KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 7.
Rozkaz END na końcu programu przedstawionego na rysunku oznacza
Ilustracja przedstawia schemat programowania sterownika PLC, który jest częścią egzaminu zawodowego dla mechatroników w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrukcja END w programie PLC (IL) oznacza zakończenie bieżącego przebiegu programu w danym cyklu skanowania.
Po jej wykonaniu sterownik wykonuje operacje końca cyklu (m.in. aktualizację wyjść) i automatycznie wraca do początku programu, rozpoczynając kolejny cykl. Nie wyłącza sterownika ani nie wstrzymuje pracy.

Pełne wyjaśnienie:

W sterownikach PLC program użytkownika jest wykonywany cyklicznie w tzw. cyklu skanowania. Typowy cykl obejmuje: odczyt wejść (utworzenie obrazu wejść), wykonanie programu od pierwszej instrukcji do instrukcji kończącej, a następnie aktualizację wyjść oraz czynności systemowe (diagnostyka/komunikacja).

Instrukcja END umieszczona na końcu programu w języku IL sygnalizuje procesorowi PLC, że w tym cyklu zakończono wykonywanie kodu użytkownika. W praktyce oznacza to, że po napotkaniu END sterownik przechodzi do czynności końca cyklu i następnie wraca do początku programu, aby rozpocząć kolejny cykl skanowania. Dlatego odpowiedź "skok bezwarunkowy do początku programu" jest trafna na poziomie egzaminacyjnym: oddaje fakt automatycznego, niewarunkowego powrotu do początku wykonania.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo sugerują inne mechanizmy:

  • "zakończenie działania programu i wyłączenie sterownika" – END nie wyłącza PLC; sterownik nadal pracuje i w kolejnych cyklach ponownie wykonuje program.
  • "skok warunkowy do początku programu" – END nie jest instrukcją skoku zależną od warunku; nie sprawdza bitu/logiki jak typowe skoki warunkowe.
  • "wstrzymanie działania programu" – wstrzymanie realizują (w zależności od platformy) osobne instrukcje typu STOP/HALT lub tryby pracy sterownika, a nie END.

W praktyce, np. w układzie przycisk–lampka–timer, END zapewnia, że w każdym cyklu PLC ponownie odczyta stan wejścia i odświeży wyjście, dzięki czemu sterowanie działa ciągle, a nie jednorazowo.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
END oznacza zakończenie bieżącego przebiegu programu użytkownika w danym cyklu skanowania PLC. Po END sterownik wykonuje czynności końca cyklu (np. aktualizację wyjść) i automatycznie rozpoczyna kolejny cykl od początku programu. To nie jest wyłączenie ani pauza pracy sterownika.
Ponieważ PLC pracuje w pętli skanowania: w każdym cyklu odczytuje wejścia, wykonuje program i aktualizuje wyjścia. END wyznacza granicę kodu w cyklu. Po zakończeniu cyklu sterownik startuje kolejny cykl od początku, aby stale reagować na zmiany sygnałów.
Nie. END nie zatrzymuje CPU sterownika i nie przełącza go w tryb STOP. Oznacza tylko, że w tym cyklu wykonano już cały program użytkownika. Zatrzymanie realizują osobne mechanizmy (np. tryb STOP lub instrukcje typu STOP/HALT – zależnie od platformy).
END kończy wykonanie programu w jednym cyklu skanowania i prowadzi do naturalnego przejścia do kolejnego cyklu. STOP (lub HALT, jeśli występuje) dotyczy zatrzymania wykonywania programu/CPU sterownika. Na egzaminie warto zapamiętać: END = koniec cyklu, STOP = zatrzymanie pracy.
END umieszcza się na końcu listy instrukcji jako logiczne zakończenie programu (lub sekcji programu wykonywanej cyklicznie). Dzięki temu sterownik "wie", gdzie kończy się kod do wykonania w cyklu. W praktyce brak END zwykle powoduje błąd kompilacji lub niepoprawną strukturę programu.
Cykl skanowania to powtarzalny przebieg: odczyt wejść, wykonanie programu, aktualizacja wyjść i czynności systemowe. END wskazuje moment zakończenia fazy wykonywania programu w danym cyklu. Po END PLC nie "zamyka się", tylko kończy cykl i zaczyna kolejny od pierwszej instrukcji.
Wyłączenie sterownika dotyczy zasilania lub przejścia w tryb STOP, a END nie wykonuje takich działań. END jest elementem struktury programu: kończy jego przebieg w cyklu. Sterownik nadal jest zasilany, komunikuje się i w następnym cyklu ponownie wykonuje program od początku.
Nie. Skok warunkowy wymaga spełnienia warunku (np. stanu bitu) i zmienia przepływ programu zależnie od logiki. END nie sprawdza warunku; zawsze kończy wykonywanie programu w cyklu. Powrót do początku wynika z mechanizmu skanowania PLC, a nie z warunkowego rozgałęzienia.
Najczęściej: utożsamianie END z wyłączeniem lub pauzą (jak "koniec programu" w komputerze), mylenie END ze skokami (JMP), oraz ignorowanie faktu pracy cyklicznej PLC. Pomaga myślenie: PLC działa ciągle, więc END kończy tylko jeden przebieg w pętli skanowania.
Wskazówką jest zapis listy instrukcji (LD, OUT, OR, ANI, itp.) oraz końcowa linia z END. W IL END pojawia się na końcu programu jako instrukcja zamykająca przebieg w cyklu. Jeśli widzisz typowe mnemoniki IL, interpretuj END jako koniec cyklu wykonania programu.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Nie wyłącza sterownika ani nie wstrzymuje pracy."

Źródła:

  • IEC 61131-3, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (opis języka IL oraz instrukcji kończących program, w tym END)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw PLC (cykl skanowania, obraz wejść/wyjść)
  • Dokumentacja/handbook do języka IL dla używanego sterownika PLC
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z programowania PLC (IL/LAD/FBD) dla mechatroników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego