KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 21.
Przytomnej podopiecznej z obfitym krwawieniem z rany na lewym podudziu należy założyć opatrunek uciskowy w miejscu krwawienia, a następnie ułożyć ją w pozycji leżącej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po założeniu opatrunku uciskowego przy obfitym krwawieniu dąży się do stabilizacji krążenia i zmniejszenia ryzyka omdlenia. Ułożenie w pozycji leżącej z kończynami dolnymi powyżej poziomu serca sprzyja lepszemu powrotowi żylnemu i wsparciu perfuzji narządów ważnych dla życia.
Pozostałe pozycje nie spełniają tego celu.

Pełne wyjaśnienie:

W obfitym krwawieniu z rany podudzia priorytetem jest jak najszybsze ograniczenie utraty krwi. Dlatego najpierw zakłada się opatrunek uciskowy w miejscu krwawienia (z odpowiednim dociskiem, kontrolą przesiąkania i obserwacją stanu poszkodowanej).

Gdy krwawienie jest opanowane, ważne jest także postępowanie ogólne: osoba przytomna po znaczącej utracie krwi może szybko rozwinąć osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie. Ułożenie w pozycji leżącej z kończynami dolnymi powyżej poziomu serca ma na celu wsparcie powrotu żylnego i utrzymanie lepszego ukrwienia narządów krytycznych, co może zmniejszać ryzyko nagłego pogorszenia samopoczucia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "z kończynami dolnymi poniżej poziomu serca" – takie ułożenie nie wspiera powrotu krwi żylnej i nie jest typowym wyborem w sytuacji zagrożenia omdleniem po utracie krwi.
  • "bezpiecznej" – pozycja bezpieczna (boczna ustalona) jest przede wszystkim po to, by chronić drożność dróg oddechowych u osoby z zaburzeniami świadomości lub z ryzykiem zachłyśnięcia. Tu podopieczna jest przytomna i opis akcentuje postępowanie po opatrunku uciskowym oraz ułożenie w pozycji leżącej.
  • "wysokiej" – pozycja wysoka (półsiedząca/siedząca) może nasilać uczucie osłabienia przy hipowolemii i nie jest typowym wyborem w profilu postępowania po znacznej utracie krwi.

W praktyce opiekun medyczny powinien dodatkowo: ocenić stan ogólny (kontakt, oddech, kolor skóry), zapewnić spokój i okrycie, kontrolować opatrunek oraz wezwać pomoc/zgłosić personelowi medycznemu, jeśli krwawienie nie ustępuje lub stan się pogarsza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opatrunek uciskowy polega na przyłożeniu jałowego opatrunku do rany i dociśnięciu go tak, aby ograniczyć krwawienie. Następnie stabilizuje się go bandażem, utrzymując stały ucisk. Ważna jest kontrola, czy opatrunek nie przesiąka i czy krwawienie rzeczywiście słabnie.
Po utracie krwi rośnie ryzyko osłabienia i omdlenia. Pozycja leżąca stabilizuje krążenie i zmniejsza ryzyko upadku oraz urazów wtórnych. Ułatwia też spokojną obserwację: świadomości, oddechu, koloru skóry i ewentualnego pogarszania się stanu.
Uniesienie kończyn dolnych może wspierać powrót żylny i chwilowo poprawiać tolerancję spadku objętości krwi krążącej. W praktyce traktuje się to jako element postępowania ogólnego po opanowaniu krwawienia, razem z obserwacją i szybkim uzyskaniem pomocy medycznej.
Pozycja bezpieczna (boczna ustalona) jest typowo stosowana, gdy występują zaburzenia świadomości lub ryzyko zachłyśnięcia. Przy osobie w pełni przytomnej częściej wybiera się pozycję leżącą, a pozycję bezpieczną rozważa się, jeśli stan świadomości się pogarsza lub pojawiają się wymioty.
Niepokojące są: szybko przesiąkający opatrunek, intensywny wypływ krwi, narastająca bladość, zimne poty, osłabienie, zawroty głowy, niepokój lub senność. Takie objawy mogą wskazywać na ryzyko wstrząsu i wymagają pilnej reakcji oraz wezwania pomocy.
Pomoc trzeba wezwać, gdy krwawienie jest obfite, nie daje się opanować uciskiem/opatrunkiem, gdy poszkodowana słabnie, ma zaburzenia świadomości, objawy wstrząsu lub gdy rana jest rozległa (np. podejrzenie uszkodzenia dużego naczynia). W opiece instytucjonalnej zgłoś to też personelowi medycznemu.
Typowe błędy to zbyt słaby ucisk, częste zdejmowanie pierwszego opatrunku "żeby sprawdzić", brak stabilizacji bandażem oraz pomijanie obserwacji stanu ogólnego. Błędem bywa też skupienie się wyłącznie na ranie bez oceny ryzyka omdlenia i bez zapewnienia bezpiecznego ułożenia.
Pozycja wysoka (siedząca/półsiedząca) może nasilać zawroty głowy i ryzyko omdlenia, bo przy spadku objętości krwi łatwiej dochodzi do gorszego ukrwienia mózgu. Dlatego po opanowaniu krwawienia częściej wybiera się ułożenie leżące i stałą obserwację.
Alarmujące są m.in. bladość, zimna wilgotna skóra, szybkie osłabienie, niepokój, przyspieszony oddech, pragnienie, senność, splątanie lub omdlenie. W takiej sytuacji kluczowe jest opanowanie krwawienia, bezpieczne ułożenie, okrycie i pilne wezwanie pomocy.
Ucz się schematu: bezpieczeństwo, ocena stanu, tamowanie krwawienia (ucisk, opatrunek uciskowy), ułożenie i obserwacja, wezwanie pomocy. Ćwicz rozpoznawanie, kiedy wybrać pozycję leżącą, a kiedy bezpieczną. Pomaga przerabianie scenek sytuacyjnych i pytań testowych.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Po założeniu opatrunku uciskowego przy obfitym krwawieniu dąży się do stabilizacji krążenia i zmniejszenia ryzyka omdlenia."

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First aid, Resuscitation (2021), doi:10.1016/j.resuscitation.2021.02.013
  • American Heart Association Guidelines for CPR and ECC (2020): First Aid (część wytycznych), Circulation (2020), doi:10.1161/CIR.0000000000000918
  • International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC), International First Aid and Resuscitation Guidelines 2020, https://www.ifrc.org/document/international-first-aid-and-resuscitation-guidelines-2020 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (rozdziały: krwotoki, wstrząs, ułożenie poszkodowanego)
  • Podręczniki i skrypty dla opiekuna medycznego: procedury postępowania w krwawieniach
  • Materiały szkoleniowe z kwalifikowanej pierwszej pomocy / pierwszej pomocy (część: tamowanie krwotoków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego