulei montażowych. Ściągacz jest narzędziem typowo do wyciągania elementów osadzonych, a nie do ich precyzyjnego osadzania.
Elementy toczne (kulki, wałeczki) są częścią gotowego łożyska i w praktyce warsztatowej zwykle nie montuje się ich osobno. Wymienia się całe łożysko. Ściągacz działa na element osadzony na wale/oprawie, nie służy do składania koszyka i elementów tocznych.
Typowe błędy to: złe zaczepienie haków (ślizganie), przekoszenie narzędzia, brak osiowości śruby, zbyt duża siła bez podgrzania/odciążenia pasowania oraz praca bez ochrony oczu. Skutkiem mogą być uszkodzenia wału, pęknięcie ściągacza lub gwałtowne "wyskoczenie" elementu.
Dobiera się go do: średnicy zewnętrznej/zakresu ramion, wymaganej siły (nośności), liczby ramion (2 lub 3 dla stabilności) oraz sposobu chwytu (zewnętrzny/wewnętrzny). Narzędzie musi zapewniać osiowe prowadzenie siły i pewne podparcie, bez opierania o delikatne elementy.
Wskazuje na to geometria pracy narzędzia: jeśli widzisz elementy chwytające i mechanizm "wyciągania" (śruba pociągowa + ramiona/haki), to typowo jest to demontaż elementu osadzonego. Narzędzia montażowe częściej mają tuleje, trzpienie i powierzchnie dociskowe do wprasowania.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ściągacz łożysk służy do bezpiecznego zdejmowania łożysk osadzonych na wale lub w oprawie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z "podstaw budowy maszyn" (dział: łożyska i narzędzia montażowo-demontażowe)
  • Instrukcje producentów ściągaczy (zasady doboru i bezpiecznego użycia)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni: rozpoznawanie narzędzi warsztatowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego