KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 31.
Przystępując do demontażu gazomierza w czynnej instalacji gazowej monter powinien zacząć od
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pierwszą czynnością przed demontażem gazomierza w czynnej instalacji jest sprawdzenie, czy instalacja nie znajduje się pod napięciem elektrycznym.
Metalowe rury mogą przewodzić prąd, a przerwanie ciągłości przy demontażu grozi porażeniem i iskrzeniem. Dopiero potem wykonuje się połączenie wyrównawcze i kontroluje odcięcie gazu.

Pełne wyjaśnienie:

W czynnej instalacji gazowej (zwłaszcza wykonanej z rur stalowych) może wystąpić niebezpieczne napięcie. Rurociąg bywa elementem metalicznej ciągłości budynku, a w sytuacji awarii instalacji elektrycznej może znaleźć się pod napięciem lub zostać wykorzystany jako nieprawidłowy "powrót" prądu. Demontaż gazomierza przerywa ciągłość metalowej instalacji, co zwiększa ryzyko porażenia oraz powstania iskrzenia.

Dlatego właściwą odpowiedzią jest: "sprawdzenia, czy instalacja gazowa nie znajduje się pod napięciem prądu elektrycznego". To działanie ma charakter wstępny: zanim dotknie się połączeń i rozłączy elementy, trzeba upewnić się, że nie występuje potencjał niebezpieczny względem ziemi/PE. Jeśli napięcie jest obecne, należy najpierw usunąć jego źródło i dopiero wtedy kontynuować prace.

Pozostałe propozycje są błędne, bo dotyczą innej kolejności albo innego etapu robót:

  • "połączenia instalacji przed i za gazomierzem przewodem wyrównawczym…" – jest to działanie ochronne, ale wykonywane po weryfikacji braku napięcia. Wykonuje się je po to, aby podczas demontażu nie utracić ciągłości elektrycznej na rurociągu.
  • "sprawdzenia szczelności połączeń gazomierza…" – kontrola szczelności jest typowa po wykonaniu połączeń (po montażu/ponownym podłączeniu), a nie jako pierwszy krok przed demontażem.
  • "odpowietrzenia instalacji gazowej" – odpowietrzenie jest czynnością wykonywaną po pracach montażowych/po napełnieniu odcinka gazem; nie stanowi pierwszego kroku przygotowawczego do demontażu gazomierza.

Na egzaminie warto zapamiętać logikę: najpierw eliminacja zagrożenia elektrycznego, następnie zapewnienie ciągłości (mostek wyrównawczy), a dopiero później dalsze czynności związane z gazem i kontrolami eksploatacyjnymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw należy sprawdzić, czy instalacja gazowa nie znajduje się pod napięciem prądu elektrycznego. Metalowe rury mogą przewodzić prąd, a rozłączenie instalacji przy demontażu może spowodować porażenie lub iskrzenie. Dopiero po wykluczeniu napięcia wykonuje się kolejne zabezpieczenia.
Rury (zwłaszcza stalowe) mają ciągłość metaliczną i mogą stać się elementem obwodu elektrycznego w razie uszkodzeń lub błędów w instalacji elektrycznej. Mogą też pojawić się różnice potencjałów względem ziemi/PE. To tworzy ryzyko porażenia przy dotknięciu lub rozłączeniu elementów.
W praktyce używa się wskaźnika napięcia lub miernika, porównując potencjał rurociągu względem ziemi/PE. Pomiar wykonuje się przed rozpoczęciem prac przy połączeniach. Jeśli stwierdzi się napięcie, prace należy wstrzymać i usunąć przyczynę zagrożenia.
To przewód (mostek) łączący odcinek instalacji przed i za gazomierzem, aby zachować ciągłość elektryczną podczas demontażu lub wymiany urządzenia. Zapobiega przerwaniu połączeń wyrównawczych budynku i zmniejsza ryzyko powstania różnic potencjałów oraz iskrzenia.
Sprawdzenie szczelności wykonuje się po wykonaniu połączeń, czyli po zamontowaniu gazomierza lub ponownym podłączeniu instalacji. Wtedy testuje się złącza pod kątem nieszczelności. Nie jest to pierwsza czynność przed demontażem, bo demontaż poprzedzają zabezpieczenia BHP.
Odpowietrzenie wykonuje się po zakończeniu prac montażowych, gdy instalacja jest ponownie przygotowywana do pracy i napełniana gazem. Celem jest usunięcie powietrza z przewodów. Przed demontażem starego gazomierza odpowietrzanie nie jest pierwszym krokiem procedury.
W procedurach BHP ważna jest kolejność: zanim dojdzie do rozłączania elementów, trzeba wykluczyć zagrożenie elektryczne. Samo zakręcenie gazu nie usuwa ryzyka porażenia prądem na metalowych rurach. Dlatego nie powinno to zastępować wstępnego sprawdzenia napięcia.
Częsty błąd to zaczynanie od czynności kojarzonych z gazem (zakręcenie dopływu, szczelność, odpowietrzenie) i pomijanie weryfikacji napięcia. Drugi błąd to wykonanie mostka wyrównawczego "odruchowo" bez wcześniejszego sprawdzenia, czy instalacja jest bezpieczna elektrycznie.
Może dojść do pojawienia się niebezpiecznych różnic potencjałów, porażenia prądem, a także do iskrzenia w miejscu rozłączenia. W środowisku, gdzie może występować gaz, iskrzenie jest szczególnie niebezpieczne. Stąd wymaganie zabezpieczenia ciągłości i kontroli zagrożeń elektrycznych.
Pomaga prosta zasada: prądciągłośćgaz. Najpierw sprawdzasz, czy nie ma napięcia, potem zakładasz połączenie wyrównawcze (żeby ciągłość metaliczna nie została przerwana), a następnie upewniasz się, że dopływ gazu jest zamknięty.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dopiero potem wykonuje się połączenie wyrównawcze i kontroluje odcięcie gazu."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych oraz uruchamianiu instalacji gazowych gazu ziemnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 32), § 60
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2009 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 32), § 60 ust. 2

Materiały:

  • Tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 32 – § 60 (procedura przed demontażem gazomierza)
  • Materiały szkoleniowe BHP dla monterów sieci i instalacji gazowych (procedury pracy na czynnych instalacjach)
  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki: napięcie dotykowe, uziemienie, przewody ochronne i połączenia wyrównawcze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego