KWALIFIKACJA BUD15 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Które roboty należy wykonać, jeżeli nawierzchnia drogowa jest zdeformowana w wyniku braku odporności na koleinowanie jej warstwy ścieralnej i wiążącej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli deformacje (koleiny) wynikają z braku odporności na koleinowanie w warstwie ścieralnej i wiążącej, to naprawa musi usunąć przyczynę w tych warstwach. Dlatego właściwe jest usunięcie słabych warstw i wykonanie nowych, stabilnych. Zabiegi powierzchniowe lub sama cienka naprawa nie likwidują utrwalonej deformacji.

Pełne wyjaśnienie:

Koleinowanie to trwała deformacja nawierzchni powstająca głównie wskutek obciążeń od ruchu i niewystarczającej odporności materiału na odkształcenia. Jeżeli w treści wskazano, że problem dotyczy warstwy ścieralnej i wiążącej, oznacza to, że przyczyna leży w jakości/parametrach tych warstw (np. zbyt podatna mieszanka, niewłaściwe zagęszczenie lub inne czynniki technologiczne), a nie tylko w samej powierzchni.

Odpowiedź "Usunięcie słabych warstw i wykonanie nowych stabilnych." jest poprawna, ponieważ taki zakres robót jest naprawą przyczynową: usuwa warstwy, które nie spełniają wymagań odporności na koleinowanie, i zastępuje je warstwami o odpowiednich właściwościach. Dzięki temu nie tylko poprawia się równość, ale przede wszystkim ogranicza ryzyko szybkiego powrotu kolein.

Pozostałe propozycje są typowymi "szybkimi" lub "płytszymi" zabiegami, które mogą poprawić wybrane cechy nawierzchni, ale nie muszą rozwiązać problemu deformacji:

  • "Sfrezowanie tylko warstwy ścieralnej i wykonanie nowej stabilnej." może być niewystarczające, bo w pytaniu wskazano również na warstwę wiążącą jako podatną na koleinowanie. Wymiana tylko ścieralnej może odtworzyć równość na krótko, lecz koleiny mogą wrócić, gdy słaba warstwa niżej nadal pracuje.
  • "Wykonanie nakładki z mastyksu grysowego." to rozwiązanie, które bywa stosowane dla poprawy właściwości warstwy ścieralnej, ale sama nakładka nie jest gwarancją usunięcia deformacji i jej przyczyny w warstwie wiążącej. Bez usunięcia słabych warstw można "przykryć" problem, a nie go zlikwidować.
  • "Powierzchniowe utrwalenie nawierzchni." jest zabiegiem utrzymaniowym o charakterze powierzchniowym (m.in. uszczelnienie, poprawa szorstkości). Nie służy do korygowania trwałych kolein i nie naprawia niewystarczającej odporności warstw asfaltowych na odkształcenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pada przyczyna typu "brak odporności na koleinowanie warstw", zwykle poprawna jest odpowiedź, która obejmuje wymianę/naprawę tych warstw, a nie zabiegi tylko na wierzchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koleinowanie to powstawanie trwałych zagłębień w torach kół pojazdów. Wynika z odkształceń w warstwach asfaltowych pod ruchem, gdy mieszanka lub wykonanie nie zapewniają odpowiedniej odporności na deformacje (zwłaszcza w wysokich temperaturach i przy dużym obciążeniu).
Jeśli koleiny powstały przez brak odporności na koleinowanie w warstwie ścieralnej i wiążącej, to problem leży w materiale/strukturze tych warstw. Sam zabieg na powierzchni nie usuwa słabego "rdzenia" konstrukcji, więc deformacje mogą szybko wrócić. Wymiana usuwa przyczynę.
Naprawa powierzchniowa dotyczy głównie wierzchu: uszczelnienia, szorstkości, drobnych ubytków. Remont warstw asfaltowych polega na frezowaniu i odtworzeniu warstwy/warstw, a czasem na ich wymianie. Przy deformacjach trwałych zwykle potrzebna jest ingerencja w warstwy nośne nawierzchni.
Nie zawsze. Jeżeli koleinowanie dotyczy także warstwy wiążącej (albo niżej), to sfrezowanie tylko ścieralnej może jedynie chwilowo poprawić równość. Źródło deformacji pozostaje w konstrukcji i pod ruchem koleiny mogą się odtworzyć. Zakres frezowania trzeba dobrać do przyczyny.
Powierzchniowe utrwalenie stosuje się głównie do poprawy szorstkości i uszczelnienia nawierzchni oraz ochrony przed wnikaniem wody. To zabieg "na wierzchu", więc nie naprawia trwałych deformacji warstw asfaltowych. Przy koleinach jest zwykle niewystarczające jako metoda usunięcia uszkodzenia.
Częste przyczyny to zbyt podatna mieszanka (niewłaściwy skład lub lepiszcze), niewystarczające zagęszczenie, błędy technologiczne wykonania, przeciążony ruch (np. transport ciężki) oraz wysoka temperatura. W praktyce przyczyny ustala się na podstawie oględzin i badań.
Nakładka może poprawić cechy warstwy wierzchniej, ale nie jest "automatycznym" lekarstwem na koleiny. Jeśli pod spodem są słabe warstwy, to nakładka może tylko przykryć problem. Skuteczność zależy od rozpoznania przyczyn i od tego, czy wcześniej usunięto zdeformowane/słabe warstwy.
Najczęstszy błąd to wybór najprostszego zabiegu (utrwalenie, cienka nakładka) bez analizy, w której warstwie powstały deformacje. Drugi błąd to założenie, że problem dotyczy tylko ścieralnej, mimo że objawy wskazują na pracę warstw niższych. Egzamin lubi pytania o "naprawę przyczynową".
Gdy uszkodzenie ma charakter konstrukcyjny lub materiałowy w warstwach asfaltowych (np. brak odporności na koleinowanie w ścieralnej i wiążącej) i prowadzi do trwałych deformacji. Wtedy przykrycie nie usuwa przyczyny. Usunięcie i odtworzenie warstw jest bardziej trwałe, choć droższe i bardziej pracochłonne.
Ucz się mapowania: objaw → przyczyna → właściwy rodzaj robót. Dla kolein zapamiętaj, że zabiegi powierzchniowe poprawiają głównie szorstkość/uszczelnienie, a deformacje trwałe wymagają zwykle ingerencji w warstwy asfaltowe. Ćwicz też rozróżnianie warstw: ścieralna vs wiążąca.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 31% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jeżeli deformacje (koleiny) wynikają z braku odporności na koleinowanie w warstwie ścieralnej i wiążącej, to naprawa musi usunąć przyczynę w tych warstwach.

Źródła:

  • PN-EN 13108-1: Mieszanki mineralno-asfaltowe — Wymagania — Część 1 (Asphalt Concrete)
  • Katalog typowych konstrukcji nawierzchni podatnych i półsztywnych (opracowanie branżowe stosowane w drogownictwie w Polsce)

Materiały:

  • Podręczniki z inżynierii drogowej dotyczące nawierzchni asfaltowych i utrzymania dróg
  • Materiały dydaktyczne o uszkodzeniach nawierzchni (koleiny, spękania, deformacje) i doborze zabiegów
  • Normy i wytyczne dotyczące mieszanek mineralno-asfaltowych oraz wymagań dla warstw nawierzchni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego