W zadaniu porównujesz opłacalność dwóch rozwiązań: zakupu nowego lemiesza oraz regeneracji lemiesza, który po regeneracji ma krótszy okres użytkowania.
Kluczowa idea rachunku ekonomicznego w eksploatacji jest prosta: porównuje się koszt w przeliczeniu na "jednostkę użytkowania" (np. sezon pracy, hektary, godziny), nawet jeśli w treści nie podano konkretnej jednostki. Jeśli element po regeneracji wytrzymuje o połowę tego, co nowy, to przy tej samej cenie jednostkowej użytkowania koszt regeneracji powinien być odpowiednio mniejszy.
- Nowy lemiesz kosztuje 120 zł i daje "100%" okresu użytkowania.
- Regenerowany daje "50%" okresu użytkowania (bo jest dwukrotnie krótszy).
Granica opłacalności wynika z proporcji: skoro trwałość spada do połowy, to cena regeneracji nie powinna przekroczyć połowy ceny nowego, czyli 60 zł. Jednak pytanie dotyczy tego, aby regeneracja była ekonomicznie uzasadniona, co w praktyce oznacza, że ma dawać korzyść, a nie tylko "wyjść na zero". Dlatego szuka się wartości niższej od 60 zł.
Ocena odpowiedzi:
- "50 zł" – jest poniżej 60 zł i jest największą z wartości spełniających warunek "musi być taniej niż połowa nowego", więc stanowi maksymalny koszt przy takim kryterium.
- "60 zł" – odpowiada równości kosztu jednostkowego (granica opłacalności). Jeśli wymagamy realnej oszczędności, nie jest to już "uzasadnione" ekonomicznie w sensie przewagi nad zakupem nowego.
- "80 zł" – zdecydowanie za drogo przy skróconej trwałości; koszt jednostkowy użytkowania byłby wyższy niż przy nowym lemieszu.
- "30 zł" – na pewno opłacalne, ale nie jest to maksymalny koszt, więc nie spełnia intencji pytania.
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o regeneracji części roboczych prawie zawsze porównuj cenę z trwałością. Gdy trwałość spada o połowę, punkt odniesienia dla ceny to "połowa" – a jeśli ma się opłacać, szukaj wartości wyraźnie poniżej tej granicy.
