KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 12.
Przyrząd, w którym można dokonać kontrolowanej ekspozycji materiału światłoczułego i na tej podstawie wyliczyć jego światłoczułość, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sensytometr służy do wykonywania kontrolowanych naświetleń materiału światłoczułego, zwykle w postaci stopniowanego wzorca ekspozycji, co pozwala wyznaczyć jego charakterystykę i obliczyć światłoczułość. Luksometr i fotometr mierzą natężenie/parametry światła, a densytometr mierzy gęstość optyczną już naświetlonego materiału.

Pełne wyjaśnienie:

Sensytometr to przyrząd przeznaczony do wykonywania kontrolowanej ekspozycji materiału światłoczułego. W praktyce umożliwia naświetlenie materiału w sposób powtarzalny (często stopniowany), tak aby po wywołaniu można było wyznaczyć zależność reakcji materiału od ekspozycji (krzywą charakterystyczną) i na tej podstawie określać jego parametry, w tym światłoczułość.

Odpowiedź "luksometr" jest niepoprawna, ponieważ luksometr służy do pomiaru natężenia oświetlenia w luksach (oświetlenia padającego na powierzchnię), a nie do naświetlania materiału ani wyznaczania jego charakterystyki metodą kontrolowanych ekspozycji.

Odpowiedź "fotometr" również nie pasuje: fotometr to ogólna nazwa przyrządów mierzących wielkości fotometryczne (np. luminancję, natężenie światła). Jest to narzędzie pomiarowe światła, a nie urządzenie wykonujące serię wzorcowych ekspozycji materiału.

Odpowiedź "densytometr" bywa myląca, bo występuje w podobnym kontekście kontroli procesu, ale densytometr mierzy gęstość optyczną (zaczernienie) na filmie/odbicie na papierze już po naświetleniu i obróbce. Nie służy do samego naświetlania; raczej uzupełnia sensytometr w pełnej procedurze oceny materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu kluczowe jest "dokonać kontrolowanej ekspozycji materiału", szukaj urządzenia, które naświetla wzorcowo (sensytometr). Jeśli kluczowe jest "zmierzyć światło" – myśl o luksometrze/fotometrze, a jeśli "zmierzyć zaczernienie" – o densytometrze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sensytometr to urządzenie służące do wykonywania kontrolowanych, powtarzalnych naświetleń materiału światłoczułego. Dzięki temu można uzyskać serię ekspozycji o znanych wartościach i wyznaczyć charakterystykę materiału (np. zależność reakcji od ekspozycji), co pomaga określać jego parametry.
Ponieważ tworzy wzorcowe ekspozycje o znanym "stopniowaniu" i umożliwia porównanie reakcji materiału po obróbce. Mając kontrolowane naświetlenia, można wyznaczyć krzywą charakterystyczną, a z niej wnioskować o czułości i zachowaniu materiału w procesie.
Densytometr mierzy gęstość optyczną (stopień zaczernienia) filmu lub odbitki, czyli efekt końcowy po naświetleniu i obróbce. Sensytometr natomiast wykonuje kontrolowane naświetlenia. W praktyce densytometr bywa używany po sensytometrze do oceny uzyskanych pól testowych.
Luksometr służy do pomiaru natężenia oświetlenia w luksach, czyli oświetlenia padającego na daną powierzchnię. Jest przydatny np. przy ocenie oświetlenia planu lub stanowiska pracy, ale nie służy do wykonywania wzorcowych ekspozycji materiału światłoczułego ani do wyliczania jego światłoczułości.
Fotometr to przyrząd do pomiaru wielkości fotometrycznych światła (w zależności od typu). Używa się go wtedy, gdy celem jest ilościowy pomiar parametrów światła w scenie lub układzie optycznym. Nie zastępuje sensytometru, bo nie wykonuje kontrolowanego naświetlania materiału testowego.
W praktyce często potrzebny jest jeszcze pomiar efektu na materiale po obróbce, aby powiązać ekspozycję z uzyskanym zaczernieniem/tonem. Sensytometr zapewnia kontrolowane naświetlenie, a do oceny wyniku można użyć narzędzia mierzącego gęstość optyczną lub innych metod oceny obrazu.
Najczęstszy błąd wynika z podobieństwa nazw: wybór "densytometru" zamiast "sensytometru". Pomaga zapamiętać, że densytometr dotyczy gęstości (czyli pomiaru zaczernienia), a sensytometr dotyczy sensytometrii, czyli tworzenia wzorcowych ekspozycji do badania materiału.
Kluczowe sformułowania to "kontrolowana ekspozycja" oraz "na tej podstawie wyliczyć światłoczułość". Jeśli urządzenie ma przede wszystkim naświetlać materiał w sposób powtarzalny, chodzi o sensytometr. Przyrządy typu luksometr/fotometr koncentrują się na pomiarze światła, nie na naświetlaniu.
W pracy stricte cyfrowej pojawiają się rzadziej, bo nie testuje się "materiału światłoczułego" w sensie emulsji. Jednak wiedza bywa przydatna przy archiwizacji, digitalizacji materiałów analogowych, zrozumieniu pojęć gęstości i charakterystyki oraz w zadaniach egzaminacyjnych obejmujących technologię fotograficzną.
Ucz się przez funkcję: luksometr/fotometr = mierzą światło, sensytometr = kontrolowanie naświetla, densytometr = mierzy efekt na materiale (gęstość). Dobrą metodą jest układanie mini-scenariusza procesu: najpierw naświetlenie wzorcowe, potem obróbka i pomiar wyniku.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że luksometr i fotometr mierzą natężenie/parametry światła, a densytometr mierzy gęstość optyczną już naświetlonego materiału.

Materiały:

  • Podręczniki z fotografii analogowej (rozdziały: ekspozycja, materiały światłoczułe, sensytometria)
  • Materiały dydaktyczne z fotometrii (różnice między luksometrem a fotometrem)
  • Notatki/lekcje z technologii fotograficznej dotyczące krzywej charakterystycznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego