KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Rodzaj drewna pierścieniowonaczyniowego, posiadający elastyczne włókna drzewne, rosnący na siedliskach wilgotnych całej Polski, który wykorzystywany jest do produkcji akcesoriów sportowych (narty, trampoliny) to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Drewno jesionu jest typowo pierścieniowonaczyniowe i cenione za korzystny stosunek wytrzymałości do elastyczności. Dzięki sprężystym włóknom i dobrej odporności na zmęczenie materiału bywa wykorzystywane na elementy sportowe (np. narty). Pozostałe gatunki nie są tak typowo kojarzone z tą cechą i zastosowaniem.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie łączy trzy grupy cech: typ budowy drewna (pierścieniowonaczyniowe), właściwości mechaniczne (elastyczne/sprężyste włókna) oraz typowe zastosowanie (akcesoria sportowe, gdzie liczy się sprężystość i wytrzymałość na powtarzalne obciążenia).

Odpowiedź "jesion" pasuje do tego zestawu, ponieważ jesion jest gatunkiem liściastym o drewnie pierścieniowonaczyniowym i jest powszechnie opisywany jako surowiec sprężysty, dobrze pracujący przy zginaniu. To właśnie takie cechy są poszukiwane w elementach narażonych na dynamiczne ugięcia, jak wybrane wyroby sportowe.

  • "wiąz" może mieć dobre właściwości użytkowe, ale nie jest klasycznym pierwszym wyborem kojarzonym z produkcją elementów wymagających wysokiej sprężystości w sporcie; dodatkowo łatwo tu o pomyłkę na zasadzie "też liściaste, też wytrzymałe".
  • "dąb" jest często kojarzony z twardością i trwałością, lecz w praktyce wybiera się go przede wszystkim tam, gdzie liczy się odporność i stabilność (np. konstrukcje, podłogi, beczki). Sama pierścieniowonaczyniowość nie wystarcza, by uzasadnić wskazane zastosowanie sportowe.
  • "robinia" bywa kojarzona z dużą trwałością i odpornością na warunki zewnętrzne, co uruchamia heurystykę: "trwałe = dobre do wszystkiego". W kontekście sprzętu sportowego zwykle ważniejsza jest przewidywalna sprężystość i praca na zginanie niż sama trwałość biologiczna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się hasła sprężystość/elastyczność oraz zastosowania "pracujące" (zginanie, ugięcie), warto w pierwszej kolejności rozważyć gatunki tradycyjnie opisywane jako sprężyste, a dopiero potem te kojarzone głównie z twardością lub trwałością.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drewno pierścieniowonaczyniowe to takie, w którym wczesne drewno w słoju rocznym ma wyraźnie większe naczynia niż drewno późne. Daje to charakterystyczny "pierścień" dużych porów widoczny na przekroju poprzecznym, co pomaga w rozpoznawaniu gatunków.
W obu gatunkach można zobaczyć układ pierścieniowonaczyniowy, więc potrzebne są dodatkowe cechy. W praktyce porównuje się m.in. rysunek porów, promieni drzewnych i ogólną teksturę. Na egzaminie ważne jest też skojarzenie: jesion częściej łączy się ze sprężystością.
Jesion jest opisywany jako drewno dobrze pracujące przy zginaniu, o korzystnych parametrach wytrzymałościowo-sprężystych. W wyrobach, które mają się uginać i wracać do kształtu (obciążenia dynamiczne), taka cecha jest ważniejsza niż sama "twardość".
To skrót myślowy odnoszący się do zachowania materiału: drewno mniej pęka przy ugięciu, lepiej znosi powtarzalne obciążenia i może pracować sprężyście. W praktyce przekłada się to na dobór surowca do elementów narażonych na zginanie, drgania i udary.
Ma znaczenie przy ocenie jakości i przeznaczenia surowca: typ budowy wpływa na wygląd, niektóre właściwości techniczne oraz rozpoznawanie gatunku. Pomaga też w komunikacji handlowej i sortymentacji, gdy trzeba szybko określić, jaki to surowiec i do czego się nadaje.
Tak, dąb bywa podawany jako przykład drewna pierścieniowonaczyniowego. W tym pytaniu decyduje jednak cały zestaw cech naraz, zwłaszcza typowe skojarzenie z wyrobami wymagającymi sprężystości. Dąb częściej wybiera się tam, gdzie kluczowa jest trwałość i stabilność.
Bo robinia jest mocno kojarzona z "bardzo trwałym" drewnem i łatwo uruchamia skojarzenie, że będzie najlepsza do wszystkich trudnych zastosowań. Tymczasem w wielu wyrobach liczą się inne cechy (np. sprężystość, praca na zginanie, łatwość obróbki), a nie tylko trwałość biologiczna.
W nauczaniu leśnym jesion często łączy się z siedliskami żyznymi i wilgotnymi, np. w dolinach cieków i na glebach o dobrej dostępności wody. Na egzaminie ważne jest rozumienie ogólnej tendencji siedliskowej, a nie "mechaniczne" zapamiętanie jednego hasła.
Najczęstsze są błędy skojarzeniowe: utożsamianie "twarde = najlepsze", mylenie gatunków o podobnej anatomii (np. pierścieniowonaczyniowych) oraz wybór odpowiedzi na podstawie jednej przesłanki z treści. Pomaga metoda: sprawdzić po kolei typ drewna, właściwość i zastosowanie.
Najlepiej tworzyć krótkie mapy skojarzeń: gatunek → typ drewna → 2–3 cechy (np. sprężystość, trwałość, łatwość obróbki) → typowe zastosowania. Dodatkowo warto oglądać zdjęcia przekrojów i ćwiczyć porównania parami (np. jesion vs dąb).
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że drewno jesionu jest typowo pierścieniowonaczyniowe i cenione za korzystny stosunek wytrzymałości do elastyczności.

Źródła:

  • Wikipedia: "Jesion wyniosły" (Fraxinus excelsior) – opis gatunku i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Jesion_wynios%C5%82y (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Ring-porous wood" – definicja drewna pierścieniowonaczyniowego, https://en.wikipedia.org/wiki/Ring-porous_wood (dostęp: 2026-02-27)
  • The Wood Database: "European Ash (Fraxinus excelsior)" – właściwości i typowe zastosowania, https://www.wood-database.com/european-ash/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z dendrologii i botaniki leśnej (gatunki liściaste Polski)
  • Materiały dydaktyczne z nauki o drewnie: budowa anatomiczna i właściwości
  • Atlasy drewna (makroskopowe cechy rozpoznawcze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego