KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 11.
Roztwór K2CrO4 stosowany jest jako wskaźnik w oznaczaniu chlorków metodą Mohra. Powoduje on zmianę barwy mieszaniny reakcyjnej, która jest wywołana
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie Mohra po całkowitym strąceniu jonów Cl jako AgCl, pojawiający się nadmiar jonów Ag+ reaguje ze wskaźnikiem chromianowym. Powstaje brunatnoczerwony osad Ag2CrO4, co daje wyraźną zmianę barwy i sygnalizuje punkt końcowy miareczkowania.

Pełne wyjaśnienie:

W oznaczaniu chlorków metodą Mohra stosuje się miareczkowanie strąceniowe jonami srebra (Ag+) w obecności wskaźnika chromianowego (roztwór K2CrO4). Kluczowe jest zrozumienie, co dzieje się przed i po punkcie końcowym.

Przebieg reakcji głównej: podczas miareczkowania Ag+ reaguje przede wszystkim z Cl, tworząc słabo rozpuszczalny, biały osad AgCl. Dopóki w roztworze są obecne jony chlorkowe, dodawane Ag+ jest "zużywane" na strącanie AgCl.

Rola wskaźnika: jon chromianowy CrO42− pozostaje w roztworze i nie powoduje trwałej zmiany barwy mieszaniny aż do chwili, gdy chlorki zostaną praktycznie całkowicie usunięte z roztworu.

Punkt końcowy rozpoznaje się po tym, że po pojawieniu się nadmiaru titranta (czyli nadmiaru Ag+) jony srebra zaczynają reagować z chromianami. Wtedy wytrąca się brunatnoczerwony osad Ag2CrO4, co powoduje wyraźną zmianę zabarwienia zawiesiny i jest sygnałem zakończenia miareczkowania.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Opis "utleniania chlorków do chloru" dotyczy procesów redoks i nie jest mechanizmem wskaźnikowym w tej metodzie; w typowych warunkach miareczkowania strąceniowego nie prowadzi się tu takiej reakcji.
  • Przemiana chromianu w dichromian (żółty–pomarańczowy) jest związana z równowagą zależną od odczynu, ale sygnałem końca miareczkowania w metodzie Mohra jest pojawienie się osadu Ag2CrO4, a nie sama zmiana formy chromu(VI) w roztworze.
  • Adsorpcja wskaźnika na osadzie AgCl jest charakterystyczna dla innych podejść (np. wskaźniki adsorpcyjne w metodzie Fajansa), natomiast w metodzie Mohra wskaźnik działa przez reakcję strąceniową z nadmiarem Ag+.

W praktyce laboratoryjnej najważniejsze jest uchwycenie momentu, w którym pierwszy trwały odcień brunatnoczerwony nie znika po wymieszaniu — to oznacza pojawienie się Ag2CrO4 i zakończenie miareczkowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda Mohra to miareczkowanie strąceniowe (argentometria), w którym jony Cl strąca się jonami Ag+ jako AgCl. Punkt końcowy wykrywa się wskaźnikiem chromianowym: po zużyciu chlorków nadmiar Ag+ tworzy brunatnoczerwony Ag2CrO4.
Chromian (CrO42−) pozwala zauważyć moment pojawienia się nadmiaru jonów Ag+. Gdy wszystkie chlorki są już strącone jako AgCl, dodane dalej Ag+ reaguje z chromianem i powstaje brunatnoczerwony osad Ag2CrO4, czyli czytelny sygnał końca titracji.
Zmianę barwy powoduje pojawienie się brunatnoczerwonego osadu Ag2CrO4. Powstaje on dopiero wtedy, gdy w mieszaninie pojawi się nadmiar jonów Ag+ (titranta) po praktycznym usunięciu jonów Cl w postaci osadu AgCl.
Osad Ag2CrO4 pojawia się po przekroczeniu punktu końcowego, czyli gdy dodawane jony Ag+ nie są już zużywane na strącanie AgCl. Wtedy Ag+ zaczyna reagować ze wskaźnikiem chromianowym, dając trwałe brunatnoczerwone zabarwienie zawiesiny.
Nie, istotą metody Mohra jest reakcja strąceniowa, a nie proces redoks. Analitycznie wykorzystuje się tworzenie trudno rozpuszczalnych osadów: najpierw AgCl, a po pojawieniu się nadmiaru Ag+ — Ag2CrO4. Opisy "zielonożółtego chloru" nie dotyczą mechanizmu wskaźnikowego tej metody.
W metodzie Mohra punkt końcowy wykrywa się przez powstanie osadu Ag2CrO4 ze wskaźnika chromianowego. W metodzie Fajansa stosuje się wskaźniki adsorpcyjne, a sygnał końca wynika z adsorpcji barwnika na powierzchni osadu. To dwa różne mechanizmy wskazywania zakończenia miareczkowania.
Najczęstsze błędy to: uznanie chwilowego zabarwienia za trwałe (bez dokładnego wymieszania), pomylenie zmiany barwy roztworu ze zmianą wynikającą z osadu, oraz nieuwzględnienie, że sygnał pojawia się dopiero przy nadmiarze Ag+. W praktyce liczy się pierwszy trwały brunatnoczerwony odcień.
Nadmiar titranta (Ag+) jest warunkiem pojawienia się sygnału wskaźnikowego. Dopóki są obecne jony Cl, Ag+ strąca AgCl i nie "zostaje" go w roztworze. Dopiero po zużyciu chlorków nadmiar Ag+ reaguje z CrO42−, tworząc Ag2CrO4.
W kontekście wskazania punktu końcowego najważniejsze jest powstanie Ag2CrO4. Sama równowaga chromian–dichromian jest związana z odczynem roztworu i może wpływać na barwę tła, ale nie stanowi podstawowego mechanizmu "zakończenia" w metodzie Mohra. Egzaminacyjnie kluczowy jest osad brunatnoczerwony.
Ucz się schematem: reakcja główna (co się strąca i z czym) oraz sygnał wskaźnikowy (co pojawia się po przekroczeniu punktu końcowego). Dla Mohra zapamiętaj parę: AgCl najpierw, a potem Ag2CrO4 jako trwały brunatnoczerwony osad po nadmiarze Ag+.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "W metodzie Mohra po całkowitym strąceniu jonów Cl− jako AgCl, pojawiający się nadmiar jonów Ag+ reaguje ze wskaźnikiem chromianowym."

Materiały:

  • Podręcznik z chemii analitycznej nieorganicznej (dział: miareczkowania strąceniowe)
  • Skrypty laboratoryjne dotyczące argentometrii i oznaczania chlorków
  • Instrukcje BHP i karty charakterystyki dla związków chromu(VI) oraz soli srebra (do bezpiecznej pracy w laboratorium)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego