KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 13.
Przyrząd Zakres pomiarowy Dokładność
Manometr A 0-10 bar 0,1 bar
Manometr B 0-20 bar 0,5 bar
Manometr C 0-30 bar 1 bar
Mając do dyspozycji powyższe manometry, który z nich wybierzesz do pomiaru ciśnienia 15 bar?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zmierzyć 15 bar, manometr musi mieć zakres obejmujący tę wartość.
Manometr A (0–10 bar) odpada. Pozostają B (0–20 bar) i C (0–30 bar). Spośród nich wybiera się przyrząd o lepszej dokładności: B ma 0,5 bar, a C 1 bar, więc właściwy jest manometr B.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór manometru do pomiaru polega na spełnieniu dwóch podstawowych warunków: (1) zakres pomiarowy musi obejmować wartość mierzoną oraz (2) należy wybrać przyrząd zapewniający możliwie najlepszą dokładność (mniejszy błąd/większa precyzja), o ile pozostałe warunki są spełnione.

Wartość mierzona: 15 bar.

  • Manometr A: zakres 0–10 bar. Nie obejmuje 15 bar, więc nie nadaje się do tego pomiaru. W praktyce nie uzyskasz poprawnego odczytu, a przyrząd może zostać przeciążony.
  • Manometr B: zakres 0–20 bar. Obejmuje 15 bar, więc może być użyty. Dokładność 0,5 bar oznacza mniejszy błąd wskazania niż w manometrze C.
  • Manometr C: zakres 0–30 bar. Także obejmuje 15 bar, ale ma gorszą dokładność (1 bar), więc da mniej wiarygodny odczyt.
  • "Żadnego z powyższych": jest nieprawidłowe, bo co najmniej dwa przyrządy (B i C) obejmują 15 bar.

Dlatego najlepszym wyborem do pomiaru 15 bar jest manometr B: spełnia warunek zakresu i spośród pasujących manometrów ma lepszą dokładność. Na egzaminie zwracaj uwagę, by najpierw odrzucić przyrządy, których zakres nie obejmuje mierzonej wartości, a dopiero potem porównywać dokładność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprawdź, czy zakres pomiarowy obejmuje wartość, którą chcesz zmierzyć. Potem porównaj parametry jakości: dokładność/klasę, rozdzielczość i warunki pracy. Wśród manometrów "pasujących zakresem" wybierz ten o mniejszym błędzie (lepszej dokładności).
Bo 15 bar leży poza zakresem 0–10 bar. Odczyt będzie niemożliwy albo błędny (wskazówka "dobije" do końca skali). W praktyce grozi to też przeciążeniem elementu pomiarowego i trwałym rozkalibrowaniem lub uszkodzeniem przyrządu.
To informacja o możliwym błędzie wskazania wyrażonym w jednostce ciśnienia (tu: bar). Im mniejsza wartość (np. 0,5 bar zamiast 1 bar), tym bardziej wiarygodny odczyt. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle wybiera się manometr o mniejszej podanej dokładności.
Nie. Większy zakres może ułatwiać pomiary wysokich ciśnień, ale dla niższych wartości często daje gorszą czytelność i gorszą dokładność. Jeśli dwa manometry obejmują tę samą wartość (np. 15 bar), zwykle lepiej wybrać ten o "ciaśniejszym" zakresie i lepszej dokładności.
Stosuj kolejność: 1) odrzuć przyrządy, których zakres nie obejmuje wartości, 2) z pozostałych wybierz przyrząd o lepszej dokładności (mniejsza liczba), 3) sprawdź, czy odpowiedź "żadnego" nie jest pułapką, gdy jednak są pasujące opcje.
Najczęstsze to: wybór "pierwszego z brzegu" bez sprawdzenia zakresu, wybór największego zakresu z przekonania, że jest uniwersalny, oraz pomijanie dokładności. W warsztacie skutkuje to błędną diagnozą (np. uznaniem układu za sprawny/niesprawny na podstawie mało dokładnego odczytu).
W zależności od typu pojazdu i układu: w pneumatyce (np. instalacje w ciężarówkach), w hydraulice (układy robocze), a także przy kontrolach warsztatowych z użyciem zewnętrznych zestawów pomiarowych. W motoryzacji ważne jest dobranie zakresu do spodziewanych wartości.
Nie. Dokładność jest ważna, ale najpierw musi być spełniony warunek zakresu. Dodatkowo liczą się: odporność na drgania, dopuszczalne przeciążenie, medium (gaz/ciecz), sposób podłączenia, temperatura pracy i stan techniczny (np. kalibracja). W zadaniu egzaminacyjnym zwykle porównuje się zakres i dokładność.
Oceń stan skali i wskazówki (brak zacięć), sprawdź "zero" bez ciśnienia, zwróć uwagę na uszkodzenia obudowy i szybki oraz szczelność przyłącza. W praktyce warsztatowej istotna jest też okresowa kontrola/kalibracja, bo zużycie i przeciążenia pogarszają wskazania.
Skoro oba obejmują 15 bar, rozstrzyga dokładność (mniejszy błąd) oraz "dopasowanie zakresu". Dla 15 bar manometr 0–20 bar pracuje bliżej środka skali i ma lepszą dokładność w tabeli niż 0–30 bar, więc jest lepszym wyborem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby zmierzyć 15 bar, manometr musi mieć zakres obejmujący tę wartość.Manometr A (0–10 bar) odpada."

Źródła:

  • JCGM 100:2008, Guide to the Expression of Uncertainty in Measurement (GUM), rozdziały dot. błędu/niepewności i prezentacji dokładności, https://www.bipm.org/en/committees/jc/jcgm/publications (dostęp 2026-02-18)
  • NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methods, dział "Measurement Process Characterization" (zasady jakości i niepewności pomiaru), https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/ (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy metrologii w technice (rozdziały o doborze przyrządów i błędach pomiaru)
  • Instrukcje producentów manometrów (opis zakresu, klasy dokładności, sposobu odczytu)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki układów pneumatycznych/hydraulicznych w pojazdach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego