Mydriasis (rozszerzenie źrenicy) powstaje wtedy, gdy osłabia się skurcz mięśnia zwieracza źrenicy lub gdy nasila się działanie mięśnia rozwieracza źrenicy. W praktyce farmakologicznej jednym z najczęstszych i najbardziej "klasycznych" sposobów wywołania mydriasis w okulistyce jest zastosowanie parasympatykolityków (antagonistów receptorów muskarynowych).
Odpowiedź "siarczanu atropiny lub tropikamidu" jest poprawna, ponieważ atropina oraz tropikamid blokują receptory muskarynowe (głównie funkcjonalnie M3) w obrębie tęczówki. Skutkiem jest zniesienie wpływu przywspółczulnego na mięsień zwieracz źrenicy, czyli zahamowanie zwężania źrenicy (miosis). W efekcie pojawia się rozszerzenie źrenicy, a często także cykloplegia (porażenie akomodacji), istotna klinicznie w badaniach okulistycznych.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z punktu widzenia typowych zestawień leków i ich zastosowań:
- "adrenaliny i pseudoefedryny" – są to sympatykomimetyki o innych wskazaniach (szczególnie ogólnoustrojowych). Chociaż pobudzenie receptorów alfa w tęczówce może wiązać się z mydriasis, odpowiedź jako para leków i bez doprecyzowania drogi podania nie stanowi właściwego, standardowego wyboru w kontekście klasycznych mydriatyków okulistycznych.
- "norepinefryny i lowastatyny" – norepinefryna jest katecholaminą stosowaną w stanach ostrych w medycynie ratunkowej/anestezjologii, a lowastatyna jest lekiem hipolipemizującym. Ten zestaw nie odnosi się do typowej farmakoterapii okulistycznej i nie tworzy logicznej pary leków wywołujących mydriasis.
- "diklofenaku i siarczanu sodu" – diklofenak jest NLPZ, a siarczan sodu nie jest standardowym lekiem powodującym rozszerzenie źrenicy. Taka odpowiedź nie opisuje mechanizmu receptorowego w tęczówce prowadzącego do mydriasis.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy rozszerzenia źrenicy, najpierw przypomnij sobie dwie główne grupy: parasympatykolityki (np. atropina, tropikamid) oraz agonistów alfa (np. fenylefryna). Następnie sprawdź, czy w odpowiedzi pojawia się typowy okulistyczny mydriatyk i czy zestaw leków jest spójny zastosowaniowo.
