KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 26.
Psychrometr aspiracyjny służy do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr aspiracyjny służy do wyznaczania wilgotności względnej powietrza na podstawie pomiaru temperatury "suchej" i "mokrej" termometru przy wymuszonym opływie powietrza (aspiracji). Nie jest to przyrząd do pomiaru prędkości przepływu ani do poboru/odpylania próbek.

Pełne wyjaśnienie:

Psychrometr aspiracyjny (często kojarzony z psychrometrem Assmanna) jest przyrządem do pomiaru/wyznaczania wilgotności powietrza, w praktyce najczęściej wilgotności względnej. Działa na zasadzie porównania dwóch temperatur:

  • temperatury suchej (termometr suchy),
  • temperatury mokrej (termometr z nawilżonym knotem),

Przy wymuszonym przepływie powietrza przez czujniki (to właśnie "aspiracja") parowanie wody z knota chłodzi termometr mokry. Im powietrze jest bardziej suche, tym parowanie jest intensywniejsze i różnica między temperaturą suchą a mokrą jest większa. Z tej różnicy, z użyciem tablic/wykresów psychrometrycznych lub zależności obliczeniowych, wyznacza się wilgotność.

Odpowiedź "pomiaru wilgotności względnej powietrza." jest poprawna, bo opisuje podstawową funkcję psychrometru.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych grup urządzeń i celów:

  • "pomiaru prędkości ruchu gazów i cieczy." – to zadanie typowe dla przepływomierzy lub anemometrów (dla gazów), a nie dla psychrometrów.
  • "odpylania próbek powietrza." – odpylanie to etap przygotowania próbki lub element instalacji filtracyjnej/odpylającej; psychrometr nie pełni funkcji filtracyjnej.
  • "pobierania próbek gazów." – pobór prób to rola próbników i układów poboru (sondy, pompy, worki/pojemniki), a nie przyrządów psychrometrycznych.

W praktyce przemysłu chemicznego znajomość tego przyrządu pomaga odróżnić: pomiary parametrów fizycznych powietrza (temperatura, wilgotność) od monitoringu zanieczyszczeń i poboru próbek. Na egzaminie warto zapamiętać, że słowo "aspiracyjny" w tym kontekście oznacza wymuszony przepływ powietrza przez osłonę/komorę czujników, co poprawia dokładność pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr aspiracyjny to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza, który mierzy temperaturę suchą i mokrą przy wymuszonym przepływie powietrza (aspiracji) przez czujniki. Dzięki temu wynik jest mniej zależny od przypadkowych ruchów powietrza w pomieszczeniu.
Wilgotność względną wyznacza się z różnicy temperatury suchej i mokrej. Parowanie wody z knota chłodzi termometr mokry; im większe parowanie, tym większa różnica temperatur. Z tej różnicy korzysta się z tablic/wykresu psychrometrycznego lub zależności obliczeniowych.
Aspiracja zapewnia stały, wymuszony opływ powietrza wokół termometrów. Ogranicza to wpływ zastoju powietrza i lokalnych zakłóceń, stabilizuje parowanie z knota i poprawia porównywalność pomiarów, zwłaszcza w warunkach przemysłowych.
Częsta pomyłka to mylenie psychrometru z przyrządami do przepływu (anemometr, przepływomierz) albo z osprzętem do poboru próbek gazów. Warto kojarzyć "psychro-" z wilgotnością i parowaniem, a nie z filtracją czy transportem medium.
Nie. Psychrometr aspiracyjny dotyczy wilgotności, a nie prędkości przepływu. Prędkość gazu mierzy się innymi przyrządami (np. anemometrem) zależnie od zastosowania. W psychrometrze wymuszony przepływ jest środkiem do poprawy pomiaru, nie celem pomiaru.
Wilgotność kontroluje się m.in. przy procesach wrażliwych na wodę (surowce higroskopijne), podczas magazynowania materiałów mogących zbrylać się lub korodować oraz w strefach, gdzie wilgoć wpływa na jakość produktu. Pomiar wspiera też ocenę warunków wentylacji.
Psychrometr wyznacza wilgotność z dwóch temperatur (sucha/mokra) i zjawiska parowania, natomiast higrometr elektroniczny używa czujnika (np. pojemnościowego) reagującego na wilgoć. Psychrometr bywa dobry jako metoda odniesienia, a elektroniczny jest wygodniejszy w ciągłym monitoringu.
Najpierw odczytuje się temperaturę suchą i mokrą, a potem korzysta z tablic/wykresu psychrometrycznego lub kalkulacji, aby otrzymać wilgotność względną. Na egzaminie zwykle wystarcza rozpoznanie, że to przyrząd "od wilgotności", bez wykonywania obliczeń.
Nie jest to próbnik do analiz składu gazu. Psychrometr pracuje na przepływającym powietrzu i mierzy temperatury potrzebne do wyznaczenia wilgotności. Pobór prób do analiz chemicznych realizuje się osobnymi układami poboru (sonda, pompa, pojemnik, filtr).
Zapamiętaj skojarzenie: psychrometr = wilgotność + dwa termometry (suchy i mokry) + parowanie. Przećwicz rozróżnianie przyrządów: przepływomierze mierzą prędkość/strumień, próbniki pobierają próbki, a psychrometr dotyczy parametrów powietrza w kontekście warunków procesu.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Psychrometr aspiracyjny służy do wyznaczania wilgotności względnej powietrza na podstawie pomiaru temperatury "suchej" i "mokrej" termometru przy wymuszonym opływie powietrza (aspiracji)."

Źródła:

  • World Meteorological Organization (WMO), "Guide to Instruments and Methods of Observation" (WMO-No. 8), część dot. pomiaru wilgotności i psychrometrów (Assmann/aspirated psychrometer).
  • ASHRAE Handbook—Fundamentals, rozdziały dotyczące psychrometrii i pomiaru wilgotności (opis zależności temperatury suchej i mokrej).
  • Wikipedia (EN), "Psychrometer" – opis zastosowania psychrometrów do wyznaczania wilgotności względnej: https://en.wikipedia.org/wiki/Psychrometer (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii i aparatury kontrolno-pomiarowej (dział: pomiar wilgotności)
  • Instrukcje obsługi/artykuły producentów dot. psychrometru aspiracyjnego (Assmanna)
  • Materiały szkolne z podstaw termodynamiki powietrza wilgotnego (psychrometria)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego