KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 35.
Różnica między wskazaniami w biurecie wynosi
Ilustracja przedstawia dwa fragmenty biurety oznaczone literami a) i b).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnica wskazań biurety to objętość cieczy wydanej z biurety i oblicza się ją jako odczyt końcowy minus odczyt początkowy (z zachowaniem części dziesiętnych). Po wykonaniu odejmowania dla podanych odczytów otrzymuje się wynik 3,8.

Pełne wyjaśnienie:

Biureta jest przyrządem do dokładnego dozowania cieczy, najczęściej używanym w miareczkowaniu. Na jej skali odczytuje się objętość w sposób ciągły, a kluczowym wynikiem obliczeń jest objętość wydana (zużyta), czyli różnica pomiędzy dwoma odczytami.

Jak liczy się różnicę wskazań?
Różnica wskazań biurety jest liczona jako:
odczyt końcowy − odczyt początkowy.
To właśnie ta różnica odpowiada ilości cieczy, która wypłynęła z biurety do naczynia reakcyjnego.

Dlaczego poprawny wynik to "3,8"?
Po wykonaniu odejmowania odczytu początkowego od odczytu końcowego (z uwzględnieniem części dziesiętnych i tego samego miejsca odczytu menisku) otrzymuje się 3,8 jednostki objętości (zależnie od skali biurety zwykle mL, co jest równoważne cm3).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3,5" to typowy efekt pominięcia części odczytu (np. nieuwzględnienie jednej działki lub błędu w odczycie menisku). Może też wynikać z zaokrąglenia zbyt wcześnie.
  • "7,3" odpowiada raczej pojedynczemu wskazaniu na biurecie niż różnicy dwóch wskazań. To błąd polegający na przepisaniu odczytu zamiast wykonania obliczenia.
  • "7,5" bywa skutkiem dodania odczytów zamiast odjęcia albo nieuwagi przy zapisie dziesiętnym. W praktyce laboratoryjnej taki błąd szybko prowadzi do nieprawidłowego wyniku analizy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj oba odczyty (początkowy i końcowy) z tą samą liczbą miejsc po przecinku, a dopiero potem wykonuj odejmowanie. Unikniesz w ten sposób błędów wynikających z pośpiechu i zaokrągleń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Biureta to wyskalowana rurka z kranikiem służąca do precyzyjnego odmierzania i dozowania objętości cieczy. Najczęściej używa się jej w miareczkowaniu, gdzie ważna jest dokładna informacja, ile roztworu zostało wydane (zużyte) podczas reakcji.
Różnicę wskazań liczysz jako odczyt końcowy minus odczyt początkowy. Wynik to objętość cieczy wydanej z biurety. Ważne jest, aby oba odczyty były zapisane z tą samą liczbą miejsc po przecinku.
W wielu biuretach skala jest tak wykonana, że 0 znajduje się u góry, a wartości rosną w dół. Dzięki temu łatwo obliczyć objętość wydaną jako różnicę dwóch odczytów. To częsta pułapka: odczyt "większy" zwykle oznacza, że wydano więcej cieczy.
Odczytu dokonuje się na wysokości oczu, bez paralaksy. Dla cieczy tworzących menisk wklęsły (np. woda) najczęściej odczytuje się dolną krawędź menisku. Zły punkt odczytu daje stały błąd w obu wskazaniach i zniekształca różnicę.
Tak. W miareczkowaniu "zużyta objętość titranta" to właśnie różnica wskazań biurety między końcem i początkiem dozowania. Ten wynik wykorzystuje się potem do obliczenia stężenia lub ilości substancji w analizowanej próbce.
Najczęstsze pomyłki to: odjęcie w złej kolejności, przepisanie jednego odczytu zamiast różnicy, pominięcie części dziesiętnych oraz przedwczesne zaokrąglenie. Warto zapisać oba odczyty w tabeli, a dopiero potem wykonać odejmowanie.
W praktyce laboratoryjnej spotkasz oba zapisy. 1 mL = 1 cm3, więc liczbowo wynik jest taki sam. Na egzaminie zwykle wystarczy poprawna wartość liczbowa, a jednostkę dobiera się zgodnie z tym, jak opisana jest skala lub polecenie.
Nie. Dodawanie nie opisuje objętości wydanej przez biuretę. Biureta jest przyrządem, w którym interesuje nas zmiana wskazania między początkiem a końcem, czyli różnica. Dodanie prowadzi do nielogicznych wyników, większych niż pojemność dozowana.
Porównaj wynik z realnym zakresem pracy biurety (np. 25 mL lub 50 mL) oraz z typową objętością w danym doświadczeniu. Jeśli różnica jest większa od pojemności biurety albo równa pojedynczemu odczytowi, to sygnał, że wykonano błędne działanie.
Ćwicz serię krótkich zadań: odczyt początkowy i końcowy oraz obliczenie różnicy z miejscami po przecinku. Dodatkowo przećwicz odczyt menisku i eliminowanie paralaksy. Na egzaminie pomoże nawyk: zapis → kontrola → odejmowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Różnica wskazań biurety to objętość cieczy wydanej z biurety i oblicza się ją jako odczyt końcowy minus odczyt początkowy (z zachowaniem części dziesiętnych)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Biureta" — opis przyrządu i zastosowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Biureta (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Miareczkowanie" — idea titracji i zużycie titranta jako różnica odczytów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Miareczkowanie (dostęp: 2026-03-01)
  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book): "burette" — definicja przyrządu pomiarowego do dostarczania objętości, https://goldbook.iupac.org/terms/view/B00720 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dotyczące pracy z odczynnikami w laboratorium
  • Materiały dydaktyczne z chemii analitycznej (miareczkowanie i praca z biuretą)
  • Ćwiczenia rachunkowe: odczyt i różnica wskazań na skali objętości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego